Komisioni Evropian ka përsëritur nevojën për koordinim të mirëfilltë dhe konsultime domethënëse mes komunave të prekura dhe institucioneve qendrore të Kosovës përpara hapjes së Urës së Ibrit. Ura kryesore mbi lumin Ibër lidh Mitrovicën e Jugut, ku shumicën e përbëjnë shqiptarët, me Mitrovicën e Veriut, të banuar kryesisht nga serbët.

Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anita Hipper, deklaroi në një konferencë për media më 18 gusht se qëndrimi i Bashkimit Evropian për këtë çështje mbetet i qartë.

Sipas saj, Policia e Kosovës duhet të sigurojë të gjitha komunitetet, duke vepruar në përputhje me parimet demokratike, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit, në mënyrë që çdo qytetar të ndihet i mbrojtur.

Hipper rikujtoi se ura aktualisht është e kalueshme për këmbësorë, ndërsa qarkullimi i automjeteve ende nuk lejohet. Ajo tha se janë ndërmarrë hapa lidhur me këtë çështje, por BE-ja vazhdon të presë koordinim efektiv dhe konsultime kuptimplota, të cilat, sipas saj, duhet të përmirësohen.

Qëndrimi i Komisionit Evropian u bë publik pasi KFOR-i njoftoi më 10 gusht se kishte nisur “tranzicionin gradual” të pranisë së tij të përhershme në urë.

Misioni paqeruajtës i NATO-s e lidhi këtë vendim me përmirësimin e situatës së sigurisë, duke theksuar se procesi do të zhvillohet në mënyrë të shkallëzuar dhe në varësi të kushteve në terren. Megjithatë, KFOR-i do të vazhdojë të ketë prani të dukshme në Mitrovicën e Jugut, Mitrovicën e Veriut dhe në pjesën veriore të Kosovës në përgjithësi.

Eksperti i sigurisë, Fidair Berisha, deklaroi për “Bota sot” se hapja e urës për automjete ka rëndësi strategjike për Kosovën, edhe pse ajo po realizohet me vonesë dhe pa ndonjë arsye të veçantë. Ai e përmblodhi këtë situatë me shprehjen “më mirë vonë se kurrë”.

Berisha vlerëson se nga pala shqiptare nuk pritet asnjë provokim, pasi synimi kryesor është garantimi i lirisë së lëvizjes dhe zbatimi i sundimit të ligjit. Në të njëjtën kohë, ai pret që nga pala serbe të mund të shfaqen skenarë të ndryshëm destabilizues.

Sipas tij, Serbia mund të përpiqet ta pengojë procesin ose ta mbyllë urën përmes provokimeve dhe rrugëve diplomatike. Berisha thotë se strukturat politike në Beograd e dinë se Policia e Kosovës dhe institucionet e tjera të sigurisë e kanë situatën nën kontroll dhe nuk do të lejojnë veprime që cenojnë sigurinë në Kosovë.

Ndër skenarët e mundshëm, eksperti përmend provokime të inskenuara ndëretnike, bllokime të rrugëve në veri me automjete të rënda, fushata dezinformimi dhe raste të inskenuara ku qytetarët serbë mund të paraqiten si të rrezikuar nga shqiptarët ose nga organet e sigurisë.

Berisha beson se Policia e Kosovës ka kapacitete të mjaftueshme njerëzore dhe logjistike për të garantuar rendin publik dhe për të mbajtur situatën nën kontroll, pavarësisht natyrës së provokimeve. Ai e konsideron të rëndësishëm edhe koordinimin taktik me KFOR-in dhe EULEX-in, me qëllim shmangien e keqkuptimeve dhe përcjelljen e një mesazhi të qartë uniteti.

Sa i përket planit të koordinimit para hapjes, eksperti propozon pika statike monitorimi në të dyja anët e urës, një linjë të drejtpërdrejtë komunikimi mes dy komunave të Mitrovicës dhe funksionalizimin e një qendre të përbashkët operative që do të vepronte në kohë reale.

