Në këtë panoramë të rëndë, një nga emrat që del në fokus është drejtoresha e përgjithshme e ASHK-së, Lorena Goxhobelli dhe Martin Kala, drejtori i ASHK Drejtoria Vendore Rurale 1 Tiranë, një nga degët më të rëndësishme të Kadastrës për shkak të territorit që mbulon, konkretisht për zonat rurale dhe periferike të Tiranës, ku vitet e fundit vilat luksoze dhe projektet e mëdha të ndërtimit kanë rritur në mënyrë marramendëse vlerën e çdo parcele, transmeton Albeu.com.

Martin Kala, ish-funksionar i LSI-së, u vendos në krye të kësaj drejtorie pa një profil të njohur publik në fushën e pronave apo një karrierë të spikatur profesionale që të justifikonte drejtimin e një institucioni ku një firmë mund të vlejë miliona euro.

Raportimet e fundit për hetimet e SPAK ndaj Kadastrës flasin për një problem strukturor, jo për raste të izoluara, gjë që ngarkon në mënyrë direkte me përgjegjësi edhe drejtoreshën e përgjithshme të ASHK-së, Lorena Goxhobelli.

Në Tiranë, Durrës, Elbasan dhe Vlorë, dyshohet se zyrtarë të niveleve drejtuese dhe specialistë të ASHK-së kanë bashkëpunuar me sekserë, noterë dhe përfaqësues të grupeve të interesit për të mundësuar legalizime në kundërshtim me ligjin, mbivendosje pronash dhe kalime pronësie me dokumente të dyshimta.

Brenda këtij sistemi, ASHK Rurale 1 Tiranë ka një peshë të veçantë. Kjo drejtori mbulon disa nga zonat më të kërkuara për ndërtim dhe zhvillim, përfshirë territore pranë TEG-ut, Farkës, Lundrës dhe zonave të tjera ku çmimi i tokës është shumëfishuar. Aty ku qarkullon toka, qarkullon edhe paraja. Dhe aty ku qarkullon paraja, Kadastra bëhet porta kryesore e legalizimit të pasurisë.

Burime dhe të dhëna të siguruara nga redaksia ngrenë dyshime se nën drejtimin e Martin Kalës, Hipoteka Rurale 1 nuk ka funksionuar vetëm si institucion administrativ, por si një mekanizëm ku dosjet lëviznin sipas interesit. Qytetarët e thjeshtë përballeshin me radhë, kthime përgjigjesh, vonesa dhe dokumente që humbnin nëpër zyra, ndërsa persona të lidhur me biznesin, ndërtimin dhe politikën dyshohet se merrnin zgjidhje të shpejta.

Në duart e drejtuesve të tillë, Kadastra nuk është më arkivë pronash, por një “noteri” paralele. Aty ku kufijtë e pronave ndryshojnë, legalizimet bëhen me firmë të shpejtë dhe dokumentacioni i dyshimtë merr vlerë ligjore, prona publike dhe private rrezikon të tjetërsohet pa zhurmë, por me pasoja të mëdha për qytetarët.

Në qendër të dyshimeve për Tiranën rurale qëndron pikërisht roli i Martin Kalës. Ai ishte njeriu që mbante firmën, kontrollonte vendimmarrjen dhe kishte akses mbi dosjet më të ndjeshme të pronës. Për këtë arsye, çdo vendim i firmosur prej tij për prona në zonat me vlerë të lartë tregu duhet të kalojë në sitën e SPAK.

Dyshimet bëhen edhe më serioze kur në disa raste prona në zona si Farka dhe rrethinat e saj rezultojnë të lidhura me njerëz të afërt të drejtorit Martin Kala. Kjo ngre pikëpyetje të forta për konflikt interesi dhe për përdorimin e funksionit publik në favor të rrethit familjar apo personave të besuar. Nëse qytetarët presin me dekada për njohjen e pronës, si ka mundësi që njerëz pranë drejtuesve të Kadastrës shfaqen në zona ku toka është kthyer në pasuri miliona euro?

Një tjetër hallkë që kërkon hetim lidhet me vëllain e tij, Admirim Kala, ish-kandidat për deputet i LSI-së dhe pronar i kompanisë LACONICS shpk. Në objektin e veprimtarisë së kësaj kompanie përfshihet asistimi dhe ndërmjetësimi në shitje-blerje pasurish të paluajtshme, si dhe asistenca në procesin e regjistrimit të pronave. Pra, kompania e vëllait operon pikërisht në fushën ku Martin Kala kishte pushtetin institucional.

