Komisioni Qeveritar për Personat e Zhdukur njoftoi të hënën rezultatet e gërmimeve në tri pika të Zubin Potokut, konkretisht në Kalludër dhe Jabukë, ku janë zhvarrosur eshtrat e të paktën 23 viktimave.

Sipas kryesuesit Agron Limani, në lokacionin e parë në Kalludër u gjetën 13 trupa, në Jabukë katër dhe në pikën e tretë në Kalludër gjashtë të tjerë.

Punimet në terren, të cilat zgjatën rreth një muaj, u kryen nga specialistë të Institutit të Mjekësisë Ligjore së bashku me ekipe të EULEX-it, Policinë e Kosovës dhe institucione të tjera kompetente.

Kushtrim Gara, përfaqësues i Komisionit, theksoi se hetimet janë përqendruar edhe te rasti i njohur si “Grupi i Intelektualëve” – 23 shqiptarë nga Mitrovica dhe Skenderaj që besohet se u rrëmbyen dhe u zhdukën më 19 prill 1999 në zonën mes Drenit, Kalludrës dhe Jabukës.

Ai shtoi se zbulimet në terren mund të kenë lidhje me këtë ngjarje, por identifikimi përfundimtar i secilës viktimë do të konfirmohet vetëm pas analizave të ADN-së.

Procesi i ekzaminimit dhe identifikimit të mbetjeve mortore po vijon në Institutin e Mjekësisë Ligjore.

Kryeministri në detyrë Albin Kurti bëri të ditur se, në të tri lokacionet, janë nxjerrë dhe zhvarrosur eshtra të së paku 23 personave. Ai konfirmoi shpërndarjen: 13 në vendin e parë në Kalludër, katër në Jabukë dhe gjashtë në vendin e tretë po në Kalludër.

Kurti njoftoi se tashmë ka filluar faza e identifikimit. Mostrat e mbetjeve të gjetura në Jabukë janë dërguar për analizë të ADN-së, ndërsa për pjesën tjetër po kryhen ekzaminime të mëtejshme në Institutin e Mjekësisë Ligjore.

Numri prej 23 personash përputhet me atë të “Grupit të Intelektualëve”, të cilët më 19 prill 1999 dyshohet se u ndaluan, u rrëmbyen dhe u ekzekutuan nga forcat serbe, theksoi ai. Megjithatë, identifikimi i plotë mund të zgjasë disa muaj, ndaj vetëm pas përfundimit të analizave do të dihet me siguri identiteti i viktimave.

Kurti e cilësoi pritjen shumëvjeçare dhe shqetësimin e familjeve të të zhdukurve si “të papërshkrueshme” dhe kërkoi njëkohësisht zbardhjen e fatit të tyre dhe vendosjen e drejtësisë. Ai akuzoi Serbinë se po refuzon të hapë arkivat shtetërore që do të ndihmonin në sqarimin e rasteve dhe i bëri thirrje faktorit ndërkombëtar të rrisë trysninë mbi Beogradin për të zbatuar Deklaratën për Personat e Zhdukur me Dhunë, të miratuar në Bruksel më 2 maj 2023. Kryeministri në detyrë kërkoi veçmas hapjen e arkivit të Brigadës së Motorizuar 37 të Ushtrisë së Jugosllavisë, dosja e së cilës është klasifikuar për 30 vjet.

Drejtori Ekzekutiv i Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë, Bekim Blakaj, e vlerësoi zbulimin si jashtëzakonisht të rëndësishëm, por nënvizoi se rëndësia e tij nuk përfundon me identifikimin. Varrezat masive, sipas tij, janë edhe skena krimi.