Ai mendon se hapja e urës, në planin afatgjatë, mund të ndikojë në uljen e tensioneve dhe në integrimin e veriut. Megjithatë, Berisha e cilëson si skenarin më të rrezikshëm një sulm të qëllimshëm ndaj automjeteve, i cili më pas mund të përdorej nga strukturat serbe dhe Serbia për të kërkuar rikthimin e bllokadave përmes faktorit ndërkombëtar.

Eksperti shton se institucionet e sigurisë në Kosovë janë të përgatitura dhe të afta të reagojnë me profesionalizëm. Për këtë arsye, ai beson se çdo skenar do të zbulohet në kohë dhe do të menaxhohet me sukses.

Analisti Eduard Gashi thotë se kërkesa e BE-së për koordinim nuk duhet të shndërrohet në pengesë për ushtrimin e sovranitetit të Kosovës. Sipas tij, çështja kryesore nuk është më nëse ura duhet të hapet, por mënyra e hapjes dhe mesazhi politik që do të përcillet përmes këtij vendimi.

Gashi e interpreton kërkesën e Komisionit Evropian për “koordinim efektiv dhe konsultime kuptimplota” jo si veto ndaj hapjes së urës, por si kërkesë për një proces të kontrolluar politikisht dhe institucionalisht. Ai thekson se kjo kërkesë nuk duhet të përdoret si formulë për shtyrje të pakufizuar.

Sipas analistit, Kosova e ka të drejtën ta ushtrojë sovranitetin e saj, por një shtet serioz nuk duhet ta dëshmojë këtë sovranitet duke i befasuar aleatët. Ai vëren se BE-ja ka theksuar se ura duhet t’u shërbejë të gjitha komuniteteve dhe se Policia e Kosovës duhet të garantojë sigurinë për të gjithë.

Gashi kujton se vetëm pak ditë më parë BE-ja kishte konfirmuar se kushtet që më herët i kishte konsideruar të nevojshme për hapjen e urës ishin përmbushur. Paralelisht, KFOR-i kishte nisur tërheqjen graduale të pranisë së tij të përhershme nga ura, duke e lidhur këtë zhvillim me përmirësimin e sigurisë.

Ai thekson se koordinimi nuk është leje dhe konsultimi nuk përbën veto. Sipas tij, institucionet e Kosovës nuk mund ta kushtëzojnë sovranitetin e tyre me miratimin e një komune apo të një partie politike serbe. Megjithatë, në një zonë të ndjeshme si Mitrovica e Veriut, dëgjimi i qytetarëve dhe autoriteteve lokale është pjesë e qeverisjes së mirë.

Gashi e konsideron të papranueshme që Lista Serbe ose Beogradi të kenë mundësi të japin apo të refuzojnë pëlqimin për hapjen e urës, pasi kjo do të krijonte një të drejtë vetoje mbi funksionimin e autoritetit dhe infrastrukturës së Republikës së Kosovës.

Analisti rikujton se çështja e urës nuk është e re. Në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja, Kosova dhe Serbia u pajtuan në vitin 2015 që ura dhe zona përreth saj të revitalizoheshin, me synimin që ajo të hapej për të gjithë trafikun jo më vonë se qershori i vitit 2016. Sipas Gashit, tashmë jemi në vitin 2026 dhe, dhjetë vjet më vonë, ende diskutohet për hapjen e saj.

Ai vlerëson se kjo situatë dëshmon dobësinë e politikës evropiane në Ballkan, pasi çështjet teknike të pazgjidhura në kohë shndërrohen në probleme politike, më pas në çështje sigurie dhe kërkojnë një angazhim edhe më të madh diplomatik.

Gashi thekson se bashkëpunimi me SHBA-në, NATO-n dhe BE-në nuk duhet parë si cenim i sovranitetit, por si mënyrë për ta rritur fuqinë e Kosovës. Ai nënvizon se një shtet i vogël dhe ende joanëtar i OKB-së, NATO-s apo BE-së e shumëfishon ndikimin e vet përmes aleancave dhe se Kosova nuk e ka arritur pozitën e sotme e vetme.