Kjo lidhje është shumë më tepër se një rastësi administrative. Njëri vëlla drejtonte një nga zyrat më të rëndësishme të Kadastrës në Tiranë, ndërsa tjetri kishte një kompani që ofronte asistencë për regjistrim pronash dhe ndërmjetësim në pasuri të paluajtshme. Kjo është një urë e drejtpërdrejtë interesi që kërkon verifikim të thelluar nga organet ligjzbatuese.

LACONICS shpk, përveç fondeve të përfituara nga skemat e startup-eve, rezulton të ketë marrë edhe 12 kontrata publike vendore me vlerë totale 34.125.700 lekë. Këto kontrata shtojnë nevojën për të verifikuar jo vetëm burimin e të ardhurave, por edhe lidhjet institucionale, marrëdhëniet me pushtetin vendor dhe mundësinë e përfitimit indirekt nga pozicioni publik i familjarit në Kadastër.

Ndërkohë, Admirim Kala figuron edhe ortak në një holding të regjistruar në Tiranë në tetor 2025, së bashku me dy shtetas italianë. Sipas të dhënave paraprake, këta të fundit kanë vepruar në Itali në tregun e Superbonus, një sektor i goditur nga kriza dhe hetimet e Guardia di Finanza, me raste sekuestrash të mëdha në zona si Sirakuza dhe Salerno. Kjo linjë kërkon një hetim më vete, por e bën edhe më të rëndësishëm kontrollin mbi rrjetin ekonomik që rrethon familjen Kala.

Hetimet e SPAK ndaj Kadastrës nuk mund të kufizohen vetëm te një emër apo një qytet. Raportimet flasin për një skemë më të gjerë, ku Durrësi, sidomos zona e Gjirit të Lalzit, është cilësuar si një nga pikat më problematike për legalizime dhe tjetërsime pronash. Elbasani po ashtu përmendet për dyshime mbi ryshfete në legalizime dhe përdorim të Kadastrës në interes të grupeve kriminale.

Por Tirana mbetet nyja kryesore. Sepse në periferi të kryeqytetit, prona është kthyer në mekanizmin më të madh të pastrimit të parave, ndërtimit pa kontroll dhe pasurimit të shpejtë. Çdo metër katror i kaluar në mënyrë të dyshimtë nga një dorë në tjetrën nuk është thjesht një procedurë kadastrale, por një krim ekonomik me pasoja afatgjata.

SPAK ka sekuestruar gjatë vitit 2025 pasuri të paluajtshme me vlerë miliona euro, të cilat dyshohet se janë regjistruar përmes dokumenteve të falsifikuara dhe me bashkëpunimin e zyrtarëve të ASHK-së. Kjo tregon se problemi nuk është më administrativ, por penal. Nuk kemi të bëjmë vetëm me burokraci, por me një sistem ku prona tjetërsohet, legalizohet dhe përdoret për të pastruar para.

Në këtë kontekst, Martin Kala nuk mund të trajtohet si një drejtues periferik i një zyre vendore. Ai ka qenë në krye të një drejtorie që kontrollon disa nga zonat më të nxehta të pronës në Tiranë. Për këtë arsye, SPAK duhet të verifikojë të gjitha dosjet e firmosura prej tij, kalimet e pronësisë në zonën e TEG-ut, Farkës dhe Lundrës, legalizimet e miratuara, ndryshimet e kufijve, vendimet për mbivendosje dhe çdo pasuri të regjistruar në emër të familjarëve apo personave të afërt.

Po ashtu, duhet të hetohet roli i noterëve dhe sekserëve që dyshohet se kanë shërbyer si hallka ndërmjetëse mes qytetarëve, biznesmenëve dhe Kadastrës. Në shumë raste, skemat e tjetërsimit të pronave nuk bëhen vetëm me një firmë zyrtari. Ato kërkojnë dokumente, akte noteriale, ekspertiza, harta, matje dhe vendime që prodhojnë një realitet të ri ligjor mbi një pronë që mund t’i jetë marrë dikujt tjetër.

Kjo është arsyeja pse dosja e ASHK-së duhet të jetë një nga hetimet më të rëndësishme të SPAK. Sepse në këtë histori nuk bëhet fjalë vetëm për korrupsion zyrtarësh, por për grabitjen e pronës shqiptare. Për qytetarë që kanë pritur me vite njohjen e së drejtës së tyre, ndërsa të fortët dhe të lidhurit me pushtetin kanë marrë certifikata pronësie me shpejtësi.

