Shirini ishte klientja i fundit në një sallon në kryeqytetin e Afganistanit, një nga mijëra sallonet e mbyllura në të gjithë vendin të martën me urdhër të autoriteteve talibane.

“Kam dikë që bën rojë jashtë në rast se talibanët vijnë. Nëse ndodh diçka, ne do ta vendosim atë [nusen] në banjë ose dhomën e magazinimit dhe do të dukemi të zëna duke u paketuar”, tha pronarja e sallonit, Aziza.

“Edhe nëse më fusin në burg, unë do t’ia bëj grimin sepse i kam premtuar”.

Derisa disa nga estetistet merreshin me Shirinin, të tjerat ishin të zëna duke e paketuar e sallonin.

Ashtu si dhjetëra mijëra kolege të tyre, këto punonjëse e gjetën veten të larguara nga një nga fushat e pakta të punës që kishin mbetur të arritshme për gratë nën qeverinë talibane.

Ndalimi i salloneve të bukurisë përfaqëson një humbje të madhe për gratë e këtij vendi, duke ndikuar jo vetëm në pavarësinë financiare të tyre, pasi pronaret dhe punëtoret e salloneve shpesh kontribuonin në të ardhurat e vetme për familjet e tyre, por edhe ndërveprimet dhe jetën e tyre sociale.

“Na u thye zemra kur dëgjuam se sallonet po mbylleshin, sepse ato ishin vende ku jo vetëm kujdeseshim për pamjen tonë, por mund të shihnim miq dhe të krijonim miqësi të reja, të bisedonim dhe të lehtësonim dhimbjet tona”, tha 21-vjeçarja Bahara, një kliente në një sallon në Kabul.

“Gratë nuk lejohen të hyjnë në vende argëtimi, pra çfarë mund të bëjmë? Ku mund të shkojmë të kënaqemi? Ku mund të mblidhemi për t’u takuar?”, tha ajo.

Që nga kthimi i tyre në pushtet në gusht të vitit 2021, autoritetet talibane kanë zbatuar një sërë masash kufizuese ndaj vajzave dhe grave.

Atyre u është ndaluar që të ndjekin shkollën e mesme dhe universitetin, i kanë ndaluar të vizitojnë parqe, panaire argëtimi dhe palestra dhe i kanë urdhëruar që të mbulohen në publik.

Për më tepër, gratë janë përballur me pengesa të mëdha edhe në jetën e tyre profesionale. Shumë prej tyre janë penguar të punojnë për Organizatën e Kombeve të Bashkuara (OKB) ose për organizata joqeveritare, dhe një numër i konsiderueshëm kanë humbur punën e tyre në qeveri ose u janë ofruar stimuj financiarë për të qëndruar në shtëpi në vend që të ndjekin karrierën.

Të gjitha dyert janë mbyllur

Një vit më parë, Kamela filloi punën në një sallon bukurie pasi humbi punën e mëparshme në media dhe iu desh të ndërpriste shkollimin.

Si mbajtësja e vetme e familjes e saj pesë anëtarëshe, 19-vjeçarja tani është e pasigurt për të ardhmen e saj pa të ardhurat që fiton nga sallonet e bukurisë.

“Mbyllja e salloneve të bukurisë do të thotë se të gjitha dyert janë të mbyllura për mua, që do të thotë se nuk mund të punoj dhe të jetoj si grua në Afganistan”, tha ajo për agjencinë e lajmeve AFP këtë javë, teksa gërshetonte flokët e gjatë të zinj të një prej klienteve të fundit të sallonit.

“Ndoshta nesër talibanët do të thonë se grave nuk u lejohet të marrin frymë”.

Manizha, 28 vjeçe, investoi kohë dhe para për të krijuar sallonin e saj që nga viti 2018.

Ajo trajnoi rreth 200 gra, duke i fuqizuar dhe aftësuar ato për të punuar në këtë industri.

