Aktiviteti i nëntë gurthyesve është ndërprerë pas një ndërhyrjeje të Inspektoratit të Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, pasi ata ushtronin veprimtarinë pa dokumentacionin e nevojshëm dhe në kundërshtim me ligjin.

Sipas të dhënave të publikuara, shtatë nga këta gurthyes operonin në Suharekë, kurse dy të tjerë në Skenderaj.

Ndërhyrjen e ka konfirmuar Qeveria e Kosovës, e cila njoftoi se punimet në të nëntë gurthyesit ilegalë janë ndalur për shkak të mungesës së dokumentacionit përkatës.

Ministrja e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fitore Pacolli, bëri të ditur se aksioni u zhvillua pasi u analizuan dosjet e mbi 200 gurthyesve.

Pacolli paralajmëroi se kontrollet dhe aksionet në terren do të vijojnë, ndërsa çdo subjekt që kapet duke vepruar jashtë ligjit do të përballet me masa.

Ajo theksoi se nuk do të tolerohen subjektet që operojnë pa lejet dhe dokumentacionin përkatës, duke cenuar njëkohësisht mjedisin.

The post Inspektorati ndërpret aktivitetin e nëntë gurthyesve pa dokumentacion appeared first on Albeu.com.

Eksperti i sigurisë, Drizan Shala, ka paralajmëruar se rrjeti i kamerave të instaluara ilegalisht në veri të Kosovës mund të përbëjë një sistem për grumbullimin e të dhënave të inteligjencës në kohë reale.

Ai thotë se pajisje të tilla mund të përdoren për të vëzhguar lëvizjet e Policisë së Kosovës, KFOR-it dhe EULEX-it. Në këtë mënyrë, aktorët që kërkojnë të sfidojnë institucionet e Kosovës mund të sigurojnë epërsi në informacion.

Shala e ka vlerësuar ndërhyrjen e Policisë së Kosovës për çmontimin e kamerave, por ka kërkuar që hetimi të mos ndalet vetëm te largimi i tyre. Sipas tij, duhet të identifikohen organizatorët, financuesit dhe personat që kanë administruar rrjetin, si dhe të hetohet çdo lidhje e mundshme me strukturat shtetërore serbe.

Eksperti ka theksuar se sqarimi i këtyre elementeve do të përcaktojë nëse bëhet fjalë për një rast të veçuar apo për një operacion më të gjerë të luftës hibride të drejtuar kundër Kosovës.

Shkrimi i plotë:

Serbia kërkon sy elektronikë në veri, pasi nuk ka më struktura në terren!

Kur Serbia humbet mundësinë për të vepruar nëpërmjet strukturave të veta në terren, aktivitetin e orienton drejt instrumenteve të luftës hibride. Kjo qasje nuk është e panjohur, por paraqet zhvillim të metodave për sigurimin e inteligjencës. Rrjetet tradicionale të vëzhgimit po zëvendësohen me teknologji që mundëson mbikëqyrje dhe prani të pandërprerë informative. Nga ky këndvështrim duhet analizuar çdo sistem kamerash i vendosur pa leje në veri të Kosovës.

Nëse pajisjet janë të pajisura me SIM kartela funksionale dhe kanë internet të paguar, me qëllim që të transmetojnë 24 orë në ditë, 7 ditë në javë, atëherë ato nuk mund të konsiderohen kamera të zakonshme regjistrimi. Një sistem i tillë ka kapacitetin të sigurojë inteligjencë në kohë reale dhe të mbikëqyrë vazhdimisht zonën ku operojnë institucionet e sigurisë të Republikës së Kosovës dhe partnerët ndërkombëtarë.

Qëllimi nuk kufizohet te vrojtimi i ngjarjeve në rrugë. Përmes këtij monitorimi mund të krijohet një tablo e detajuar operative për lëvizjet e Policisë së Kosovës, mënyrën e reagimit taktik, oraret e patrullave, vendndodhjen e pikave të kontrollit dhe procedurat e veprimit. Po ashtu, mund të ndiqen aktivitetet e KFOR-it, EULEX-it dhe mekanizmave të tjerë ndërkombëtarë që ndihmojnë në garantimin e paqes dhe stabilitetit. Të dhënat e mbledhura mund t’u shërbejnë për analizë, planifikim dhe koordinim aktorëve që synojnë të vënë në pikëpyetje autoritetin institucional të Republikës së Kosovës.

Për këtë arsye, heqja e kamerave nuk duhet parë vetëm si ndërhyrje teknike ose administrative. Ajo mund të përfaqësojë goditjen e një infrastrukture të ngritur për grumbullimin e inteligjencës. Në konfliktet moderne, dominimi mbi informacionin ka të njëjtën peshë me kontrollin e territorit. Monitorimi i forcave të sigurisë krijon përparësi informative, e cila mund të shfrytëzohet për t’iu shmangur operacioneve policore, për të njoftuar paraprakisht rrjetet kriminale ose për të hartuar një pasqyrë të plotë të kapaciteteve të shtetit.