“Pozita e mbetjeve, dëmtimet në eshtra, sendet personale, municioni dhe materialet e tjera mund të ndihmojnë në përcaktimin e mënyrës së vrasjes, kohës së varrimit dhe strukturave që morën pjesë në krim dhe në fshehjen e tij. Rasti është veçanërisht domethënës sepse informacioni për vrasjen dhe vendin e mundshëm të varrimit iu ishte dhënë UNMIK-ut dhe Policisë së Kosovës që në vitin 2003. Prandaj, krahas zbardhjes së krimit, duhet të sqarohet edhe pse u deshën më shumë se dy dekada që ai informacion të verifikohej në terren”, deklaroi Blakaj për “Bota sot”.

Ai këmbënguli se hetimi nuk duhet të kufizohet vetëm te autorët e drejtpërdrejtë, por të shtrihet në gjithë zinxhirin e përgjegjësisë: kush i ndaloi viktimat, kush urdhëroi dhe kreu vrasjen, kush organizoi varrimin, cilat struktura policore ose ushtarake kishin dijeni dhe kush e pengoi zbulimin e vendit. Sipas një komunikate të Fondit, policia serbe ishte vënë në dijeni të vrasjes që më 19 prill 1999 dhe, në vend që të hetonte krimin, kishte urdhëruar varrosjen e viktimave, duke e bërë fshehjen e trupave pjesë të vetë krimit e jo thjesht një veprim të mëvonshëm.

Blakaj paralajmëroi se në këtë fazë nuk duhet të merret si e vërtetuar se trupat janë zhvendosur pas luftës pa u provuar nga ekspertiza mjekoligjore dhe hetimi penal. Ai vuri në dukje se duhet shqyrtuar edhe mundësia që shpërndarja e mbetjeve të jetë shkaktuar nga terreni dhe rrjedha e ujit.

Më tej, ai theksoi se Kosova duhet ta shfrytëzojë këtë rast për të rritur presionin ndaj Serbisë në mënyrë që të hapë arkivat, të gjenden lokacione të tjera dhe të merret përgjegjësia për krimet. Kjo çështje, sipas tij, nuk duhet të mbetet vetëm në nivel deklaratash politike. Ai kërkoi që hapja e arkivave dhe verifikimi i lokacioneve të dyshuara të vendosen si detyrime konkrete e të matshme në dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja. Përgjegjësia e Serbisë, nënvizoi Blakaj, nuk përfundon me dorëzimin e dokumenteve – institucionet e saj duhet të hetojnë dhe ndjekin penalisht të gjithë personat e përfshirë në vrasje, zhvendosje apo fshehje të trupave.

I pyetur nëse institucionet e Kosovës pas këtij zbulimi duhet të përqendrohen te identifikimi i viktimave, te hetimi i autorëve apo te kërkimi i përgjegjësisë ndërkombëtare, Blakaj u përgjigj se këto tri procese duhet të zhvillohen paralelisht. Sipas tij, duhet përfunduar me kujdes ekspertiza mjekoligjore dhe identifikimi përmes ADN-së, duke i njoftuar familjet përpara se identitetet të bëhen publike; çdo lokacion duhet trajtuar si vend krimi, duke ruajtur provat dhe zinxhirin e ruajtjes; duhet zhvilluar hetim i pavarur penal ndaj ekzekutorëve, urdhërdhënësve, eprorëve dhe personave që ndihmuan në fshehjen e trupave; duhet hetuar pse informacioni i vitit 2003 nuk solli kërkim efektiv dhe nëse pati neglizhencë apo pengim; dhe duhet kërkuar bashkëpunim juridik ndërkombëtar dhe qasje në arkivat e Serbisë. Prioriteti i menjëhershëm mbetet identifikimi, por ai theksoi se identifikimi pa drejtësi do të ishte një proces i papërfunduar.

Ish- eprori i UÇK-së, Naim Miftari, e interpretoi zbulimin si dëshmi të egërsisë dhe urrejtjes së pushtuesit serb ndaj shqiptarëve. Ai kujtoi se viktimat ishin civilë të paarmatosur që përpiqeshin të largoheshin nga Kosova drejt Malit të Zi. Miftari vlerësoi se tani familjarët do të kenë mundësinë t’i varrosin të dashurit e tyre pas 27 vjetësh, por theksoi se kjo është një dhimbje e madhe.

