Raisi, i cili ka vdekur në incident, bashkë me ministrin e Jashtëm iranian, Hossein Amir-Abdollahian, dhe disa zyrtarë tjerë, është akuzuar se ka shërbyer si prokuror në “komitetin e ekzekutimeve” i cili ka vendosur për vrasjen e mijëra të burgosurve politikë dhe kundërshtarëve tjerë të regjimit në fund të viteve ’80.

Ai është quajtur shpesh prej kritikëve si “Ayatollah Ekzekutuesi’ ose “Ayatollah Masakruesi”, për shkak të rolit të tij të dyshuar në ekzekutimet masive më 1988.

Me rrëzim të aeroplanit, janë tallur shumë përdorues të rrjeteve sociale në gjuhën persishte.

Në anën tjetër, agjencitë iraniane për siguri dhe gjyqësor, janë përgjigjur ashpër ndaj aktivistëve online.

Asociacioni për mbrojtje të të burgosurve politikë azerbajxhanas në Iran, ka thënë se pronari i një fabrike, Ali Reyhani Kajvar, është ndaluar dhe është akuzuar për “propagandë kundër sistemit dhe fyerje të Ebrahim Raisit”, për disa postime që i ka bërë online.

Ende nuk dihet se për cilat komente bëhet fjalë.

Grupet për të drejta të njeriut, kanë thënë se edhe persona tjerë janë akuzuar për “shpërndarje të gënjeshtrave dhe fyerje të martirëve”.

Qendra Informuese e Gjyqësorit në provincën Kerman, ka bërë të ditur se 254 individë kanë pranuar paralajmërime telefonike për përmbajtjen “fyese”, ndërsa tetë prej tyre janë përballur me kallëzime penale./rel

The post Humbi jetën pas rrëzimit të avionit, autoritetet iraniane rrisin shtypjen ndaj zërave kritikë pas vdekjes së Raisit appeared first on Albeu.com.

“Nuk u gjetën gjurmë plumbash apo objektesh të ngjashme në trupin e helikopterit të rrëzuar”, thuhet në një deklaratë të kanalit televiziv IRIB.

Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Republikës Islamike të Iranit tha se po publikon gjetjet paraprake të hetimit për aksidentin fatal që i mori jetën presidentit dhe siç thekson “mund të thuhet me siguri se nuk ka pasur plumba”.

Raporti përsëriti gjithashtu se mbetjet e helikopterit u gjetën duke përdorur dronët iranianë, duke hedhur poshtë pretendimin e Ankarasë se droni turk Akinci gjeti mbetjet.

Arkivoli i Raishi u dërgua në Mashhad në Iranin verilindor pasi funeralit të tij i cili u mbajt në qytetin lindor të Birzad, ku mijëra njerëz dolën në rrugë për të bërë nderimet e tyre të fundit.

Një roje nderi qëndroi në vëmendje ndërsa avioni që mbante arkivolin e Raishit u ul në Mashhad, qytetin e tij, ku ai do të prehet në mauzoleumin me kupolë të artë të Imam Rezës, vendi më i shenjtë i Islamit në Iran, i nderuar nga myslimanët shiitë, varrezat ku prehet imami i shekullit të 9-të Ali al-Reza.

Raisi, 63 vjeç, shihej gjerësisht si një kandidat për të pasuar liderin suprem 85-vjeçar Ali Khamenei. Mohammad Mohber, i cili ishte nënkryetar i parë, ka marrë postin e presidentit të përkohshëm deri në zgjedhjet e 28 qershorit./albeu.com

The post Publikohet raporti i parë i Iranit për rrëzimin e Ebrahim Raisit appeared first on Albeu.com.

Ceremonitë mortore për presidentin dhe zyrtarët e tjerë të lartë të zhdukur, do të fillojnë ditën e sotme në Tabriz, qyteti pranë vendit të rrëzimit të avionit.

Mediat e huaja, raportojnë se varrimi i Raisit është planifikuar për të enjten e ardhshme, më 23 maj në Mashhad, ku ai lindi 63 vite më parë. Vendi i zgjedhur është mauzoleumi i Imam Rezait, një nga faltoret kryesore shiite.

Kujtojmë se Raisi udhëtonte bashkë me anëtarë të tjerë të kabinetit qeveritar, teksa humbën të gjithë jetën, pasi helikopteri me të cilin udhëtonin u rrëzua në veri-perëndim të Iranit.