Sipas tij, edhe nëse Kosova e ka të drejtën juridike për ta hapur urën, vendimmarrja shtetërore duhet të marrë parasysh pasojat që mund të sjellë mënyra e zbatimit. Pyetja, thekson ai, nuk është vetëm nëse një veprim është i lejuar, por edhe çfarë fitohet, çfarë rrezikohet dhe kush qëndron pranë Kosovës ditën pas vendimit.

Një hapje e njëanshme, në kundërshtim me partnerët kryesorë ndërkombëtarë, mund t’i sigurojë Kosovës përfitime të menjëhershme në planin e brendshëm, por njëkohësisht mund t’i kushtojë kapital diplomatik në Bruksel dhe në qendrat e tjera vendimmarrëse.

Analisti i konsideron të rëndësishme shqetësimet e komunitetit serb në veri dhe thotë se qytetarët serbë duhet të ndihen të sigurt në rast të hapjes së urës. Megjithatë, ai bën dallim mes dëgjimit të këtij komuniteti dhe dhënies së një vetoje politike mbi funksionimin e rrugëve, urave dhe institucioneve të Republikës së Kosovës.

Gashi shprehet se qytetari serb në Mitrovicën e Veriut duhet të ndihet po aq i sigurt kur kalon urën sa edhe qytetari shqiptar nga jugu. Sipas tij, garantimi i kësaj sigurie është përgjegjësi e Kosovës, por asnjë komunitet nuk duhet të vendosë se cilat pjesë të infrastrukturës apo institucioneve të Republikës mund të funksionojnë.

Ai kërkon nga BE-ja më shumë qartësi për përmbajtjen e “konsultimeve kuptimplota”. Nëse nevojiten konsultime të tjera, sipas tij, Brukseli duhet të përcaktojë me kë do të zhvillohen, çfarë do të përfshijnë dhe brenda cilit afat duhet të përfundojnë, në mënyrë që ato të mos shndërrohen në një proces pa fund.

Gashi vlerëson se synimi përfundimtar duhet të jetë që Ura e Ibrit të mos trajtohet më si çështje politike, por të shërbejë thjesht si lidhje mes dy pjesëve të qytetit. Për këtë arsye, ai propozon konsultime të menjëhershme, garanci konkrete për sigurinë, bashkërendim me KFOR-in dhe BE-në, si dhe një afat të qartë për hapjen.

“Kosova duhet ta hapë urën e Ibrit, por nuk duhet të djegë urat politike me aleatët e saj gjatë këtij procesi”, është përfundimi i analistit, i cili e cilëson këtë qasje si politikë shtetërore dhe jo si dobësi.

Ura kryesore mbi Ibër u bllokua pas luftës së vitit 1999 dhe gjatë viteve u shndërrua në një prej pikave kryesore të tensioneve etnike.

Kosova dhe Serbia u pajtuan për hapjen e saj në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja. Plani i zbatimit, i dakorduar më 2016, parashikonte që ura të hapej për qarkullim në janar të vitit 2017.

Punimet për revitalizimin e urës, në të cilat u investuan rreth 1.5 milion euro, përfunduan më 2018. Pavarësisht kësaj, ajo nuk u hap asnjëherë për automjete.

Në vitin 2024, nismat e Qeverisë së Kosovës për hapjen e urës u kundërshtuan nga serbët lokalë. Në atë kohë, bashkësia ndërkombëtare kërkoi që çdo veprim të ndërmerrej përmes koordinimit.

The post BE-ja kërkon koordinim para hapjes së Urës së Ibrit, ekspertët paralajmërojnë rreziqe dhe kërkojnë plan të qartë appeared first on Albeu.com.

The European Union has announced that NATO informed it about the gradual transition away from the permanent presence of the KFOR mission at Ibri Bridge in Mitrovica.