Sipas tij, shteti i Kosovës duhet ta padisë shtetin serb për gjenocid dhe masakra të shumta dhe t’i ndjekë përgjegjësit pa u ndalur, ashtu siç ndoqi Mosadi kriminelët nazistë. Ai kritikoi qeveritë e kaluara, duke pretenduar se ato i kanë falur kriminelët serbë veçanërisht në veri dhe se vetëm kohët e fundit ka nisur ndjekja e tyre. Miftari përmendi se së shpejti pritet gjykimi në mungesë i gjeneralit serb Goran Radosavljeviç Guri, i cili mori pjesë dhe udhëhoqi forcat serbe në masakrat e Prekazit dhe Reçakut.

Ai theksoi se shteti dhe organet e drejtësisë nuk duhet të ndalojnë kurrë së ndjekuri krimet e luftës, pavarësisht nëse autorët janë serbë apo shqiptarë, dhe se ato nuk duhet të amnistohen. Sipas Miftarit, po të ishin ndjekur me kohë kriminelët serbë në veri, nuk do të vriteshin policët heronj Enver Zymberi dhe Afrim Bunjaku. Ai vlerësoi se vetëm qeveria e fundit ka bërë hapa të mëdhenj në veri dhe në sundimin e ligjit.

The post Zbulohen mbetje mortore të 23 personave në Zubin Potok, thirrje për të zbardhur gjithë zinxhirin e përgjegjësisë dhe për presion të shtuar ndaj Serbisë appeared first on Albeu.com.

Agjencia amerikane e lajmeve Associated Press ka raportuar për nisjen e punimeve të gërmimit në varrezat masive të zbuluara së fundmi në Kalludër të Vogël, në komunën e Zubin Potokut.

Kërkimet synojnë gjetjen e gjurmëve për personat që rezultojnë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999 në Kosovë. Në artikullin e saj, AP përcjell edhe dhimbjen e familjarëve, të cilët prej vitesh presin të mësojnë se çfarë ka ndodhur me të afërmit e tyre.

Gjatë luftës në Kosovë humbën jetën rreth 13 mijë persona. “Tensionet mes dy vendeve vazhdojnë të mbeten të pranishme. Në maj të vitit 2023, Kosova dhe Serbia arritën një marrëveshje, e cila përfshinte zotime nga të dyja palët për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur”, shkruan AP.

Pak ditë para nisjes së gërmimeve të fundit, Policia e Kosovës njoftoi se kishte arrestuar dy serbë, të dyshuar për krime lufte të lidhura me varrezat masive. Të dyshuarit vijojnë të qëndrojnë në paraburgim.

Një tribunal i Kombeve të Bashkuara në Hagë të Holandës ka gjykuar dhe dënuar për krime lufte në Kosovë disa prej zyrtarëve të lartë politikë dhe ushtarakë serbë.

Erblin Ademi kishte me vete një fotografi të babait të tij, ku shihet duke e mbajtur atë në krahë gjatë fëmijërisë.

“Çdo njeri ka të drejtë të ketë një varr ku mund të vizitohet, ku mund të nderohet dhe ku mund të kujtohet”, deklaroi Ademi.

“Shpresojmë shumë që ky të jetë fundi. Pavarësisht se sa do të zgjasë i gjithë procesi, ne do të presim derisa të mund t’i nderojmë ata ashtu siç e meritojnë”, u shpreh ai, raporton AP.

The post AP raporton për fillimin e gërmimeve në varrezat masive të Kalludrës së Vogël appeared first on Albeu.com.

Rreth 20 kilometra e ndajnë qytetin nga fshati Kalludër, ndërsa rruga drejt komunës së Zubin Potokut kalon mes maleve dhe është aq e ngushtë sa dy automjete mezi arrijnë të kalojnë pranë njëra-tjetrës. Megjithatë, ky itinerar nuk është vetëm një rrugë malore.

