Raporti, i publikuar më 20 mars (Dita Ndërkombëtare e Lumturisë), vlerëson nivelet e kënaqësisë me jetën në 147 vende, bazuar në deklaratat e vetëraportuara nga qytetarët rreth mënyrës se si e përjetojnë jetën e tyre të përditshme. Finlanda kryeson listën për të tetin vit radhazi, e ndjekur nga Danimarka, Islanda, Suedia dhe Holanda.

Vendet e Evropës Veriore vazhdojnë të dominojnë, por pati edhe surpriza në renditjen e këtij viti, si Kosta Rika (vendi i 6-të), Izraeli (i 8-ti) dhe Meksika (i 10-ti).

Renditja bazohet në një mesatare trevjeçare (2022–2024), që do të thotë se, për disa vende si Izraeli, ngjarjet e periudhës së fundit (p.sh. sulmet e 7 tetorit 2023) mund të kenë ndikuar në rezultate. Në të kundërt, Shtetet e Bashkuara kanë qenë në një trend rënës vitet e fundit, duke rënë në vendin e 24-t këtë vit.

Pse janë finlandezët kaq të lumtur?

Lumturia finlandeze, sipas Heli Jimenez, drejtuese e marketingut ndërkombëtar në Business Finland, “gjendet në thjeshtësinë dhe të përditshmen: kontaktin me natyrën, kujdesin për trupin dhe shpirtin, por edhe një vlerësim të thellë për dizajnin, artin dhe qetësinë”. Modeli i mirëqenies i Finlandës nuk bazohet në një PBB të lartë (renditet vetëm i 27-ti në botë), por në një shtet të fortë mirëqenieje, shërbime shëndetësore dhe arsimore të arritshme dhe cilësore, korrupsion të ulët dhe barazi.

30 vendet më të lumtura për vitin 2025

1. Finlanda
2. Danimarka
3. Islanda
4. Suedi
5. Holanda
6. Kosta Rika
7. Norvegji
8. Izrael
9. Luksemburg
10. Meksikë
11. Australi
12. Zelanda e Re
13. Zvicër
14. Belgjikë
15. Irlandë
16. Lituania
17. Austri
18. Kanada
19. Slloveni
20. Republika Çeke
21. Emiratet e Bashkuara Arabe
22. Gjermania
23. Mbretëria e Bashkuar
24. Shtetet e Bashkuara
25. Belize
26. Polonia
27. Tajvan
28. Uruguai
29. Kosovë
30. Kuvajt

Çfarë na mësojnë vendet e lumtura?

Lumturia, sipas raportit, varet jo vetëm nga të mirat materiale, por edhe nga faktorë të paprekshëm, siç janë liria, kohezioni social, bujaria dhe besimi në institucione. Një gjetje e thjeshtë, por e rëndësishme nga botimi i këtij viti: të ngrënit me të tjerët është e lidhur fort me nivele më të larta të mirëqenies, pavarësisht nga mosha apo vendi. Shoqëria me ushqimin ka një efekt pozitiv në psikologjinë tonë, ngjashëm me të ardhurat ose punësimin.

Një përvojë lumturie në Finlandë

Finlanda ofron jo vetëm një standard të lartë jetese, por edhe një stil jetese që inkurajon kontaktin me natyrën. Nga Laplanda me pyjet e saj të mbuluara me borë dhe dritat veriore, te qytetet moderne me qendra kulturore si Amos Rex dhe biblioteka publike Oodi në Helsinki, vizitorët mund të përjetojnë “recetën e lumturisë” finlandeze në veprim. Me më shumë se 3 milionë sauna në të gjithë vendin, mirëqenia nuk është vetëm një qëllim, por një mënyrë jetese.

The post 30 vendet më të lumtura në botë për vitin 2025: Pse Finlanda është përsëri në krye? appeared first on Albeu.com.

Njëjtë edhe shteti fqinj, Finlanda, ka lansuar një faqe të internetit me thirrje të ngjashme, raporton agjencia e lajmeve AFP.

Si Suedia, ashtu edhe Finlanda, kanë hequr dorë nga neutraliteti që kanë ruajtur për dekada, dhe i janë bashkuar aleancës ushtarake të NATO-s, pasi Rusia ka nisur luftën në Ukrainë, në shkurt të vitit 2022.