Tani 25 punonjëset e saj aktuale, të gjitha sigurueset kryesore të të ardhurave në familjet e tyre, janë kthyer në pikën zero, dhe Manizhas i duhet të shikojë se si përpjekjet e saj shkuan dëm.

“Kam punuar kaq shumë, dhe tani arritjet e mia nuk do të thonë asgjë”, tha ajo. “Unë qëndrova në vend dhe i pagova taksat qeverisë dhe tani ata po mbyllin sallonin tonë të bukurisë. Është vërtet dëshpëruese; ky vendim i ka dhënë një goditje masive ekonomisë së vendit, dhe neve”.

Në ditët e fundit para se urdhri për mbylljen e salloneve të hyjë në fuqi, gratë nxituan në sallone për të lyer flokët dhe për të rregulluar vetullat, duke e parë si mundësinë e tyre të fundit për të bërë diçka për veten.

Ministria për Promovimin e Virtytit tha se shpenzimet e tepërta të grave që i bëjnë në sallone shkaktuan vështirësi për familjet e varfra dhe se disa trajtime bukurie, si zgjatimi i qerpikëve dhe thurja e flokëve, konsiderohen jo në përputhje me fenë islame.

Megjithatë, estetistja Najla beson se puna e saj ishte një mënyrë fisnike dhe etike për të siguruar jetesën.

“Unë po bëja punë të mira, duke fituar pak për të mbajtur familjen time. Çfarë do të bëj tani?”, tha Najla, e cila është jetime dhe kujdeset për vëllezërit e motrat e saj.

“Çfarë duan në të vërtetë nga ne? Ata kanë mbyllur të gjitha vendet për gratë. Ndoshta një ditë ata do të thonë vetëm ‘sa herë të lindë një vajzë, varrose të gjallë’”./REL/

The post Përtej bukurisë: Dëshpërimi i grave afgane nga mbyllja e salloneve appeared first on Albeu.com.

Zahra Azimi, që ka përfunduar shkollimin deri në klasën e dymbëdhjetë, e ka provuar në lëkurën e saj një sulm vdekjeprurës, optimizmin e rikthyer dhe goditjen e fundit që gratë kanë përjetuar sa i përket shkollimit nën sundimin taliban.

Ajo ishte në mesin e qindra studentëve që po iu nënshtroheshin provimeve praktike universitare në Qendrën për Edukim të Lartë Kaaj, në perëndim të Kabulit më 30 shtator 2022, kur ndodhi tragjedia.

Të paktën 53 persona u vranë kur një sulmues vetëvrasës shënjestroi këtë qendër, që gjendet në një zonë të kryeqytetit afgan të banuar kryesisht nga pjesëtarët e komunitetit shiit hazara, tha Misioni për Ndihmë në Afganistan i Kombeve të Bashkuara. Azimi ishte në mesin e 110 personave që u plagosën në këtë sulm.

Ky sulm, përgjegjësinë e të cilit nuk e mori asnjë grup, u dënua nga komuniteti ndërkombëtar dhe nxiti protesta të vajzave dhe grave në mbarë Afganistanin pas rritjes së shqetësimeve lidhur me shkollimin e tyre nën Qeverinë e udhëhequr nga talibanët.

Menjëherë pasi morën pushtetin në gushtin e vitit 2021, grupi islamik i linjës së ashpër ndaloi që vajzat të ndiqnin mësimin përtej klasës së gjashtë. Përderisa gratë ende kishin mundësi të vijonin studimet universitare, u vendosën kufizime për studentet që ndiqnin mësimin. Talibanët vendosën që të ndanin studentët dhe studentet në klasa, që mësim të jepnin vetëm profesoreshat për studentet dhe ofruan vetëm pak drejtime që gratë mund të zgjidhnin për të studiuar.

Pavarësisht kufizimeve dhe lëndimeve që pësoi, ideja që ajo mund të kishte ende mundësi për t’i nënshtrohej provimit pranues me shpresën që të ndjekë mësimet universitare, i dha pak ngushëllim Azimit.