Ndërkohë, Irani ka shpallur dje 5 ditë zie kombëtare.

Autoritetet po hetojnë shkaqet e ngjarjes, ndërsa nga të dhënat paraprake bëhet fjalë për një defekt teknik.

The post Presidenti iranian humbi jetën në aksident/ Sot ceremonia mortore, ku do të prehet trupi i pajetë i Raisit appeared first on Albeu.com.

Autoritetet iraniane konfirmuan mëngjesin e kësaj të hëne, se presidenti Ebrahim Raisi dhe ministri i Jashtëm kanë vdekur, pasi ekipet arritën të gjejnë helikopterin që ishte rrëzuar.

Raisi po shkonte për në qytetin e Tabrizit, në veriperëndim të Iranit, pasi u kthye nga një zonë kufitare Iran-Azerbajxhan, sipas mediave lokale.

Kërkimet kanë vijuar dhe gjatë natës në gjetjen e helikopterit të aksidentuar.

The post Vdekja e presidentit Ebrahim Raisi, Irani shpall pesë ditë zie kombëtare appeared first on Albeu.com.

Televizioni shtetëror Iranian konfirmoi mëngjesin e kësaj të hëne vdekjen e presidentit Ebrahim Raisi dhe ministrit të jashtëm Hossein Amir Abdollahian.

Presidenti dhe ministri humbën jetën, kur helikopteri me të cilin ata po udhëtonin u rrëzua nga mjegulla dhe moti i keq.

Mediat e huaja kanë publikuar momentin nga shpallja e vdekjes së presidentit iranian. Njoftimi është bërë në xhaminë Imam Riza në qytetin e Mashhadit.

“Me keqardhje ju njoftojmë se lideri ynë Ajatollah Sejjid Ebrahim Raisi, shërbëtori i Imam Rizait, i cili tre vjet më parë në ditën e lindjes së Imam Rizait u bë presidenti i tetë i Republikës Islamike ra dëshmor në natën e lindjes së imamit Reza”, tha ai në njoftim.

The official announcement of the death of Iranian President Raisi at the shrine of Imam Reza

👉Details — https://t.co/sBySQHQSKn#IranHelicopterCrash #EbrahimRaisi #IranianPresident #HelicopterAccident #EmergencyResponse pic.twitter.com/CFMWHRLT4X

— Daryo | Central Asia & Afghanistan (@DaryoEng) May 20, 2024

Jashtë xhamisë, qindra mbështetës të qeverisë iraniane, sipas New York Times, , shpërthyen në britma dhe vajtime kur u bë njoftimi. Në fakt, në xhami në shenjë zie është ngritur në gjysmështizë një flamur i zi.

Çfarë thonë liderët botërorë?

Liderët ndërkombëtarë kanë reaguar për lajmin se presidenti iranian Ebrahim Raisi ka vdekur. Ja çfarë thonë ata:

• Kryeministri indian Narendra Modi ka postuar në aplikacionin X duke thënë se është “thellësisht i pikëlluar dhe i tronditur nga vdekja tragjike” e Presidentit Raisi dhe se kombi i tij “qëndron me Iranin” gjatë kësaj “kohe pikëllimi”.

• Kryeministri i Pakistanit Shehbaz Sharif thotë se vdekja e Raisit është një “humbje e tmerrshme” dhe kombi i tij do të mbajë një ditë zie.

• Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe Mohammed bin Zayed Al Nahyan thotë se vendi i tij qëndron me Iranin gjatë kësaj kohe, raporton agjencia e lajmeve Reuters.

• Ndërsa Presidenti Nicolás Maduro i Venezuelës e ka vlerësuar Presidentin Raisi si një mik të pakushtëzuar dhe një udhëheqës të jashtëzakonshëm.

Kush është Ebrahim Raisi, presidenti iranian i afërt me Ayatollah Ali Khamenei-n 

Ebrahim Raisi ishte një klerik i linjës së ashpër, i afërt me Udhëheqësin Suprem të Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, zgjedhja e të cilit si president në vitin 2021 konsolidoi kontrollin e konservatorëve mbi çdo pjesë të Republikës Islamike.

Ish-kreu i drejtësisë 63-vjeçar pasoi Hassan Rouhani pas një fitoreje dërrmuese në një votim ku u përjashtuan shumë kandidatë të shquar të moderuar dhe reformistë dhe shumica e votuesve qëndruan larg.