Ajo të drejton te një nga plagët më të rënda që la lufta në Kosovë. Pikërisht në zonën e izoluar të Kalludrës, në Zubin Potok, dyshohet se forcat serbe kanë fshehur dëshmitë e një prej krimeve më të mëdha të kryera gjatë luftës.

Nën këtë tokë besohet se mund të ndodhen mbetjet mortore të shqiptarëve të rrëmbyer më 19 prill 1999, të njohur si “Grupi i Intelektualëve të Mitrovicës”. Vendndodhjen ku u fshehën trupat e të vrarëve dyshohet se e dinin vetëm kriminelët serbë, ndërsa zhvillimet për zbulimin e saj kanë nxitur reagimin e drejtuesve të institucioneve të vendit.

Presidentja në detyrë, Albulena Haxhiu, e ka mirëpritur konfirmimin për gjetjen e varrit masiv në Kalludër të Zubin Potokut. Sipas saj, ky zhvillim ka rëndësi të veçantë për përpjekjet që synojnë sqarimin e fatit dhe vendndodhjes së personave të zhdukur me forcë gjatë luftës.

Edhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka theksuar se çdo proces gërmimi dhe çdo identifikim e afron vendin me të vërtetën dhe drejtësinë.

Kurti bëri të ditur se gërmimet nisën dje në fshatin Kalludër të Zubin Potokut, në një zonë ku dyshohet se gjendet një varrezë masive. Në operacion janë përfshirë ekipet e Policisë së Kosovës dhe të Institutit të Mjekësisë Ligjore, me përkrahjen e EULEX-it. Ai tha se kjo dëshmon se lufta ende nuk ka marrë fund për shumë familje, pasi ato vazhdojnë të mos i kenë gjetur më të dashurit e tyre. Për qindra familje, pritja vazhdon dhe çdo gërmim përfaqëson shpresë, ndërsa çdo identifikim përbën një hap drejt së vërtetës dhe drejtësisë.

Në lokacionin ku dyshohet se është kryer krimi, krahas Policisë, përfaqësuesve të Institutit të Mjekësisë Ligjore dhe autoriteteve përgjegjëse, ishte e pranishme edhe ministrja në detyrë e Drejtësisë, Donika Gërvalla. Ajo deklaroi se më shumë se 1,500 familje vazhdojnë të presin lajme për të afërmit e tyre.

Ndërkohë, Prokuroria Speciale dorëzoi sot në Gjykatën Themelore në Prishtinë kërkesën që ndaj dy personave të dyshuar të caktohet masa e paraburgimit për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”.

Zëdhënësja e Prokurorisë Speciale, Nora Luta, deklaroi se institucioni mbetet i angazhuar për hetimin e rastit dhe sqarimin e të gjitha rrethanave, duke vepruar në përputhje me ligjin dhe standardet më të larta profesionale. Ajo sqaroi se, për të mbrojtur procedurën hetimore, në këtë fazë nuk mund të bëhen publike informacione të tjera.

Ish-kryeprokurori i Prokurorisë Speciale, Elez Blakaj, kujtoi gjithashtu se më 4 gusht 2016 kishte qenë pjesë e gërmimeve në fshatin Mala Jabuka të Zveçanit. Ato kërkime ishin zhvilluar për gjetjen e mbetjeve mortore të 23 intelektualëve nga Mitrovica, të zhdukur gjatë luftës.

Blakaj vlerësoi se zbulimi i mbetjeve mortore më 28 korrik 2026 në Zubin Potok, për të cilat dyshohet se u përkasin këtyre personave, është një hap me rëndësi. Megjithatë, ai nënvizoi se hetimet duhet të përfundojnë me aktakuzë dhe aktgjykim, në mënyrë që krimet e kryera dhe fshehja e tyre nga aparati shtetëror serb të dokumentohen dhe të dëshmohen.