Prej nisjes së luftës, Stokholmi u ka bërë thirrje vazhdimisht suedezëve që të përgatiten si mendërisht, ashtu edhe në aspektin logjistik për mundësinë e luftës, duke përmendur situatën serioze të sigurisë në afërsi.

Udhëzuesi “Nëse përballemi me krizë apo luftë”, i nisur prej Agjencisë Suedeze të Kontigjencave Civile, përmban informacion se si duhet të përgatiten banorët për emergjenca sikurse lufta, katastrofat natyrore dhe sulmet kibernetike.

Udhëzuesi është një version i përditësuar i pamfletit që Suedia e ka lëshuar pesë herë prej Luftës së Dytë Botërore.

Versioni paraprak, i nisur më 2018, ka qenë i pari që u është dërguar suedezëve prej vitit 1961, periudhë e Luftës së Ftohtë.

“Situata e sigurisë është serioze dhe duhet të forcojmë qëndrueshmërinë për t’u përballur me kriza apo edhe ndonjë luftë”, ka thënë Mikael Frisell nga Agjencia Suedeze e Kontigjencave Civile.

Në udhëzues përmendet edhe se si duhet siguruar edhe ruajtur ushqimi dhe uji.
Agjencia ka thënë se udhëzuesi i përditësuar i vitit 2024 ka në fokus përgatitjen për luftë.
Në dy javët e ardhshme, udhëzuesin pritet ta pranojnë 5.2 milionë shtëpi në Suedi.
Udhëzuesi është përgatitur në gjuhën suedeze dhe në disa gjuhë tjera.

Po të hënën, Qeveria në Finlandë, e cila ndan një kufi prej 1.340 kilometrash me Rusinë, e ka lansuar një uebfaqe me informacione për përgatitje të banorëve për kriza të ndryshme.
Lufta në Ukrainë ka nisur më 24 shkurt të vitit 2022.

Presidenti rus, Vladimir Putin, e quan luftën “operacion special ushtarak” për të çmilitarizuar Ukrainën.

Perëndimi është përgjigjur ndaj Rusisë, duke goditur ekonominë e këtij shteti me sanksione të ashpra.

Si pasojë e luftës kanë vdekur mijëra persona dhe miliona të tjerë janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre./REL

The post Suedia dhe Finlanda thirrje banorëve: Përgatituni për mundësinë e luftës appeared first on Albeu.com.

Në Rauma në jugperëndim të vendit, shpejtësia mesatare e erës të premten në mbrëmje arriti 33,5 metra në sekondë, në Pori – deri në 30,3 m/s, raporton shërbimi publik finlandez Yle.

Një erë me një shpejtësi mesatare prej të paktën 33 m/s konsiderohet një uragan në Finlandë.

Kjo është hera e parë që një uragan i vërtetë është regjistruar në Finlandë, tha meteorologu Mati Hutonen.

“Tregues të tillë nuk janë regjistruar kurrë në historinë e vëzhgimeve, në këtë kuptim janë vërtet të rrallë”, tha meteorologu në detyrë në Institutin Meteorologjik Tuomo Bergman.

Sipas tij, të premten në mbrëmje është ndërprerë energjia në rreth 40 mijë shtëpi në perëndim dhe jug të Finlandës, ndërsa mëngjesin e sotëm 17 mijë shtëpi kanë mbetur pa energji elektrike.

The post Finlanda goditet nga uragani për herë të parë në histori, mijëra familje pa energji appeared first on Albeu.com.

Dy faktorë ndikojnë në këtë “trofe” të finlandezëve: niveli i lartë i besimit te shteti dhe institucionet dhe fokusi absolut tek ekuilibri punë-jetë.

Por, përtej këtij mentaliteti, duket se edhe në pjesën profesionale, ekzistojnë tre filozofi të suksesshme që finlandezët i përdorin më shpesh për t’u ndierë të motivuar dhe njëherësh të vlerësuar, shkruan CNBC.

1. “Askush nuk lind profesionist”

Në thelb, kjo shprehje thekson faktin që ka gjithmonë vend për të mësuar gjëra të reja, pasi askush nuk lind i ditur.