Policia e Kosovës duhet vlerësuar për goditjen e çdo sistemi të këtij lloji, megjithatë çështja nuk mbyllet me çmontimin e pajisjeve. Hetuesit duhet të arrijnë te personat që e kanë organizuar, financuar dhe menaxhuar rrjetin. Duhet të sqarohet se kush i paguan SIM kartelat dhe trafikun e internetit, ku dërgohen të dhënat dhe nga kush analizohen ato. Duke marrë parasysh mënyrën se si janë zhvilluar deri tani operacionet hibride kundër Republikës së Kosovës, ndër pistat kryesore duhet të jetë kontrollimi i çdo raporti me strukturat shtetërore të Serbisë, përfshirë rrjetet e inteligjencës të ndërlidhura me Agjencinë e Inteligjencës së Sigurisë së Serbisë (BIA).

Nëse autoritetet përgjegjëse arrijnë të dëshmojnë një ndërlidhje të tillë, rasti nuk do të mund të trajtohej më si veprimtari e izoluar kriminale. Ai do të përbënte një operacion të organizuar për mbledhjen e inteligjencës, të përkrahur nga një shtet.

Në këtë pikë lindin disa çështje me peshë strategjike. Duhet zbuluar se kush i instaloi kamerat dhe kush e kishte në dorë administrimin e tyre. Duhet sqaruar gjithashtu nëse, pavarësisht shpërbërjes së strukturave të ashtuquajtura të “Mbrojtjes Civile”, vazhdojnë të ekzistojnë në terren rrjete njerëzore vëzhgimi që financohen dhe koordinohen.

Një tjetër pyetje është nëse operacioni u krye përmes një bashkërendimi të plotë ndërinstitucional. Po ashtu, duhet përcaktuar roli që kanë mekanizmat e inteligjencës së KFOR-it dhe strukturat monitoruese të EULEX-it në zbulimin dhe pengimin e infrastrukturave të tilla përpara konsolidimit të tyre. Mbi të gjitha, duhet hetuar nëse brenda Republikës së Kosovës veprojnë ende individë apo rrjete që bashkëpunojnë me strukturat shtetërore të Serbisë, duke siguruar ndihmë logjistike, teknike ose operative për aktivitete të këtij karakteri.

Sqarimi i këtyre pyetjeve ka rëndësi shumë më të madhe sesa vetëm largimi i kamerave. Përgjigjet do të dëshmojnë nëse kemi përballë një ngjarje të izoluar apo një strukturë më të gjerë të inteligjencës hibride, e cila vazhdon aktivitetin në veri të Kosovës nëpërmjet teknologjisë, rrjeteve mbështetëse dhe bashkëpunëtorëve nga vendi.

Kërcënimet me të cilat përballet Kosova nuk janë më vetëm të natyrës tradicionale. Sfida e sotme lidhet me luftën hibride, ku kamerat, rrjetet celulare, platformat e komunikimit dhe mjetet teknologjike shërbejnë për sigurimin e informatave dhe rrezikimin e sigurisë kombëtare. Çdo pajisje e instaluar ilegalisht duhet të konsiderohet kërcënim i mundshëm për rendin kushtetues dhe për mundësinë e institucioneve të sigurisë që të veprojnë pa u vëzhguar nga aktorë armiqësorë.

Lufta hibride nuk bëhet vetëm përmes armëve. Ajo zhvillohet edhe duke përdorur informacionin, teknologjinë dhe rrjetet e padukshme që kanë si synim sfidimin e sovranitetit shtetëror.

The post Drizan Shala ngre alarmin: Kamerat ilegale në veri të Mitrovicës mund t’i shërbejnë inteligjencës serbe appeared first on Albeu.com.

Sipas studimit të përgatitur nga KPMG LLP për llogari të Philip Morris Products S.A., për herë të parë që nga viti 2014, më shumë se një në dhjetë cigare të konsumuara në BE i përkasin tregut ilegal. Gjatë vitit 2025, ky volum ka shkuar në 41.8 miliardë cigare, ose 10.3% e konsumit total, ndërsa humbjet e vlerësuara në të ardhurat tatimore arrijnë në 16.7 miliardë euro. Ky është rikthimi i parë mbi pragun 10% që prej vitit 2014.

