“Nuk e kujtoj që kjo të ketë ndodhur më parë,” thotë fermer, kultivues gështenjash i gjeneratës së tretë në fshatin Kissos, në Greqinë qendrore.

“Jemi afër fundit të sezonit të korrjes dhe gështenjat ende janë në pemë,” shtoi ai.

Prodhimi gështenjave në Greqi pritet të bjerë në rreth 15,000 ton në vitin 2024 për shkak të motit ekstrem, gjysma e mesatares së pesë viteve të fundit sipas ekspertëve

Greqia eksporton shumicën e gështenjave të saj në Evropë dhe Ballkan, ku ato përdoren në ëmbëlsira dhe gatime.

Rënia e prodhimit vjen pas dimrit dhe verës më të ngrohtë të regjistruar në Greqi dhe është shenja më e fundit e ndikimit të ndryshimeve klimatike në të korrat në të gjithë Evropën Jugore.

Prodhuesit e gështenjave në Thesali, një rajon që përbën rreth një të katërtën e prodhimit bujqësor të Greqisë, përfshirë gështenjat, thonë se disa zona nuk kanë përjetuar reshje për 13 muaj pas përmbytjeve në shtator 2023, që shkatërruan zonën.

Korrjet e qershive, mollëve dhe arrave gjithashtu janë goditur, thanë fermerët dhe shkencëtarët.

Kjo është një shenjë e keqe për Greqinë, ku produktet bujqësore përbëjnë një të pestën e totalit të eksporteve të saj dhe ekonomia e saj ende po rimëkëmbet nga një krizë dhjetëvjeçare borxhi.

Në një raport të fundit, Banka Qendrore e Greqisë tha se pret që çmimet e kulturave dhe frutave të rriten në vitet e ardhshme për shkak të ndryshimeve klimatike.

The post GREQIA PO HUMB GËSHTENJAT/ Prodhimi ka rënie të ndjeshme për shkak të ndryshimeve klimatike appeared first on Albeu.com.

Janë një delikatesë e preferuar e dimrit, pasi kombinohen në mënyrë perfekte me pije të nxehta dhe skarë në oxhak të hapur. Janë shije ushqyese, të shijshme dhe shumë të gjithanshme, pasi mund të hahen të thjeshta ose të shtohen në pjata më komplekse, si p.sh. ushqime të mbushura, sallata, supa etj. Arsyeja për gështenjat , një frut i pasur me lëndë ushqyese, i cili “fsheh” përfitime të rëndësishme shëndetësore.
Tani, pra, keni edhe “plumbin” shkencor, i cili ju jep jo një, por 9 arsye të tjera për të përfshirë gështenjat në dietën tuaj , veçanërisht këtë sezon.

Zbuloni 9 përfitime interesante shëndetësore të gështenjave :

1. Janë të pasura me lëndë ushqyese

Gështenjat janë një burim i pasur vitaminash dhe mineralesh si bakri, mangani, vitamina B6, vitamina C, tiamina, folati, riboflavina dhe kaliumi, ndër të tjera. Secila prej tyre përfiton një pjesë të ndryshme të trupit, si rezultat i së cilës kontribuojnë në përmirësimin e shëndetit të përgjithshëm.

2. Janë një burim i shkëlqyer antioksidantësh

Gështenjat përmbajnë një sërë antioksidantësh, si vitamina C, tanine dhe të tjera, të cilat janë jashtëzakonisht të rëndësishme për shëndetin pasi ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga radikalet e lira. Nivelet e larta të radikaleve të lira mund të shkaktojnë stres oksidativ, por gjithashtu rrisin rrezikun e sëmundjeve kronike si sëmundjet e zemrës, diabeti dhe kanceret.
Përveç kësaj, studimet kanë treguar se antioksidantë të ndryshëm që gjenden në gështenja, të tilla si acidet galike dhe ellagjike, mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut të sëmundjeve të zemrës dhe rezistencës ndaj insulinës, si dhe në shtypjen e rritjes dhe përhapjes së tumoreve.
Përveç kësaj, përmes gështenjave mund të siguroni sasi të konsiderueshme të luteinës dhe zeaksantinës, të cilat grumbullohen në retinën e syve dhe i mbrojnë ata nga dëmtimi i dritës blu.

