Edukimi në fëmijërinë e hershme do të përfshihet si një nga shtyllat e Strategjisë së re të Arsimit 2035+, deklaroi zëvendësministri i Arsimit dhe Shkencës, Përparim Kryeziu. Ai tha se kjo fushë mbetet ndër prioritetet kryesore të Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës.

Kryeziu i bëri këto deklarata në tryezën “Mbyllja e Hendekut Gjinor në Shërbimet e Kujdesit: Më Shumë Zgjedhje për Gratë”, të organizuar nga Instituti Riinvest në cilësinë e Sekretariatit të Forumit Ekonomik të Gruas. Diskutimi u përqendrua te zgjerimi i shërbimeve të kujdesit për fëmijët dhe të moshuarit, si dhe te lidhja e tyre me punësimin dhe pjesëmarrjen ekonomike të grave.

“Synojmë që çdo fëmijë, pa dallim përkatësie, vendbanimi apo rrethanash socio-ekonomike, të ketë mundësi të përdorë shërbime cilësore, pranë vendit ku jeton dhe me një kosto që familja mund ta përballojë”, u shpreh Kryeziu.

Duke folur për zgjerimin e rrjetit të çerdheve dhe përfshirjen e më shumë fëmijëve në edukimin e hershëm, veçanërisht gjatë pesë viteve të fundit, ai tha se rreth 44 milionë euro janë investuar në infrastrukturë fizike. Investimet kanë përfshirë ndërtime të reja dhe adaptime në gjithsej 27 komuna.

Ai përmendi edhe miratimin e Ligjit për Edukimin në Fëmijërinë e Hershme. Sipas Kryeziut, Ministria e Arsimit po vijon punën për zbatimin e Kurrikulës së re, sigurimin e cilësisë, zhvillimin profesional të edukatorëve, forcimin e gjithëpërfshirjes dhe partneritetin me familjen e komunitetin.

Si tregues të përparimit, zëvendësministri përmendi rezultatet e Anketës së Treguesve të Shumëfishtë 2025, të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) në partneritet me UNICEF-in në Kosovë. Të dhënat tregojnë se pjesëmarrja e fëmijëve në edukimin e fëmijërisë së hershme është më shumë se dyfishuar gjatë pesë viteve të fundit. Kryeziu ia atribuoi këtë rritje politikave të zbatuara dhe kontributit të institucioneve e aktorëve të tjerë të fushës.

Në tryezë u prezantua edhe raporti i Institutit GAP, “Institucionet e kujdesit në Kosovë: Kapacitetet dhe shpërndarja gjeografike në kontekstin e punësimit të grave”. Ai shqyrton kapacitetet dhe shtrirjen gjeografike të institucioneve të kujdesit, si dhe lidhjen e tyre me mundësitë e punësimit për gratë.

Të dhënat në nivel komunal tregojnë një lidhje mes pranisë së shërbimeve të kujdesit dhe joaktivitetit të grave në tregun e punës. Në komunat ku këto shërbime janë më të përhapura, niveli i grave joaktive është më i ulët; aty ku shërbimet mungojnë më shumë, më tepër gra mbeten jashtë tregut të punës.

Pjesë e panelit ishin edhe drejtori i Departamentit të Ministrisë për Punë, Familje dhe Vlera të Luftës Çlirimtare, Mentor Morina; udhëheqësja e Zyrës së UNFPA-së në Kosovë, Visare Mujko-Nimani; koordinatorja e Forumit Ekonomik të Gruas, Saxhide Mustafa; nënkryetarja e Komunës së Suharekës, Arta Gashi; dhe drejtoresha ekzekutive e Qendrës Kosovare për Studime Gjinore, Luljeta Demolli.

Kryeziu falënderoi organizatorët për ftesën dhe diskutimin e hapur, si edhe për raportin e prezantuar, rekomandimet dhe sugjerimet që dolën prej tij.

The post Kryeziu: Edukimi në fëmijërinë e hershme do të jetë shtyllë e Strategjisë së re të Arsimit 2035+ appeared first on Albeu.com.

Hulumtimi i bërë nga kanadezët ka treguar që sa më shumë dallon stili i rritjes së fëmijëve nga familja e njëjtë, aq më negativ do të jetë ai në ndikimin në shëndetin psikik të të gjithë anëtarëve të familjes.