Ai mori pushtetin pasi Irani u përball me sfida të shumta, duke përfshirë problemet akute ekonomike, përshkallëzimin e tensioneve rajonale dhe ngecjen e bisedimeve për ringjalljen e një marrëveshjeje bërthamore me fuqitë botërore.

Megjithatë, koha e tij në detyrë është mbizotëruar nga protestat anti-qeveritare që përfshinë Iranin në vitin 2022, si dhe lufta aktuale në Gaza midis Izraelit dhe grupit palestinez të mbështetur nga Irani, Hamas, gjatë së cilës shpërtheu lufta në hije e Iranit me Izraelin.

Ai është përballur gjithashtu me thirrje të vazhdueshme nga shumë iranianë dhe aktivistë të të drejtave të njeriut për një hetim mbi rolin e tij të dyshuar në ekzekutimet masive të të burgosurve politikë në vitet 1980.

Ebrahim Raisi lindi në vitin 1960 në Mashhad, qyteti i dytë më i madh i Iranit dhe shtëpia e faltores më të shenjtë myslimane shiite në vend. Babai i tij, i cili ishte klerik, vdiq kur ai ishte pesë vjeç.

Raisi, i cili mbante një çallmë të zezë që e identifikon atë në traditën shiite si pasardhës të Profetit Muhamed, ndoqi gjurmët e babait të tij dhe filloi të ndiqte një seminar në qytetin e shenjtë të Qom në moshën 15-vjeçare.

Ndërsa ishte student, ai mori pjesë në protesta kundër Shahut të mbështetur nga Perëndimi, i cili përfundimisht u rrëzua në vitin 1979 në një Revolucion Islamik të udhëhequr nga Ajatollah Ruhollah Khomeini.

Pas revolucionit ai iu bashkua gjyqësorit dhe shërbeu si prokuror në disa qytete ndërsa trajnohej nga Ayatollah Khamenei, i cili u bë president i Iranit në 1981.

Dihet pak për jetën private të zotit Raisi, përveç se gruaja e tij, Jamileh, jep mësim në Universitetin Shahid Beheshti në Teheran dhe se ata kanë dy vajza të rritura. Vjehrri i tij është Ayatollah Ahmad Alamolhoda, lideri i linjës së ashpër të lutjes së xhumasë në Mashhad.

The post VIDEO/ Irani vajton presidentin, momenti kur shpallet vdekja e Ebrahim Raisit appeared first on Albeu.com.

Uashingtoni ka sanksionuar Raisin për përfshirjen e pretenduar në ekzekutimet masive të të burgosurve politikë në fund të viteve 1980 në Iran.

Ultrakonservatori Ebrahim Raisi sfidoi pa sukses Presidentin e moderuar reformator Hassan Rouhani në zgjedhjet e vitit 2017, por u tregua fitimtar këtë herë, me Rouhani të papërshtatshëm për të kandiduar për një mandat të tretë. Raisi do të marrë detyrën nga Rouhani në gusht.

Raisi është një i besuar i besuar i Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei, i cili ishte një nga instruktorët e tij të kësaj rryme. Raisa nuk është ajatollah, por një Hujjat al-Islam, një gradë më e ulët e klerit Shiit dhe është gjithashtu një sejid – konsiderohet pasardhës i Profetit Muhamed në Islamin Shiit. Kjo i jep të drejtë të veshë çallmën e zezë, një dallim midis të devotshmëve.

Ashtu si udhëheqësi suprem, Raisi vjen nga qyteti i shenjtë Mashhad në Iranin verilindor. Në 2016 Khamenei e emëroi atë në krye të fondacionit të fuqishëm fetar Astan Quds Razavi, i cili menaxhon faltoren e Imam Reza në Mashhad. Ky vend i rëndësishëm i pelegrinazhit shiit tërheq miliarda euro në donacione të kontrolluara nga Astan Kuds Razavi. Fondacioni, i cili funksionon si një bamirësi dhe si një kompani mbajtëse, zotëron një mori pronash të pasurive të patundshme, tokë bujqësore dhe biznese në fusha të ndryshme si ndërtimi, turizmi, bujqësia dhe ushqimi.

Raisi drejtoi fondacionin për tre vjet para se Khamenei ta emërojë atë në krye të autoritetit gjyqësor iranian në mars 2019, i ngarkuar për të luftuar në mënyrë agresive korrupsionin.