Nëse SPAK kërkon të godasë realisht ekonominë kriminale, duhet të nisë nga Kadastra. Sepse aty legalizohet paraja e pistë. Aty prona e dyshimtë merr dokument. Aty betoni merr leje morale dhe financiare për të vazhduar. Dhe aty, sipas dyshimeve, njerëz si Martin Kala kanë pasur në dorë çelësin e portës.

Batërdia e dyshuar në ASHK, Drejtoria Vendore Rurale 1 Tiranë, nuk mund të mbetet vetëm në nivel denoncimi mediatik. Dosjet, dokumentet, pasuritë, lidhjet familjare, kompanitë e afërta dhe vendimmarrjet kadastrale duhet të hetohen deri në fund.

Në një vend ku prona ka qenë plaga më e madhe e tranzicionit, çdo zyrtar që e kthen Kadastrën në pazar duhet të mbajë përgjegjësi. Dhe nëse drejtësia nuk ndërhyn tani, porta e pronës shqiptare do të vazhdojë të mbetet në duart e atyre që e hapin vetëm për të fortët, për oligarkët dhe për paranë e pistë.

The post SPAK “arrin” te Kadastra, Lorena Goxhobelli dhe Martin Kala në qendër të dyshimeve për tjetërsimin pronash appeared first on Albeu.com.

Në Europë koha optimale e kthimit të investimit nga qiraja është 12 deri në 15 vjet. Z. Leka thotë se për zona, ku kthimi i investimit kalon 20 vjet, rritja është ndikuar nga shtrenjtimi i shpeshtë i çmimeve.

“Nëse për një apartament, koha e kthimit të investimit i kalon 20 vite, nuk duhet parë vetëm vendndodhja, por edhe ecuria e trendit të rritjes së çmimit të shitjes ndër vite, pasi mund të jetë në zonë shumë të mirë, ku çmimi i shitjes rritet shpejt dhe nuk e mat dot vetëm me kthimin nga qiraja. Nëse zona ka pasur rritje të shpeshtë të çmimit të shitjes, atëherë vitet e kthimit të investimit mund të rriten”, nënvizon ai.

Në Shqipëri, treguesi i kthimit nga qiraja vijon të mbetet më i lartë për zonat jashtë qendrës sesa ato në qendër. Sipas Numbeo-s, ky tregues për vitin 2022 ishte 5,08% për apartamentet jashtë qendrës dhe 4,12% për ato të qendrës (sa më i lartë të jetë treguesi, aq më të ulëta janë vitet e kthimit të investimit). Kthimi nga qiraja llogaritet si raport i qirasë vjetore me çmimin e blerjes së banesës e shprehur në përqindje.

Sipas të dhënave më të fundit të Numbeo-s, në raport me korrikun e vitit 2021, kthimi nga qiraja ka pësuar rënie për shtëpitë në qendër, duke reflektuar rritjen e çmimit të shtëpive në këtë zonë, me një rënie të treguesit prej 0,05%. Kthimi i qirave është ulur edhe në periferi me 0,09%, duke qenë se edhe çmimet në periferi, sikurse rezulton nga vëzhgimi, janë shtrenjtuar.

Sipas agjentëve të pasurive të paluajtshme, çmimet e apartamenteve në zonat e qendrës kanë një diferencë të madhe në raport me apartamentet në qendër. Ndërsa për sa i përket qirasë, diferencat nuk janë aq të larta.

Dritan Leka, nga “Century 21 CPM”, pohon se çmimi i qirave nuk referohet gjithmonë sipas zonave, pasi e rëndësishme tek objektet që jepen me qira banimi janë edhe arredimet e brendshme të mjedisit. “P.sh., mund të kemi një apartament 2+1 në zonë periferike, i mirëmobiluar në një kompleks rezidencial që mund të jepet me qira 1,000 euro/muaj, ndërkohë që për një apartament 2+1 në zonë qendrore, nuk jepet më shumë se 800 euro/muaj”.

Agjentë të tjerë të agjencive të pasurive të paluajtshme rekomandojnë rishitjen e apartamenteve, pasi për shkak të shtrenjtimit të çmimeve përfitueshmëria është më e lartë.

A do të ulen çmimet?

Aktorë të tregut paralajmërojnë se mund të ketë rënie të çmimeve të apartamenteve, për shkak të tkurrjes së kërkesës. Ekspertët e sistemit bankar e vlerësojnë shtrenjtimin e interesave të kredive si një nga faktorët kryesorë që do të ndikojë te kërkesa.