The EU clarified that the process involves a step-by-step change in KFOR’s engagement at this strategic location. During the transition, attention is expected to be paid to the security situation on the ground, while coordination and the guarantee of security and stability in northern Kosovo remain essential.

Lun Gacaferi, a member of Guxo, welcomed NATO’s move away from Ibri Bridge and Deçan Monastery, although he considers it delayed.

According to him, the withdrawal of NATO troops from these two locations demonstrates that the security situation in Kosovo has stabilized to an extraordinary degree. Gacaferi said the development also reflects NATO’s confidence in the Kosovo Police, which, he said, is carrying out its duties excellently and with a high level of professionalism.

He told “Bota sot” that the decision regarding Ibri Bridge should have been made earlier, but added that it is better for it to happen late than not at all.

Gacaferi stressed that the main reason for celebration is the transfer of Ibri Bridge under the control of the Kosovo Police. According to him, this action extinguishes every hope among Serbs and Serbia that the border between Kosovo and Serbia could be established over Ibri Bridge. For Kosovo, he described this as the culmination of the Kurti Government’s achievements in extending sovereignty to every part of the country’s territory.

The post Gacaferi on NATO’s gradual withdrawal from Ibri Bridge: Serbia’s every hope is extinguished appeared first on Albeu.com.

Qëndrimi i Bashkimit Evropian (BE) lidhur me urën kryesore mbi lumin Ibër është i qartë, deklaroi zëdhënësja e Komisionit Evropian (KE), Anita Hipper, gjatë një konference për media më 18 gusht.

Të martën, KE-ja bëri të ditur se, para hapjes së urës që bashkon Mitrovicën e Jugut, me shumicë shqiptare, me Mitrovicën e Veriut, me shumicë serbe, pret “koordinim efektiv dhe konsultime kuptimplota ndërmjet komunave të prekura dhe institucioneve qendrore të Kosovës”.

Hipper kërkoi gjithashtu që Policia e Kosovës të kujdeset për sigurinë e të gjitha komuniteteve. “Ajo që kërkojmë, gjithashtu, është që Policia e Kosovës të garantojë sigurinë e të gjitha komuniteteve, në përputhje me parimet demokratike, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit, në mënyrë që të gjithë të ndihen të sigurt”, deklaroi ajo.

Duke iu referuar situatës së tanishme, zëdhënësja e KE-së theksoi se kalimi në urë lejohet për këmbësorët, ndërsa qarkullimi i automjeteve ende nuk është mundësuar.

“Ne e kemi bërë vlerësimin tonë, janë ndërmarrë hapa në këtë drejtim dhe qëndrimi ynë mbetet se ende presim koordinim efektiv dhe konsultime kuptimplota, të cilat duhet të përmirësohen”, u shpreh Hipper.

Ky reagim pason njoftimin e bërë më 10 gusht nga KFOR-i, misioni paqeruajtës i Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) në Kosovë, se ka filluar “tranzicionin gradual” të pranisë së përhershme në urë.

Sipas KFOR-it, ky vendim është marrë për shkak të përmirësimit të gjendjes së sigurisë. Procesi do të zhvillohet hap pas hapi dhe do të varet nga kushtet, ndërsa misioni do të vijojë të ketë një prani të dukshme në Mitrovicën e Jugut, në Mitrovicën e Veriut dhe përgjithësisht në veri të Kosovës.

Pas luftës së vitit 1999, ura kryesore mbi Ibër ishte bllokuar dhe përgjatë viteve është shndërruar në një pikë tensionesh etnike.

Hapja e saj ishte dakorduar mes Kosovës dhe Serbisë në kuadër të dialogut me ndërmjetësimin e BE-së. Plani i zbatimit, për të cilin palët u pajtuan më 2016, parashikonte që ura të hapej për trafik në janar të vitit 2017.