The post Gërmimet në Kalludër rikthejnë shpresën për zbardhjen e fatit të Grupit të Intelektualëve të Mitrovicës appeared first on Albeu.com.

Konfirmimi i një varri masiv në fshatin Kalludër të Zubin Potokut është pritur si një lajm pozitiv nga ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu.

Sipas saj, ky zbulim shënon një hap me peshë në procesin e gjatë të ndriçimit të fatit të atyre që u zhdukën me dhunë gjatë konfliktit të armatosur.

Në një reagim publik në rrjetin social Facebook, Haxhiu shprehu mirënjohjen për punën e kujdesshme dhe profesionale të autoriteteve të angazhuara në këtë rast. Ajo përmendi konkretisht Policinë e Kosovës, Institutin e Mjekësisë Ligjore dhe Komisionin Qeveritar për Personat e Zhdukur, si dhe organet e prokurorisë dhe institucionet e tjera të rendit e drejtësisë.

Duke nënvizuar se hetimet po udhëhiqen me seriozitet dhe ndjenjë përgjegjësie, ajo dha garanci se i gjithë procesi do të ketë përkrahjen e saj të vazhdueshme.

“Ky proces do ta ketë përkrahjen time të plotë, nga vlerësimi i gjithanshëm i lokacionit, zhvarrimi dhe ekzaminimet mjeko-ligjore, e deri te identifikimi i plotë i viktimave, gjithmonë në përpjekje për t’iu përgjigjur të drejtës së familjeve për të ditur fatin dhe vendndodhjen e më të dashurve të tyre”, u shpreh Haxhiu.

The post Haxhiu mirëpret zbulimin e varrit masiv në Kalludër, vlerëson angazhimin institucional appeared first on Albeu.com.

Ish-kryetari i Mitrovicës, Agim Bahtiri, ka reaguar pas zbulimit të një lokacioni të ri në Kalludër të Zubin Potokut, ku po zhvillohen gërmime për një varrezë masive. Sipas tij, ky zhvillim ringjall shpresën për të sqaruar fatin e personave të zhdukur gjatë luftës në Kosovë.

Bahtiri theksoi se gërmimet mund të japin përgjigje veçanërisht për “Grupin e Intelektualëve të Mitrovicës”, të cilët u rrëmbyen më 19 prill 1999 nga forcat ushtarake dhe policore serbe në zonën e Drethit, teksa përpiqeshin të largoheshin drejt Malit të Zi.

“Që nga ajo ditë, familjet e tyre jetojnë mes dhimbjes dhe pritjes”, shkroi ai, duke përmendur më pas emrat e të zhdukurve: Dr. Adem Ademi, Dr. Idriz Rreci, Prof. Demir Ahmeti, Dr. Fatmir Fazliu, Adem Beqiri, Sahit Berani, Hasan Dervari, Ali Haliti, Shaip, Faton, Mahit, Nazim e Shkëlzen Ujkani, si dhe Tahir, Sali, Naser, Zymer, Selim, Shaqir, Samir, Bekim, Xhevdet e Xhemail Meziu.

Në postimin e tij të plotë, Bahtiri shprehu mbështetje të fuqishme për vazhdimin e gërmimeve dhe të gjitha nismave që synojnë zbardhjen e fatit të këtij grupi dhe të çdo personi tjetër të zhdukur me dhunë gjatë luftës. Ai shtoi se familjarët kërkojnë të vërtetën dhe se është borxh i përbashkët të mos ndalemi derisa të gjendet edhe i zhdukuri i fundit dhe të vendoset drejtësia. Postimi përfundon me homazhe për ata që u flijuan për lirinë e Kosovës.

The post Agim Bahtiri: Gërmimet në Zubin Potok sjellin shpresë për zbardhjen e fatit të Grupit të Intelektualëve të Mitrovicës appeared first on Albeu.com.