3. Ato kontribuojnë në shëndetin kardiovaskular

Ushqyesit dhe antioksidantët në gështenja janë të rëndësishme për shëndetin e zemrës. Antioksidantë të veçantë mbrojnë kundër stresit oksidativ, i cili rrit rrezikun e sëmundjeve të trurit dhe zemrës. Ato janë gjithashtu të pasura me kalium, një komponent i rëndësishëm që kontribuon në shëndetin e zemrës dhe rregullimin e presionit të gjakut. Kaliumi gjithashtu mund të ndihmojë në reduktimin e ndjeshëm të sëmundjeve të zemrës – deri në 27% – dhe rrezikun e goditjes në tru.

4. Janë të pasura me fibra

Gështenjat janë një burim i mirë i fibrave, të cilat kanë vërtetuar përfitime shëndetësore. Ndër të tjera, ato rrisin aktivitetin e zorrëve, duke përmirësuar shëndetin e tretjes. Fakti që fibrat bimore arrijnë në zorrë të patretura kontribuojnë në dy mënyra: nga njëra anë, ato veprojnë si një prebiotik, duke qenë ushqim për bakteret e shëndetshme të zorrëve, të cilat prodhojnë përbërës të ndryshëm të dobishëm dhe nga ana tjetër, ato kontribuojnë në ndjenjën. të ngopjes, pa shtuar kalori, të cilat mund të ndihmojnë në rregullimin e peshës.

5. Rregullojnë sheqerin në gjak

Mbajtja e sheqerit në gjak në nivele të shëndetshme është e rëndësishme për shëndetin dhe veçanërisht për ata me diabet ose para-diabet, pasi nivelet e larta të zgjatura mund të rrisin rrezikun e komplikimeve.
Gështenjat kanë shumë veti interesante që mund të ndihmojnë në kontrollin e sheqerit në gjak, siç është përmbajtja e tyre e lartë e fibrave, e cila parandalon ekstremet. Për më tepër, studimet kanë treguar se disa antioksidantë në gështenja ndihmojnë në menaxhimin e niveleve të sheqerit në gjak dhe mund të rrisin ndjeshmërinë ndaj insulinës, duke i bërë qelizat më të përgjegjshme.
Megjithatë, ato ende konsiderohen si një arrë me shumë karbohidrate, ndaj duhet të kujdeseni për sasinë e arrave që konsumoni. Ndërsa një sasi e vogël ose e moderuar mund të funksionojë në mënyrë të dobishme, konsumimi i tepërt mund t’i mohojë këto përfitime.

6. Ndihmojnë në rënien në peshë

Gështenjat kanë një sërë vetish që mund të kontribuojnë në humbjen e peshës. Fibrat do t’ju ndihmojnë të ndiheni më të ngopur për më gjatë duke rritur prodhimin e hormoneve që shtypin oreksin dhe duke shtypur hormonin që aktivizon ndjenjën e urisë.
Vetë gështenjat, për më tepër, kanë më pak kalori se shumica e arrave, pasi ato janë të ulëta në yndyrë.
Një studim mbi kafshët zbuloi gjithashtu se ngrënia e gështenjave mund të ndihmojë në uljen e kolesterolit dhe yndyrës së barkut.

7. Zvogëlojnë inflamacionin

Inflamacioni është një proces natyral, i përkohshëm që ndihmon trupin të shërohet dhe të luftojë infeksionin . Megjithatë, në disa raste, mund të mbetet në një nivel të ulët, duke u kthyer në inflamacion kronik, i cili lidhet me shumë sëmundje kronike, duke përfshirë sëmundjet e zemrës, diabetin dhe kancerin.
Antioksidantët e gështenjës – vitamina C, acidi galik, acidi ellagic dhe polifenole të ndryshme – mund të ndihmojnë në reduktimin e inflamacionit duke neutralizuar radikalet e lira, të cilat janë nxitësit kryesorë të inflamacionit kronik.
Për më tepër, studimet e epruvetës dhe kafshëve kanë treguar se antioksidantë të tjerë mund të ndihmojnë në shtypjen e sinjaleve inflamatore, si NF-κB dhe MAPK.

8. “Fshehin” ndoshta veti antikancerogjene

Hulumtimet e epruvetës sugjerojnë se gështenjat mund të kenë veti antikancerogjene. Konkretisht, ata pretendojnë se antioksidantët në gështenja mund të shtypin rritjen dhe përhapjen e qelizave të kancerit. Në mënyrë të veçantë, acidi ellagic synon PI3K, i cili është përgjegjës për rregullimin, rritjen dhe mbijetesën e këtyre qelizave. Megjithatë, nevojiten studime të mëtejshme për të hetuar këtë efekt të mundshëm.