Të njëjtat të dhëna tregojnë se në shkallë evropiane prirja është në rritje. Në 38 shtete të përfshira në studim, konsumi ilegal u llogarit në 55.3 miliardë cigare, me humbje të vlerësuara për buxhetet shtetërore në 22.4 miliardë euro. Raporti thekson se pjesën kryesore të këtij tregu e zënë cigaret e falsifikuara, të cilat arrijnë në 18.3 miliardë copë, ose 44% të konsumit total ilegal në BE. Krahasuar me vitin 2024, sasia e cigareve dhe produkteve të duhanit të falsifikuara është rritur me më shumë se 20%.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve, nivelet e larta të taksimit dhe rregullat kufizuese mund t’i shtyjnë konsumatorët drejt tregut të paligjshëm. Në një konferencë për tregtinë ilegale të duhanit të zhvilluar në Bruksel, zëvendëskomandanti i policisë kufitare të Lituanisë, Donatas Shkarnulis, tha se nevojitet përafrim më i mirë i ligjeve dhe i metodave administrative për ta goditur më me efikasitet këtë veprimtari.

„Po bëjmë shumë. Megjithatë, siç tregohet në prezantime, prodhimi i falsifikimeve vazhdon të rritet me kalimin e kohës. Përpjekjet tona për të reduktuar këtë fenomen nuk janë gjithmonë të mjaftueshme. Nevojitet një harmonizim më i mirë i ligjeve dhe metodave administrative për të ruajtur aftësinë tonë për t’u përballur me këtë problem“, deklaroi Shkarnulis.

Edhe Hristos Harpantidis, drejtor i përgjithshëm për çështje korporative në „Philip Morris“, nënvizoi se lufta kundër tregtisë ilegale kërkon veprim të përbashkët, me zbatim më të fortë të ligjit, bashkëpunim mes sektorit publik dhe atij privat, si dhe rregullore të balancuara, të mbështetura në prova dhe të zbatueshme në praktikë.

Raporti veçon Francën, Belgjikën dhe Holandën si disa nga vendet e BE-së ku konsumi ilegal është rritur nën ndikimin e politikave rregullatore më të ashpra. Franca mbetet tregu më i madh ilegal i cigareve në Evropë, ku 41.4% e konsumit total është ilegal. Në Belgjikë, kjo përqindje është 24.8%, ndërsa në Holandë arrin në 22.1%.

Në krahun tjetër, raporti evidenton edhe raste ku tregtia ilegale është ulur falë politikave të balancuara, që kombinojnë qasje fiskale të parashikueshme, rregullore proporcionale dhe zbatim të qëndrueshëm. Greqia, për shembull, regjistron 14.1% pjesëmarrje të tregtisë ilegale, nga mbi 20% që kishte në vitet e kaluara. Po ashtu, Ukraina ka shënuar rezultate pozitive, duke e ulur tregtinë ilegale me pothuajse 1 miliard cigare, pavarësisht situatës së vështirë të sigurisë.

Në Maqedoni, niveli i konsumit të cigareve ilegale mbetet relativisht i ulët krahasuar me shumë tregje të BE-së, por shqetësues mbetet zgjerimi i qartë i pjesës së tij në treg.

Të dhënat tregojnë se cigaret ilegale përbëjnë rreth 3.6% të konsumit të përgjithshëm, ndërsa krahasuar me vitin e kaluar kjo peshë është rritur me afërsisht 1.3 pikë përqindjeje. Kjo tregon se tregu nuk po qëndron i qëndrueshëm, por është në zgjerim.

Kjo rritje shihet si një sinjal i hershëm i ndryshimeve në sistem. Ajo sugjeron se cigaret ilegale po bëhen më të arritshme ose më tërheqëse për konsumatorët. Edhe pse niveli mbetet i moderuar, rritja tregon se presioni ndaj tregut legal po shtohet dhe se furnizimi ilegal po intensifikohet.

Po ashtu, theksohet se kjo analizë nuk përfshin duhanin ilegal të dredhur me dorë, i cili përbën një sfidë më vete dhe shpesh edhe më të madhe në Maqedoninë e Veriut, me rreth 13% në total.

Sipas vlerësimit të paraqitur, një rritje e tillë rrallë lidhet vetëm me ndryshime lokale të konsumit. Në kuadër të analizës së KPMG-së, rritjet zakonisht shoqërohen me dinamikë më të fortë të furnizimit, çka nënkupton se produktet po hyjnë më lehtë dhe në sasi më të mëdha në treg përmes rrjedhave më të gjera rajonale. Kjo tregon se vendi po kalon gradualisht nga një treg kryesisht destinacion në një hallkë të lëvizjes dhe rishpërndarjes së produkteve ilegale në rajon.

The post Tregtia e paligjshme e cigareve në BE kalon 10% për herë të parë që nga viti 2014 appeared first on Albeu.com.