Por agjencitë imobiliare e shohin ndikimin vetëm në periudhë afatshkurtër, pasi në periudhë afatgjatë, çmimet do të vijojnë të rriten. Burime nga tregu imobiliar thanë për “Monitor” se rënia e çmimeve do të fillojë të reflektohet në muajin mars.

Arten Zikaj, nga “Union Bank”, pohon se rritja e normës së interesit të kredive hipotekare si pasojë e politikave monetare, pritet që, nga njëra anë të bëjë më tërheqëse për investitorët instrumentet financiare dhe nga ana tjetër, të shtrenjtojë kredinë për shtëpi, gjë që do të ndikonte te rënia e kërkesës dhe me gjasë, edhe uljen e çmimeve të pronave.

“Politika monetare e ndjekur së fundmi, jo vetëm tek ne, simulon normat e interesit në rritje për të frenuar inflacionin. Kjo politikë po çon në rritje të fortë normat e interesit për depozitat në afat dhe obligacionet po bëhen shumë atraktive. Në këtë pikë po bëhen konkurrentë të fortë të investimit në pasuri të paluajtshme.

Nga ana tjetër, edhe kredia do të bëhet më e shtrenjtë (po rritet interesi i kredisë për shtëpi). Për këtë arsye dhe të tjerë faktorë të tjerë, siç janë disa mijëra apartamente të reja në ndërtim që do të hidhen në treg për qiradhënie dhe rënien demografike, mendoj se do të frenohet çmimi i apartamenteve, sepse do të tkurret kërkesa”, pohon ai.

Banka e Shqipërisë ka rritur tre herë normat e interesit këtë vit, në përpjekje për të luftuar inflacionin, që në korrik arriti në 7.5%, niveli më i lartë në 20 vjet. Norma bazë ka arritur në 1.75% nga 0.5% në fillim të vitit. Rritja e normës bazë automatikisht shoqërohet me shoqërim të interesave të kredive, duke rritur këstet mujore të pagesave.

Deri tani, normat e interesit të huave hipotekare ishin në minimume historike, duke nxitur kredinë për shtëpi. Në korrik, interesat e kredive për shtëpi në lekë i kaluan 4% për herë të parë që nga viti 2018 (me përjashtim të prillit 2022 kur filloi pandemia dhe u konstatua një rritje e përkohshme).

Juliana Nela, nga agjencia “Remax”, parashikon stanjacion të çmimeve në periudhë afatshkurtër, për shkak të rritjes së normës së interesit, tatimeve dhe stokut të apartamenteve. Znj. Nela thotë se në periudhë afatgjatë, çmimet e shitjes së apartamenteve dhe qirave do të rriten.

Edhe Shoqata e Ndërtuesve parashikon stanjacion të çmimeve në periudhë afatshkurtër. Sekretari i saj, Arben Dervishi, thekson se stanjacioni i çmimeve do të nisë pas Vitit të Ri, për shkak të rënies së lehtë së kërkesës që ndikohet nga çmimet e larta të apartamenteve, si pasoje shtrenjtimit të materialeve të ndërtimit.

The post A ia vlen të blesh e ta japësh me qira?! Shtrenjtimi i çmimeve ka rritur kohën e kthimit të investimit appeared first on Albeu.com.

“Sepse kalimi i të dhënave në bazën kompjuterike nuk ka përfunduar”, arsyetoi kreu i qeverisë.

Në fjalën e tij kryeministri theksoi se në gjithë vendin “ka edhe drejtorë që nuk e meritojnë të jenë drejtorë”.

Në cdo vend të Shqipërisë edhe Durrës ka edhe drejtorë që nuk e meritojnë të jenë drejtorë. Në cdo vend të Shqipërisë edhe në Durrës ka njerëz në zyra që nuk e meritojnë të jenë në ato zyra. Por nëse kthejmë kokën pas nga u nisëm…

Sot 95 për qind e shërbimeve merren nga telefoni ose kompjuteri më i afërt.

Pse nuk e di unë ca është Zyra e Hipotekës në Durrës? Ferri i qytetarëve. Sepse kalimi i të dhënave në bazën kompjuterike nuk ka përfunduar.

Sepse nuk është regjistrim të dhënash automatike, është një lesh e li dokumentash të mbivendosura dhe një kaos i krijuar nga vendime gjykatash të bëra në dekada nga ajo drejtësi e cila u qëndroi shqiptarëve mbi kokë, jo për t’ju dhënë drejtësinë por për ta shitur dhe për ta blerë drejtësinë”.

The post Rama e pranon: E di se në Hipotekën e Durrësit është një “ferr” appeared first on Albeu.com.