9. Janë të shijshme dhe të lehta për t’u shtuar në dietën tuaj

Gështenjat nuk janë vetëm të shëndetshme, por edhe të shijshme, ndaj mund të shtohen lehtësisht në dietën tuaj.
Ju mund t’i hani ato të gjalla, por ato janë të larta në tanina, të cilat mund të shkaktojnë probleme me tretjen ose komplikime të tjera te njerëzit e ndjeshëm. Përndryshe, mund t’i piqni në furrë ose thjesht t’i zieni në një tenxhere. Cilado mënyrë që të zgjidhni, kënaquni!

The post Fruti i dimrit që mbron zemrën, rregullon sheqerin dhe ndihmon në rënien në peshë appeared first on Albeu.com.

Në 100 gram gështenja gjenden rreth 40 gram ujë, 40 karbohidrate komplekse, 5 gr yndyrna të shëndetshme, 4 proteina bimore dhe 7 fibra.

Gështenjat përmbajnë gjithashtu vitamina E dhe B, dhe minerale të tilla si kalium, fosfor, kalcium, magnez, natrium, hekur dhe zink. Më poshtë rendisim përfitimet kryesore të gështenjave.Ngopëse.

Përveçse janë të shëndetshme, gështenjat janë një ushqim ngopës falë sasive të mëdha të fibrave dhe karbohidrateve komplekse. Ato mund të përfshihen në dietat dobësuese.

Dhëmbët dhe kockat

Fosfori i gështenjës, magnezi dhe kalciumi na ndihmojnë të mbajmë të shëndetshëm sistemin e kockave dhe të mbrojmë dhëmbët.

Sistemi nervor

Mineralet dhe vitaminat e grupit B të pranishëm në gështenja kontribuojnë në funksionimin e saktë të sistemit nervor dhe në parandalimin e sëmundjeve neurologjike.

Diabeti

Njerëzit me diabet mund të përfitojnë nga ngrënia e gështenjave: karbohidratet e tyre komplekse thithen ngadalë, duke shmangur rritjen e insulinës në gjak.

Aminoacidet

Proteina bimore e gështenjave përmban të gjitha aminoacidet thelbësore dhe kjo është një ndihmë e madhe për njerëzit që ndjekin një dietë vegane dhe për sportistët.

Zemra

Ashtu si arrat, gështenjat janë të pasura me yndyrna të shëndetshme dhe acide yndyrore omega 3 dhe omega 6. Kjo është arsyeja pse ato janë të shkëlqyera në parandalimin e sëmundjeve të zemrës dhe mbrojtjen e saj.

Kapsllëku

Fibrat e gështenjës rregullojnë florën bakteriale në zorrë dhe tranzitin e zorrëve, duke eliminuar kapsllëkun dhe parandaluar kancerin e zorrës së trashë.

Hipertensioni

Duke qenë të ulëta në natrium dhe të pasura me kalium, gështenjat janë të shkëlqyera për ata që vuajnë nga hipertensioni. Ato janë gjithashtu të dobishme për të luftuar mbajtjen e lëngjeve.

Anemia

Hekuri që përmbahet në gështenja është i shkëlqyeshëm për parandalimin dhe luftimin e anemisë dhe lodhjes kronike.

The post Përfitimet e jashtëzakonshme që marrim nga gështenjat appeared first on Albeu.com.

Gështenjat janë të shijshme dhe të gjithanshme në kuzhinë. Ato mund të përgatiten në shumë mënyra: të pjekura në zjarr, të ziera, të gatuara në furrë ose në mikrovalë, ose mund të bëhen pjesë e shumë pjatave me mish ose peshk.

Gështenjat, të gjitha vetitë e frutave të stinës

Nuk duhet harruar as kontributin që japin për sa i përket fibrave: rekomandohet shumë, pra, për ata që vuajnë nga kapsllëku. Por kini kujdes me gatimin: nëse mbeten të papërpunuara, mund të bëhet e vështirë tretja e tyre ose shkaktimi i gastritit. Duke qenë pa gluten, gështenjat janë perfekte për ata që vuajnë nga celiakia. Nuk është rastësi që nga gështenjat del një miell i shkëlqyer për t’u përdorur në përgatitjen e pjatave të ndryshme të ëmbla dhe të shijshme.