Rreth 1.5 milion euro u investuan në punimet për revitalizimin e urës, të cilat përfunduan më 2018. Pavarësisht kësaj, ajo nuk u vu asnjëherë në dispozicion të qarkullimit të automjeteve.

Nismat e Qeverisë së Kosovës gjatë vitit 2024 për ta hapur urën u kundërshtuan nga serbët lokalë. Në të njëjtën kohë, bashkësia ndërkombëtare kërkoi që çdo hap të ndërmerrej në koordinim. / REL

The post KE kërkon koordinim dhe konsultime për hapjen e urës mbi Ibër appeared first on Albeu.com.

Në një ditë të zakonshme gushti, karabinierët italianë çmontuan tendat në pjesën veriore të urës mbi lumin Ibër. Për herë të parë pas shumë vitesh, pika e kontrollit e KFOR-it u largua përkohësisht në tërësi.

Ky veprim sinjalizoi nisjen e zvogëlimit gradual të pranisë së përhershme të trupave të KFOR-it. Misioni ushtarak ndërkombëtar, i udhëhequr nga NATO, ndodhet në Kosovë që prej përfundimit të luftës më 1999, me synimin për të parandaluar konfliktet.

Si arsye u përmend “përmirësimi i situatës së sigurisë në Kosovë”, ndërsa u theksua se trupat mund të rikthehen në terren nëse zhvillimet e ardhshme e bëjnë të nevojshme. KFOR-i i tha DW-së se, pas përfundimit të procesit, do të ruajë një prani të fuqishme në Mitrovicën e Veriut dhe në të gjithë veriun e Kosovës, duke vijuar kontributin për një mjedis të sigurt për të gjitha komunitetet.

Megjithatë, KFOR-i nuk tregoi nëse përgjegjësinë për sigurinë e urës mes Mitrovicës së Jugut dhe asaj të Veriut do ta marrë Policia e Kosovës. Prej dekadash, kjo pikë ka qenë vatër tensionesh dhe përplasjesh ndëretnike.

Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, deklaroi ndërkohë se transferimi i përgjegjësive nga KFOR-i te policia tashmë ka filluar dhe se ky proces duhet të sjellë rihapjen e urës kryesore për qarkullim.

Për Manastirin e Visokë Deçanit, përgjigjja e KFOR-it ishte më e drejtpërdrejtë: Policia e Kosovës do të përfshihet hap pas hapi në strukturat e sigurisë që mbrojnë manastirin.

Çfarë ndodhi përpara këtij vendimi?

Njoftimet u bënë pas disa incidenteve në veriun e Kosovës, të cilat shkaktuan shqetësim te serbët lokalë dhe te Bashkimi Evropian.

Gjatë një periudhe njëmujore, ndërmarrja publike “Ibër-Lepenci”, në zbatim të një vendimi të Ministrisë së Mjedisit të Kosovës, rrënoi 17 shtëpi pushimi të serbëve lokalë pranë Liqenit të Ujamanit/Gazivodës, në komunën e Zubin Potokut. Autoritetet e Kosovës thanë se objektet ishin ngritur pa leje në tokën që administrohet nga kompania, ndaj ishte kërkuar “lirimi i pronës së uzurpuar”.

Një pjesë e madhe e pronarëve thonë se kanë dokumente që dëshmojnë të drejtën për përdorimin e tokës. Sipas tyre, banesat u prishën në mënyrë të paligjshme, ndonëse procedurat gjyqësore vazhdonin ende.

Një tjetër rast i fundit lidhet me një banor të një fshati në të njëjtën komunë. Ai akuzoi pjesëtarë të Policisë së Kosovës se e kishin dhunuar fizikisht gjatë kontrollit të banesës së tij, të zhvilluar nën dyshimin për posedim armësh, dhe deklaroi se lëndimet e pësuara e çuan në spital.

Pse reduktimi po bëhet tani?

Mbetet e paqartë përse KFOR-i zgjodhi pikërisht këtë periudhë për ta pakësuar praninë. Organizata nuk dha shpjegime për këtë çështje në përgjigjen dërguar DW-së.