Ekspertët mendojnë se ndjekja e kësaj filozofie i shtyn njerëzit të besojnë më shumë në përmirësimin e aftësive. Pra, për finlandezët është në rregull të bësh gabime gjatë procesit të të mësuarit dhe punës në përgjithësi.

2. Të gjithë bashkë për të mirën e kompanisë

Punonjësit në Finlandë mund të kenë role dhe përgjegjësi të ndryshme në një kompani, por kur vjen puna te bashkëpunimi për një projekt apo ngjarje të rëndësishme, ata janë të gjithë bashkë si kontribuues të barabartë në këtë mision.

Pra, në kulturën finlandeze të punës, hierarkia është vetëm njëra anë e medaljes kur vjen puna te zhvillimi dhe suksesi në tërësi i kompanisë, citon Anabel.

3. Pavarësisht problemeve, duhet ecur përpara

Tingëllon si një shprehje klishe, sidomos në aspektin profesional ku ka afate për t’u përmbushur dhe detyra të ndryshme. Por, në Finlandë, filozofia e punës në kompanitë më të famshme, por edhe ato më të zakonshmet është të bërit e gjërave në grup dhe ecja përpara, pavarësisht problematikave që dalin rrugës.

Në këtë mënyrë, ju ecni përpara me planin, ndërsa të panjohurat dhe problemet nuk bëhen pengesë për përmbushjen e të gjitha objektivave të kompanisë.

The post Njerëzit në vendin më të lumtur të botës kanë tri filozofi për punën appeared first on Albeu.com.

Raporti mat mbështetjen sociale, të ardhurat, shëndetin, lirinë, bujarinë dhe mungesën e korrupsionit për të përcaktuar lumturinë kombëtare të një vendi.

Vendi ynë renditet në vendin e 87 sa i përket lumturisë. Sa i takon grupmoshave, Shqipëria deri në moshën 30 -vjeç ka një përmirësim duke kaluar në vendin e 66-të, krahasuar me një vit më parë ku renditej e 80-ta, ndërsa për moshat 60 vjeç e lart indeksi e liston vendin tonë të 100-in.

Ndërkohë, sa i takon Kosovës renditet në vendin e 29 për indeksin e lumturisë. Për grupmoshën deri në moshën 30- vjeç Kosova është renditur në vendin e 23, ndërsa për të moshuarit 60-vjeç e lart renditet në vendin e 39.

Raporti bazohet në të dhënat e sondazheve globale nga njerëz në më shumë se 140 vende. Vendet renditen sipas lumturisë, bazuar në vlerësimet mesatare të jetës së tyre gjatë tre viteve të mëparshme, në këtë rast 2021-2023.

Vendet nordike kryesojnë listën si vendet më të lumtura. Sipas raportit, Norvegjia, Suedia, Gjermania, Franca, Mbretëria e Bashkuar dhe Spanja, janë vende ku të moshuarit tani janë dukshëm më të lumtur se të rinjtë, ndërsa Portugalia dhe Greqia tregojnë modelin e kundërt.

Lumturia në mesin e të rinjve, të moshës 15-24 vjeç, gjithashtu ka rënë ndjeshëm në Amerikën e Veriut, ndërsa Evropa Qendrore dhe Lindore panë rritjet më të mëdha.

Holanda (nr. 6), Luksemburgu (nr. 8), Zvicra (nr. 9) dhe Australia (nr. 10) mbyllin 10-shen e parë.

Afganistani mbetet vendi më i ulët në botë për lumturinë. Në fund renditen edhe Libani, Lesoto, Sierra Leone dhe Kongo.

20 vendet më të lumtura në botë në vitin 2024

1. Finlanda
2. Danimarka
3. Islanda
4. Suedia
5. Izraeli
6. Holanda
7. Norvegjia
8. Luksemburgu
9. Zvicra
10. Australi
11. Zelanda e Re
12. Kosta Rika
13. Kuvajti
14. Austri
15. Kanada
16. Belgjika
17. Irlanda
18. Çekia
19. Lituani
20. Mbretëria e Bashkuar

The post Finlanda vendi më i lumtur në botë për të 7-in vit radhazi, Shqipëria renditet e 87-ta appeared first on Albeu.com.