Shumë përfitime, por edhe disa rekomandime: duke pasur parasysh marrjen e rëndësishme të kalorive, ato nuk rekomandohen për njerëzit me diabet, kolit apo obezitet. Në çdo rast, kushtojini vëmendje porcioneve: këshilla është të mos i kaloni 100 gram nëse i zieni ose 60 gram nëse i preferoni të pjekura.

The post Luftoni aneminë dhe lodhjen me gështenja, të gjitha vetitë dhe përfitimet e frutit të vjeshtës appeared first on Albeu.com.

Në 100 gram gështenja gjenden rreth 40 gram ujë, 40 karbohidrate komplekse, 5 gr yndyrna të shëndetshme, 4 proteina bimore dhe 7 fibra. Gështenjat përmbajnë gjithashtu vitamina E dhe B, dhe minerale të tilla si kalium, fosfor, kalcium, magnez, natrium, hekur dhe zink. Më poshtë rendisim përfitimet kryesore të gështenjave.

Ngopëse. Përveçse janë të shëndetshme, gështenjat janë një ushqim ngopës falë sasive të mëdha të fibrave dhe karbohidrateve komplekse. Ato mund të përfshihen në dietat dobësuese.

Dhëmbët dhe kockat. Fosfori i gështenjës, magnezi dhe kalciumi na ndihmojnë të mbajmë të shëndetshëm sistemin e kockave dhe të mbrojmë dhëmbët.

Sistemi nervor. Mineralet dhe vitaminat e grupit B të pranishëm në gështenja kontribuojnë në funksionimin e saktë të sistemit nervor dhe në parandalimin e sëmundjeve neurologjike.

Diabeti. Njerëzit me diabet mund të përfitojnë nga ngrënia e gështenjave: karbohidratet e tyre komplekse thithen ngadalë, duke shmangur rritjen e insulinës në gjak.

Aminoacidet. Proteina bimore e gështenjave përmban të gjitha aminoacidet thelbësore dhe kjo është një ndihmë e madhe për njerëzit që ndjekin një dietë vegane dhe për sportistët.

Pa gluten. Mielli i gështenjës është një zëvendësues i shkëlqyeshëm i miellit me gluten dhe është një mundësi e shëndetshme për ata që vuajnë nga sëmundja celiac ose ndjeshmëria ndaj glutenit.

Zemra. Ashtu si arrat, gështenjat janë të pasura me yndyrna të shëndetshme dhe acide yndyrore omega 3 dhe omega 6. Kjo është arsyeja pse ato janë të shkëlqyera në parandalimin e sëmundjeve të zemrës dhe mbrojtjen e saj.

Kapsllëku. Fibrat e gështenjës rregullojnë florën bakteriale në zorrë dhe tranzitin e zorrëve, duke eliminuar kapsllëkun dhe parandaluar kancerin e zorrës së trashë.

Hipertensioni. Duke qenë të ulëta në natrium dhe të pasura me kalium, gështenjat janë të shkëlqyera për ata që vuajnë nga hipertensioni. Ato janë gjithashtu të dobishme për të luftuar mbajtjen e lëngjeve.

Anemia. Hekuri që përmbahet në gështenja është i shkëlqyeshëm për parandalimin dhe luftimin e anemisë dhe lodhjes kronike.

The post Jo vetëm të shijshme, nuk e keni ditur se gështenjat luftojnë këto sëmundje të përhapura appeared first on Albeu.com.

Gështenjat gjithashtu përmbajnë kalcium, magnez, fosfor, hekur, natrium dhe kalium. Ata janë gjithashtu të njohur për kontributin e tyre në funksionimin e duhur të zorrëve, si zëvendësues i drithërave. Përveç kësaj, gështenjat përmbajnë vitamina B1 dhe B2, si dhe vitaminë C dhe acid folik.

100 g gështenja sigurojnë 22% të nevojave ditore të trupit tonë nga bakri dhe 15% nga kaliumi. Këto lëndë ushqyese kontribuojnë në funksionimin e duhur të sistemit nervor dhe imunitar, si dhe presionin e gjakut. Si i ziejmë ato?

Gështenjat duhet të zihen për të paktën një orë, në nxehtësi mesatare. Për t’i bërë ato më të shijshme mund të shtoni gjysmë lugë kripë në ujë.

The post Këto janë përfitimet e panjohura të gështenjave appeared first on Albeu.com.