Zoran Saviq, nga OJQ-ja Aktiv në Mitrovicën e Veriut, thotë se vendimi nuk e ka befasuar. Ai vëren se njoftime të tilla janë bërë edhe më parë, ashtu siç prej kohësh ekziston mosbesimi i banorëve të veriut ndaj Policisë së Kosovës.

Prej vitesh, raportet e organizatave joqeveritare që veprojnë në veri evidentojnë besim të ulët të qytetarëve te institucionet e sigurisë në Kosovë. Sipas Saviqit, kur në këtë tablo përfshihen edhe zhvillimet e fundit në komunën e Zubin Potokut, lind pyetja se mbi çfarë bazash organizatat ndërkombëtare arrijnë në përfundimin se siguria është përmirësuar ndjeshëm.

Saviq thekson se, nga një këndvështrim objektiv, deklaratat e NATO-s dhe statistikat e disponueshme tregojnë disa përmirësime, të cilat pasqyrohen edhe në raportet policore. Por, sipas tij, një pamje tjetër del kur qytetarët në rrugë pyeten se sa të sigurt ndihen dhe nëse u besojnë institucioneve, sidomos policisë.

Nexhmedin Spahiu, profesor në Fakultetin e Shkencave Politike në Prishtinë, e konsideron të kuptueshëm këtë mosbesim, duke marrë parasysh ngjarjet gjatë luftës dhe pas saj. Sidoqoftë, ai e cilëson punën e Policisë së Kosovës në veri si “mjaft të mirë” dhe, në disa drejtime, “më të mirë sesa në pjesë të tjera të Kosovës”.

Spahiu shpjegon se, për këtë arsye, Policia e Kosovës gëzon një shkallë legjitimiteti për zbatimin e rendit dhe ligjit. Ai nënvizon gjithashtu se, pasi serbët u larguan nga policia në veri me kërkesën e përfaqësuesve të tyre politikë, është punuar gradualisht për ta përmirësuar përbërjen etnike të forcës policore.

Nisur nga kjo, ai vlerëson se rihapja e urës kryesore në Mitrovicë “nuk do të paraqiste rrezik për sigurinë”.

Sipas Spahiut, mbajtja e urës të mbyllur nuk ka më kuptim pas ngjarjes në Banjskë dhe marrjes së kontrollit të veriut nga autoritetet e Kosovës. Ai argumenton se mbyllja nuk shërben më si masë sigurie ndërmjet dy palëve, sepse praktikisht nuk ka më dy palë dhe të njëjtat institucione veprojnë në të dyja anët e Ibrit.

Debati për momentin e përzgjedhur

Ndryshe mendon gazetari lokal Andrija Lazarević, themelues i medias Zubin Potok INFO. Sipas tij, koha nuk është e përshtatshme as për hapjen e urës, as për pakësimin e trupave të KFOR-it, veçanërisht sepse “shumë pretendime për sjellje të dhunshme të policisë ndaj banorëve serbë në vitet e fundit mbeten të pazgjidhura”.

Lazareviq thotë se banorët janë të frikësuar dhe e perceptojnë hapjen e urës për qarkullim si “thyerjen e digës”, e cila do të mundësonte hyrje më të madhe të shqiptarëve në veri. Ai kujton se vazhdon shembja e objekteve në Liqenin e Ujmanit/Gazivodës, një çështje që ende nuk është zgjidhur ligjërisht, ndërsa kontrollet në shtëpi kryhen përditë dhe njerëzit merren në pyetje në kuadër të hetimeve për krime lufte.

Ai shton se nuk dëshiron ta paragjykojë hetimin për një temë kaq të ndjeshme, por vlerëson se renditja kronologjike e këtyre zhvillimeve e bën të pashmangshme pyetjen nëse po krijohet përshtypja e një presioni të vazhdueshëm mbi një komunitet.