Marin e bëri këtë duke shpresuar të largonte fokusin nga jeta e saj private pas katër vitesh “të turbullta”, raporton Reuters.

Marin, e cila njoftoi synimin e saj për të dhënë dorëheqjen menjëherë pas humbjes së saj në zgjedhje, ishte kryeministrja më e re në botë kur mori detyrën në vitin 2019 në moshën 34-vjeçare, duke tërhequr vëmendjen mbarëbotërore.

Pasi e udhëhoqi vendin përmes bllokimeve të COVID-19 dhe trazirave ekonomike që e pësuan, Marin mbrojti me zë të lartë Ukrainën pas pushtimit rus vitin e kaluar dhe loboi me sukses për t’i dhënë fund mos-angazhimit ushtarak të Finlandës në favor të anëtarësimit në NATO.

Ajo kryesoi konferencën e partisë së saj për herë të fundit të premten dhe në një fjalim të shkurtër ajo përsëriti kritikat ndaj fqinjit lindor të Finlandës.

“Rusia dhe përfaqësuesit e saj duhet të mbajnë përgjegjësi për krimin e paligjshëm të agresionit, krimet e luftës dhe pasojat e luftës”, tha Marin.

The post Ish-kryeministrja e Finlandës Sana Marin jep dorëheqjen edhe nga drejtimi i partisë appeared first on Albeu.com.

Vendi me popullsi të rrallë ka pak më shumë se 5 milionë banorë, të cilët durojnë dimra të ashpër, pinë shumë kafe dhe mund të jenë pak pesimistë.

Finlanda është gjithashtu e njohur për saunat e saj dhe shtetin e fortë të mirëqenies dhe ka shumë tradita dhe zakone të rralla.

Këtu janë pesë nga gjërat më befasuese për vendin:

1. Gjobat bazohen në të ardhura

Në Finlandë, gjobat për shpejtësinë bazohen në sasinë e parave që një banor fiton, si dhe nga shpejtësia.
Vendi ka një sistem “gjobë ditore”, i cili llogaritet nga të ardhurat ditore të disponueshme të shkelësit dhe sa është tejkaluar shpejtësia.

Sistemi ka rezultuar në disa gjoba të pabesueshme. Në fillim të këtij viti, një multimilioner finlandez u gjobit me 121,000 euro për shpejtësi.

2. Rreth gjysmë sauna për çdo person

Uebsajti i turizmit Visit Finland vlerëson se ka tre milionë sauna në Finlandë – që barazohet me pak më shumë se gjysmë sauna për finlandez.

Kultura e saunës është një pjesë e rëndësishme e jetës së përditshme dhe trashëgimisë kulturore finlandeze, dhe ka sauna në ndërtesa banimi, shtëpi, restorante dhe madje edhe ndërtesa qeveritare.

3. Qeveria finlandeze u jep të gjitha familjeve të reja një kuti për të vendosur fëmijën e tyre
Paketa e maternitetit e Finlandës, e njohur si äitiyspakkaus ose “kutia e bebeve” – është një komplet i dërguar nga qeveria për prindërit e fëmijëve të porsalindur.

Kutia përmban gjëra thelbësore si rroba, pelena dhe produkte banje, ndër të tjera. Vetë kutia është e pajisur me një dyshek të vogël dhe një çarçaf në mënyrë që të mund të shërbejë si një vend i sigurt për të fjetur një të porsalindur.

Kutitë janë treguar të njohura në vende të tjera, përfshirë SHBA-në. Megjithatë, ndryshe nga Finlanda, prindërit në SHBA duhet të paguajnë për to, raporton Business Insider.

4. Vendi pret një sport të quajtur “mbajtja e gruas”

Mbajtja e gruas tani është një sport ndërkombëtar, por kampionati botëror ende mbahet në Sonkajärvi, Finlandë.

Sporti tradicionalisht përfshin një partner mashkull që mban gruan e tij në shpinë ndërsa ata përfundojnë një kurs me pengesa. Rregullat kanë evoluar pak me kalimin e viteve dhe pjesëmarrësit nuk duhet të mbajnë gratë e tyre të vërteta.