Disa javë pas sulmit vdekjeprurës me bombë në Kabul, ajo arriti që t’i nënshtrohej testit dhe të pranohej në studimet e nivelit bachelor në drejtimin për kimi në Universitetin e Kabulit, që është institucioni më prestigjioz në Afganistan i arsimit të lartë.

“Për dy vjet, ne kemi punuar ditë e natë për të arritur qëllimet dhe ëndrrat tona. Më në fund, kaluam në fazën e testimeve dhe e kaluam testin”, tha Azimi për Radion Azadi të Radios Evropa e Lirë.

Por, pak kohë pas kësaj, ajo tregoi se “ne pamë që dyert e universiteteve u mbyllën [për gratë]”.

Në dhjetorin e vitit 2022, talibanët njoftuan se do të ndalonin gratë dhe vajzat që të ndiqnin studimet në universitetet publike dhe private. Në janar të këtij viti, talibanët paralajmëruan universitetet se studentet janë të ndaluara që t’iu nënshtrohen testeve pranuese të parapara të mbaheshin më vonë gjatë atij muaji. Ky njoftim nxiti një valë të re dënimesh dhe thirrjesh nga grupet e të drejtave të njeriut, qeveritë e huaja dhe Misioni për Ndihmë i OKB-së që autoritetet talibane të tërhiqnin vendimin.

Atëbotë, zëdhënësi i Ministrisë talibane për Arsim të Lartë, Ziaullah Hashemi, tha për Radion Azadi se “ne jemi të përkushtuar për të drejtat e të gjithë afganëve bazuar në Ligjin islamik të Sheriatit dhe ne i bëjmë thirrje komunitetit ndërkombëtar që kurrë të mos bëjë kërkesa të tilla”.

Gratë, sikurse Azimi, ende kishin shpresë se vendimi do të tërhiqej. Por, optimizmi u zbeh kur në shkurt, Ministria e Arsimit të Lartë njoftoi se semestri pranveror në universitetet publike do të niste vetëm për studentët meshkuj.

Hashemi nuk iu përgjigj pyetjeve të Radios Azadi lidhur me këtë vendim, por më herët kishte thënë se gratë dhe vajzat pritet që deri në një njoftim të dytë të respektojnë rregullat sa i përket arsimimit të tyre.

Baisarat Fitrat, që u plagos gjatë sulmit në Qendrën për Arsim të Lartë Kaaj, nuk ishte në gjendje t’i nënshtrohej testit për pranim në universitet për shkak të problemeve shëndetësore.

Basirat tha se shpresonte që të studionte për inxhinieri në Universitetin e Kabulit, por ka frikë se kjo mundësi i ka ikur.

“Kam ëndërruar të bëhem inxhiniere. Gjithmonë kam dashur të bëhem inxhiniere. Kam punuar fort për dy vjet”, tha Fitrat për Radion Azadi të REL-it.

The post Ndalimi i shkollimit i vajzave dhe grave afgane, diskriminim brutal appeared first on Albeu.com.

Maulawi Ahmed Taqi, agjent i admiralit të arsimit universitar të Talibanëve tha: Automatikisht nëse nuk pranojmë të diplomuar nga akademia ajrore, nuk do të pranojmë më pranim të ri të ndryshueshëm në universitet. Por kam shpresë që admirali i çirakut të shfaqet me një aksion dhe të rihapë shkollat. Sepse ne e pranojmë se është e rëndësishme dhe ndalimi i praktikimit të vajzave është i përkohshëm”.

Pa një çertifikatë diplomimi të akademisë ajrore, pranimi afgan nuk mund të dëmtojë provimin e hyrjes në universitetin qytetar kankor (Departmenti i edukimit në Kabul, Afganistan), i cili është i përshtatshëm për t’u regjistruar njësoj në kolegjet klandestine raporton The Guardian./albeu.com

The post Zyrtarët paralajmërojnë: Gratë afgane nuk do të vazhdojnë universitetin appeared first on Albeu.com.