Pas njoftimit të KFOR-it, Lista Serbe reagoi menjëherë kundër dhe kërkoi takim urgjent me komandantin e misionit. Takimi u mbajt pak kohë më vonë.

Lista Serbe nuk iu përgjigj pyetjes së DW-së. Për pasojë, nuk u sqarua arsyeja e kërkesës për takim, duke qenë se shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Serbe, Milan Mojsiloviq, ishte njoftuar për procesin. Po ashtu, mbeti e panjohur se çfarë hapash synon të ndërmarrë partia, për shembull në lidhje me sigurinë e Manastirit të Visokë Deçanit.

Zoran Saviq nga OJQ-ja Aktiv mendon se çështje të tilla “nuk mund të ndodhin në mënyrë të njëanshme, pa komunikim me Beogradin zyrtar”. Për këtë arsye, ai e sheh procesin si “një zbatim të qartë të planit franko-gjerman, të cilin presidenti Vuçiq duket se e ka pranuar”.

Në përfundim, Saviq thotë se, pavarësisht nëse kjo pëlqehet apo jo, politikat e ndjekura si nga Prishtina, ashtu edhe nga përfaqësuesit lokalë serbë, kanë legjitimitet politik. Sipas tij, pikërisht aty qëndron thelbi i gjithë kësaj çështjeje.

The post DW/ A mund të reduktohet prania e KFOR-it në veriun e Kosovës? appeared first on Albeu.com.

Zëdhënësja e Bashkimit Evropian, Anita Hipper, tha më 11 gusht në një konferencë për media se çështjet e hapura ndërmjet dy palëve mund të zgjidhen vetëm përmes dialogut.

“Gjithashtu rikujtojmë se përparimi në dialogun ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës është parakusht që të dyja palët të avancojnë në rrugën e tyre evropiane”, tha Hipper.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, deklaroi më 9 gusht se autoritetet serbe po shqyrtojnë me ekspertë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, duke e lidhur këtë me rrënimin e shtëpive dhe vilave të serbëve pranë Liqenit të Ujmanit, në veri të Kosovës.

Deklarata e tij nxiti reagime të ashpra nga zyrtarët në Kosovë dhe u pasua edhe nga një përplasje publike ndërmjet zyrtarëve të Shqipërisë dhe Serbisë.

Lumi Ibër, rreth 270 kilometra i gjatë, buron në Mal të Zi, kalon nëpër Serbi dhe më pas hyn në Kosovë, ku furnizon liqenin artificial të Ujmanit.

Rreth dy të tretat e këtij liqeni ndodhen në territorin e Kosovës.

Uji nga sistemi i Ujmanit dhe Ibër-Lepencit furnizon shtatë komuna, përdoret për ujitje dhe për ftohjen e termocentraleve në Obiliq, të cilat prodhojnë pjesën më të madhe të energjisë elektrike në Kosovë.

Ekspertët që kanë folur më herët për Radion Evropa e Lirë kanë thënë se devijimi i rrjedhës së Ibrit është teknikisht i mundshëm, por do të ishte jashtëzakonisht i kushtueshëm dhe, nëse do t’i shkaktonte dëme Kosovës, do të binte ndesh me parimet e së drejtës ndërkombëtare për ujërat ndërkufitare.

Serbia është nënshkruese e Konventës së Kombeve të Bashkuara të vitit 1997 për përdorimin e rrjedhave ujore ndërkombëtare për qëllime të tjera përveç lundrimit.

Kjo konventë përcakton, mes të tjerash, parimin e shfrytëzimit të drejtë dhe të arsyeshëm të ujërave ndërkufitare, si dhe detyrimin për të mos u shkaktuar dëme të konsiderueshme shteteve të tjera.

Kosova nuk është palë në këtë konventë, pasi nuk është anëtare e Kombeve të Bashkuara./REL

The post Debati për Ibrin, BE reagon ndaj Serbisë: Deklaratat për ndryshimin e rrjedhës së lumit nuk ndihmojnë normalizimin appeared first on Albeu.com.