“Ky zbulim është shumë befasues”, tha Jenny Jenkins, profesoreshë e psikologjisë së aplikuar dhe zhvillimit njerëzor në Universitetin në Toronto dhe udhëheqëse e këtij studimi.

“Kemi pritur që e ashtuquajtura “rritje diferenciale” ndikon vetëm në dinamikën në mes prindërve dhe fëmijëve. Megjithatë është treguar që ajo ndikon në tërë familjen”.

“Rritja apo edukimi diferencial” në fakt është emër i zbukuruar për atë që në fakt paraqet favorizimin e një fëmije në krahasim me tjetrin.

Hulumtimi i cili është publikuar në revistën “Zhvillimi i fëmijëve” ka zgjatur katër vjet. Për këtë periudhë janë përcjellë 400 familje kanadeze me metodën e anketës dhe vrojtimeve direkte.

Prof. Jenkins dhe ekipi i saj kanë zbuluar që fëmijët e prindërve të cilët nuk i kanë trajtuar njëjtë fëmijët e vet, kanë pasur më shumë probleme me kujdesin dhe raportet shoqërore që kanë vazhduar edhe në moshën e rritur.

Hulumtuesit kanë zbuluar që rritja apo edukimi diferencial është i lidhur edhe me disa faktorë, siç janë varfëria, sëmundjet mentale dhe historia e abuzimeve në familje.

Njëlloj kështu, hulumtimi ka treguar që nënat të cilat kanë qenë nën stres më të gjatë emocional dhe financiar më rrallë kanë qenë të drejta ndaj fëmijëve të tyre

The post A i duan prindërit të gjithë fëmijët njësoj?! Ja se çfarë thotë studimi appeared first on Albeu.com.

Ashtu si shumica e prindërve, unë dhe bashkëshortja i kemi kaluar të gjitha: të dielat stresuese duke mbushur boshllëqet mësimore të fëmijëve tanë; mbrëmjet e kaluara duke i nxitur ata të kryejnë detyrat e shtëpisë; pagimin e tarifave mujore për regjistrimin e tyre në një ekip futbolli për të rinj, që gjatë disa sezoneve nuk arriti të fitonte as edhe një ndeshje të vetme.

Prindërit duket se po shpenzojnë më shumë kohë dhe para për aktivitete arsimore, duke i çuar pafund fëmijët e tyre në kurse muzike dhe sportive. Por edhe duke vizituar muzeume dhe galeri të ndryshme; duke bërë pushime sa më të larmishme për t’u dhënë atyre dije mbi kultura të ndryshme dhe për të përmirësuar CV-të e tyre personale.

E megjithatë, pavarësisht presioneve në rritje, ka pak këshilla për t’i udhëzuar prindërit se çfarë është e rëndësishme kur bëhet fjalë për arsimimin e fëmijëve të tyre. Dhe studimi im i fundit ma ka shtuar konfuzionin. Ai sugjeron se të ndihmosh fëmijët me detyrat e matematikës apo t’u lexosh libra jashtëshkollore nuk ka fare ndikim.

Për më tepër, zbulon se të vësh muzikë apo të luash sport me fëmijët nuk ndikon aspak në ecurinë e tyre në shkollë. Ashtu si me shumë studime të tilla, edhe ky i imi po i përgjigjet pyetjes së gabuar. Sepse rrethanat specifike të vetë prindit, kanë një ndikim të thellë në perspektivat e fëmijëve.

Fëmijët me prindër që nuk janë të diplomuar në universitet, kanë shumë më pak gjasa të rriten me 2 prindër dhe në një  shtëpi e cila është në pronësinë e familjes sesa fëmijët me prindër të diplomuar në universitet. Ndërkohë, fëmijët e familjeve më të pasura kanë 2 herë më shumë gjasa të përfitojnë nga mësimi privat sesa fëmijët nga familjet më të varfra.

Gjatë hulumtimit tim, unë kam zbuluar se zakonet e thjeshta në shtëpi mund të sjellim ndryshime që përcaktojnë jetën. Për shembull ulja dhe leximi i një libri bashkë me fëmijën tuaj çdo ditë, qoftë edhe vetëm për 20 minuta, mund të transformojë mënyrën e mësimit të tyre.

Rëndësi kanë edhe rutinat e rregullta (vakti kur hahet, kur bëhet banjë, koha e gjumit), ashtu si dhe përgatitja e fëmijëve për shkollën (duke siguruar që ata të hanë ushqim dhe të bëjnë një gjumë të mjaftueshëm).