Vajzave u është ndaluar shkollimi mbi klasën e gjashtë, në pjesën më të madhe të Afganistanit, prej kthimit të talibanëve në pushtet në gusht të vitit 2021.

Në muajin mars, talibanët kanë marrë vendim për mbyllje të shkollave të mesme, në mëngjesin kur ato ishte planifikuar që të hapeshin.

Në protestën e 26 majit janë parë rreth 20 gra dhe vajza duke marshuar te shkolla e mesme e Kabulit, Maryam, duke bërë thirrje që talibanët të rihapin shkollat.
“Ju ma morët bukën dhe shkollën dhe nuk mund të studioj”, kanë bërtitur ato.

Disa dëshmitarë kanë thënë se pas 10 minutave të protestës, militantët talibanë kanë shpërndarë gratë, duke shtënë me armë zjarri në ajër.

Një protestuese ka thënë për Radion Evropa e Lirë se tri gra janë ndalur përkohësisht dhe më pas janë liruar, pasi talibanët ua kanë verifikuar numrat e telefonit.

Azir Ahmad Takour, zëdhënës në Ministrinë e talibanëve për Arsim, ka mohuar pengimin e protestës.
“Kjo është propagandë. Ne nuk e kemi ndaluar asnjë protestë sot”, ka thënë ai.

Prej marrjes së pushtetit vitin e kaluar – teksa trupat ndërkombëtare kanë përmbyllur misionin në Afganistan – talibanët janë zotuar se do të udhëheqin më ndryshe sesa kur kanë qenë në pushtet për herë të parë më 1990.

Atëbotë grave u janë ndaluar shumë të drejta dhe janë ndëshkuar përmes sulmeve me gurë në publik dhe ekzekutimeve.

Premtimet e afganëve tani shihen me dyshime nga shumë afganë dhe qeveri në shumë vende të botës, pasi grave u është ndaluar dalja në publik pa qenë të shoqëruara nga ndonjë familjar burrë./REL/

The post Gratë afgane protestojnë kundër mbylljes së shkollave appeared first on Albeu.com.

“Nëse vajzat do të lejohen ose jo të shkojnë në shkollë do të vendosin dijetarët tanë”, tha Waheedullah Hashimi, i cili ka qasje në vendimmarrjen e grupit.

“Ata do të vendosin nëse gratë duhet të mbajnë hixhab, burka, abaya apo tjerat. Kjo varet nga ata”, ka thënë ai.

Hixhabi është një shall që mbulon kokën, burka është një veshje përmes së cilës mbulohet gjithë trupi duke lënë vetëm sytë e pambuluar, ndërsa abaya është një veshje që e lë fytyrën të pambuluar.

Të martën, zëdhënësi kryesor i talibanëve, Zabihullah Mujahid, tha në një konferencë për media në Kabul se gratë do të lejohen të punojnë dhe studiojnë dhe “do të jenë shumë aktive në shoqëri, por brenda kornizës së ligjeve të Islamit”.

Talibanët e sunduan Afganistanin midis viteve 1996 dhe 2001. Ata nuk i lejuan gratë të punonin, vajzat nuk lejoheshin të ndiqnin shkollën dhe gratë duhej të mbulonin fytyrat dhe të shoqëroheshin nga një i afërm mashkull, nëse donin të dilnin nga shtëpitë e tyre.

Ato që shkelën rregullat ndonjëherë u dënuan me rrahje publike nga policia fetare e talibanëve.

Pasi morën kontrollin e Afganistanit pas 20 vjetësh të prezencës së huaj ushtarake, talibanët tani janë nën vëzhgimin e udhëheqësve perëndimorë nëse kanë ndryshuar, përfshirë edhe mënyrën se si i trajtojnë vajzat dhe gratë.