Megjithatë, “gruaja” duhet të jetë së paku 17 vjeç dhe të peshojë të paktën 49 kg. Nëse partnerja femër është më e lehtë, do t’i duhet të mbajë një çantë shpine, për t’i shtuar… barrët bashkëshortore.

5. Finlandezët kanë një fjalë për të qëndruar brenda dhe për të pirë me të brendshme
‘kalsarikännit’ përkthehet të pish në shtëpi, vetëm, me të brendshme.

Fjalë të tjera finlandeze përfshijnë “kääänilo”, që do të thotë të shijosh fatkeqësinë e dikujt tjetër dhe “sisu”, që është një lloj përcaktimi stoik.

The post Zakonet e çuditshme të finlandezëve, pse pinë alkool vetëm me të brendshme appeared first on Albeu.com.

Një tjetër vend skandinav është në krye – Suedia me 23.5 përqind të beqarëve.

23.2 përqind e beqarëve jetojnë në Danimarkë, 22.7 përqind në Lituani, 21.8 përqind e beqarëve në Estoni.

Numri i beqarëve është më i ulëti në Sllovaki – 3,1 për qind, në Qipro tetë për qind, pastaj në Kroaci dhe Portugali 9,6 dhe 9,9 për qind.

Në shumicën e vendeve të BE-së, gratë jetojnë më shpesh vetëm dhe përbëjnë 55 për qind të popullsisë beqare. Në të njëjtën kohë, të moshuarit jetojnë vetëm më shumë se dyfishi i mesatares evropiane.

The post Ky është vendi i Bashkimit Evropian ku jetojnë më shumë beqarë appeared first on Albeu.com.

Ministri i Jashtëm finlandez Pekka Haavisto u tha gazetarëve se llogaritë bankare kishin pushuar së punuari më 27 prill, raportoi Reuters.

“Llogaritë e ambasadave finlandeze janë ngrirë në Rusi dhe për momentin ato nuk mund të përdoren,” tha Haavisto, duke shtuar se misionet kishin përdorur rezervat e tyre të parave të gatshme për të paguar faturat.

Haavisto tha se Finlanda u kishte dërguar autoriteteve ruse një njoftim më 4 maj duke kërkuar që Rusia të siguronte aftësinë e misioneve për të funksionuar në Rusi dhe duke kërkuar një shpjegim zyrtar për ngrirjen, por ajo nuk kishte marrë një të tillë deri më tani.

The post U anëtarësua në NATO, Rusia hakmerret ndaj Finlandës appeared first on Albeu.com.

“Është hera e parë që Finlanda dhe Flota Bregdetare zhvilloi një stërvitje dhe vizitë që nga anëtarësimi i në NATO”, thuhet në njoftimin e Marinës.

Duke i dhënë fund dekadave të neutralitetit dhe një qëndrimi ushtarak të paangazhuar, Finlanda, e cila ndan një kufi të gjatë të përbashkët me Rusinë, u bashkua zyrtarisht me aleancën Atlantike më 4 prill për t’u bërë anëtarja e saj e 31-të. Finlanda dhe Suedia shpallën kandidaturën e tyre për anëtarësim në NATO majin e kaluar, pas pushtimit rus të Ukrainës dhe kërkesës së Moskës për të ngrirë çdo zgjerim të Aleancës drejt lindjes. Hyrja e Finlandës në NATO shton një vijë kufitare prej 1,340 kilometrash midis Aleancës dhe Rusisë.

Finlanda, e cila, edhe pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, mbante rezerva të mëdha ushtarake prej disa qindra mijëra qytetarëve të rekrutuar, jep një kontribut të çmuar ushtarak në NATO.

Vitet e fundit, trajnimi i përbashkët i ushtarëve finlandezë dhe të NATO-s ka qenë i zakonshëm në kuadrin e Partneritetit për Paqe të Aleancës, anëtare e së cilës është Finlanda. Suedia mbetet një kandidate për anëtarësim në NATO, pasi pranimi i saj ende nuk është ratifikuar nga Turqia dhe Hungaria. /albeu.com

The post Finlanda mban stërvitjen e parë ushtarake pas anëtarësimit në NATO appeared first on Albeu.com.