Edhe artet dhe sportet kanë vlerë të madhe edukative në vetvete. Ato ndihmojnë në përmirësimin e besimit, vetëvlerësimit dhe mirëqenies, si dhe të aftësive sociale dhe drejtuese. Është thelbësore që prindërit t’i promovojnë ato, duke pasur parasysh se një program shkollor gjithnjë e më i dobët po lë pas dore muzikën, artin dhe sportin.

Sipas mendimit tim, fëmijët duhet t’i kushtojnë po aq kohë artit dhe sportit sa edhe studimit akademik bazë. Problemi qëndron tek zgjerimi i hendekut midis prindërve që janë në gjendje të mbështesin shkollimin e fëmijëve të tyre jashtë shkollës dhe atyre që nuk e kanë këtë mundësi.

Kjo ndarje ka ekzistuar prej kohësh, por pandemia e Covid-19 e ka përkeqësuar. Pas mbylljes së shkollave, sondazhet zbuluan se disa prindër ishin gjithnjë e më të angazhuar në mësimin e fëmijëve të tyre; ndërsa të tjerët jo. Në një botë gjithnjë e më të polarizuar jashtë shkollave, duket gjithnjë e më e rëndësishme puna e sociologes amerikane Anet Laro.

Ajo i cilëson si “kultivim të përbashkët” aktivitetet ku angazhohen prindërit e shtresës së mesme, duke i përfshirë fëmijët e tyre në aktivitete të strukturuara kulturore dhe diskutime gjatë kohës së darkës. Ndërkohë, prindërit e klasës punëtore praktikuan “prindërimin e rritjes natyrore”, një qasje e thjeshtë ndaj shkollimit.

Siç do t’ju thotë çdo mësues, këto janë përgjithësime: stilet e prindërve ndryshojnë midis prindërve të të gjitha shtresave shoqërore. Por ne duhet të jemi të kujdesshëm ndaj rrëshqitjes në një mentalitet defiçiti, duke i fajësuar prindërit që nuk kanë mbajtur ritmin në të gjitha këto përpjekje jashtëshkollore.

Kur prindërit bëjnë disa punë të pasigurta për të paguar faturat, ose kanë njohuri të kufizuara se si funksionon sistemi arsimor, ata mund të mos kenë kohë apo burime për të mbështetur fëmijët e tyre në mënyrat më të dobishme. Në fakt në epokën post-pandemike, janë dobësuar edhe të drejtat elementare për fëmijët: ushqimi i duhur, ngrohja, veshmbathja, mundësia për të udhëtuar në shkollë dhe hapësira për studim.

Ajo që është jetike për t’u kuptuar nëse duam të trajtojmë pabarazitë arsimore, është se fëmijët “e kultivuar” të Laro janë të prirur të kenë sukses në mjediset shkollore dhe inkurajohen të kërkojnë reagime nga mësuesi i tyre nëse nuk kuptojnë diçka. Fëmijët e tjerë humbasin shanset.

Në punën time me drejtuesit e shkollave, eksplorojmë mënyrat për të krijuar marrëdhënie jo hierarkike dhe reciproke me të gjithë prindërit. Të gjitha shkollat duhet të publikojnë planet e partneritetit të prindërve, të vëna në dispozicion të të gjithë komunitetit të shkollës, të cilat do të demonstrojnë se çfarë po bëjnë shkollat për të fuqizuar të gjithë prindërit për të ndihmuar në zhvillimin e shprehive në mjedisin mësimor në shtëpi.

Ky “premtim i prindërve” do të ishte një strategji e favorshme për mësuesit, pasi fëmijët do të kishin më shumë gjasa të ndiqnin shkollën dhe të përgatiteshin më mirë për të mësuar në klasë. Po ashtu mësuesit duhet të udhëzohen se si të punojnë me prindërit.

Derisa ta kapërcejmë këtë hendek, unë druhem se për shumë prindër një nga punët tona më të rëndësishme do të mbetet herë e suksesshme dhe herë jo. Arsimi është shumë më tepër se notat në shkollë.

Shënim: Lee Elliott Major është profesori i parë i lëvizshmërisë sociale në Universitetin Ekseter, Britani e Madhe. /“The Guardian”/

The post Sa duhet të përfshihen prindërit në edukimin e fëmijëve? appeared first on Albeu.com.