“Ne do ta gjykojmë këtë regjim bazuar në veprimet e tij dhe jo nga fjalët e tij, në qëndrimin e tij ndaj terrorizmit, krimit dhe narkotikëve, si dhe të drejtave të vajzave për arsimim”, tha kryeministri britanik Boris Johnson të mërkurën.

Të mërkurën (18 gusht) Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Evropian dhe 19 vende tjera, përshirë Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, kanë nënshkruar një deklaratë të përbashkët përmes së cilës u bëhet thirrje talibanëve që të respektojnë të drejtat dhe sigurinë e grave dhe vajzave afgane.

Këto vende shpresin shqetësimin e thellë për situatën në të cilën gjenden gratë dhe vajzat afgane, përkatësisht sa i takon të drejtave të tyre për arsimim, punën dhe lirinë e lëvizjes.

Deklarata u lëshua tre ditë pasi talibanët hynë në kryeqytetin e Afganistanit, Kabul dhe rrëzuan qeverinë e mbështetur nga Perëndimi./REL

The post Përfaqësuesi taleban: Dijetarët islamikë do të vendosin për rolin e grave appeared first on Albeu.com.

Siç mund të keni parë fotot ditët e fundit, përfaqësuesit e “seksit më të dobët” janë ata që ngelin pas, ndërsa burrat largohen nga vendi me çdo kusht. Madje, edhe duke u vrarur në goma avioni.

Në një kohë kur bashkësia ndërkombëtare zgjedh të shikojë larg, për gratë frika kthehet. Qysh në fillim të korrikut, kur talebanët filluan të pushtonin provincat e para në Afganistan, filloi “makthi” për gratë që punonin.

Sipas rrjetit Al Jazeera, talebanët, me armë në duar, i përcollën punëtoret në shtëpitë e tyre dhe i urdhëruan ata të mos ktheheshin në punë. Në fakt, tre punëtore dhe menaxherja e bankës thanë për Al Jazeera se, talebanët kishin vënë të afërmit e tyre meshkuj në ato vende pune.

Nga viti 1996 deri në vitin 2001, kur talebanët ishin në pushtet në Afganistan, gratë nuk lejoheshin të punonin, vajzat e reja nuk lejoheshin të shkonin në shkollë dhe të gjitha gratë ishin të detyruara të mbanin shami. Për të dalë jashtë duhej të ishin të shoqëruara nga një anëtar mashkull i familjes së tyre.

Më konkretisht, sipas raporteve të Departamentit të Shtetit në 2001, tetë rregullat që zbatoheshin për gratë, të vendosura nga regjimi taleban, ishin si më poshtë:

1. Ato duheshin mbuluar me rroba nga koka te këmbët.

2. Ata nuk lejoheshin të punonin, përveç në raste shumë specifike.

3. Ato nuk lejoheshin të shkonin në shkollë.

4. Ato kishin qasje të kufizuar në sistemin shëndetësor.

5. Ato nuk mund të dilnin nga shtëpia e tyre pa u shoqëruar nga një anëtar mashkull i familjes së tyre.

6. Kur dilnin jashtë, hipnin në autobusë specialë, ndërsa për të hipur në taksi, duhej të shoqëroheshin përsëri nga një burrë, i afërmi i tyre.

7. Në përgjithësi, gratë nuk mund të ecnin në rrugë pa u shoqëruar nga një burrë, që duhej të ishte një i afërm.

8. Dritaret e shtëpive të tyre duheshin lyer në mënyrë që asnjë kalimtar të mos shihte brenda.

Është logjike, pas gjithë kësaj, që gratë të kenë frikë për të ardhmen e tyre dhe për atë që do të lindë pas kthimit të talebanëve në pushtet. Sidomos nëse merret parasysh se, në rast të shkeljes së ndonjë prej rregullave të mësipërme, gratë ndëshkoheshin me rrahje dhe, në shumë raste, me vdekje me gurë./Përshtati e.b-albeu.com

The post 8 rregullat e talebanëve për gratë, thyerja e tyre do të thotë vdekje appeared first on Albeu.com.