Si ushtar besnik i Khamenei, Raisi ka zgjeruar numrin e gjykimeve të korrupsionit të reklamuara gjerësisht, herë-herë në shënjestër të personaliteteve shtetërore dhe gjithashtu, me raste, edhe vetë gjyqtarë.

Këto gjyqe e kanë lejuar atë gjithashtu të dëbojë kundërshtarët politikë, të tillë si paraardhësi i tij në krye të gjyqësorit, Sadeq Larijani, këshilltari i ngushtë i të cilit ishte përfshirë në një nga këto skandale korrupsioni. Larijani është gjithashtu vëllai i Ali Larijanit, kandidatura e të cilit për zgjedhjet presidenciale 2021 u ndalua nga Kujdestarët e Këshillit.

Raisi e bëri luftën kundër korrupsionit një nga sloganet e tij kryesore të fushatës, duke e paraqitur veten si “kundërshtari i korrupsionit, jo efikasitetit dhe aristokracisë”. Ai gjithashtu ka premtuar të luftojë pa pushim “kundër varfërisë”.

Por emri i Raisi shkakton ankth midis organizatave të të drejtave të njeriut dhe diasporës iraniane.

Si anëtar i gjyqësorit për më shumë se dy dekada, përfshirë edhe si zv/prokuror i gjykatës revolucionare të Teheranit në fund të viteve 1980, ai shërbeu si gjykatës në një seri gjykimesh politike në 1988. Nga fundi, qindra kundërshtarë të burgosur kishin qenë ekzekutuar. Kritikët e Raisa-s ende e qortojnë për rolin e tij në ekzekutimet sot, por e kaluara e tij i jep atij legjitimitet në sytë e popullsisë së fuqishme konservatore të Iranit.

Pasardhës i ajatollahut?

Me Iranin ende duke luftuar nën sanksionet ekonomike të vendosura nga Perëndimi, Raisi nuk pritet të mbrojë hapjen e ekonomisë iraniane për investitorët e huaj. “Irani nën Raisi ka shumë të ngjarë të vazhdojë të investojë në infrastrukturë, ujë, energji elektrike dhe shëndetësi, me një ekonomi të dominuar nga fondacionet që ai i njeh mirë dhe Gardat Revolucionare (të cilët gjithashtu zotërojnë shumë kompani),” tha ekonomisti dhe specialisti i Iranit, Thierry Coville në një intervistë më parë këtë muaj.

Studiuesit vlerësojnë se këto interesa financiare gjysmë-publike aktualisht përfaqësojnë më shumë se 50 për qind të ekonomisë iraniane, por fenomeni mbetet i vështirë për t’u vlerësuar, sepse kompani të tilla nuk kanë “gjurmueshmëri të qartë” dhe operojnë në një sistem që i mbron ato.

Sa për marrëveshjen bërthamore iraniane që rinegociohet aktualisht, megjithëse Raisi godet një ton sfidues ndaj Perëndimit ai nuk pritet të kundërshtohet në mënyrë të qartë ndaj saj, sipas Coville, i cili vuri në dukje se është udhëheqësi suprem “ai që vendos tonin (rëndësinë) për këto negociata”.

Raisi ka mbështetjen e vijave të ashpra për çështjet e moralit me të cilat po ndeshet Irani. Vjehrri i tij nuk është askush tjetër përveç Ajatollah Ahmad Alamolhoda, përfaqësuesi i udhëheqësit suprem në provincën verilindore të Khorasan. I njohur për metodat e tij, Alamolhoda u shqua në 2016 në ndalimin e koncerteve në qytetin Mashhad edhe kur ngjarjet muzikore kishin përjetuar një ringjallje në qytete të tjera të mëdha të një Irani modernizues.

Raisa madje është konsideruar si një pasardhës i mundshëm i udhëheqësit suprem. Ai u zgjodh kohët e fundit nënkryetar i Asamblesë së Ekspertëve, organi përgjegjës për zgjedhjen e një udhëheqësi të ri suprem në rast të vdekjes së Khamenei. Dhe Khamenei, tani 82 vjeç, ishte vetë presidenti i Iranit kur iu kërkua të shërbente si udhëheqës suprem në 1989 pas vdekjes së Ajatollah Khomeini.

Duke pasur parasysh moshën e përparuar të Khamenei, një fitore presidenciale mund të shërbejë si trampolinë e Raisi në pozicionin e udhëheqësit suprem.

The post Pasardhës i Ajatollahut: A është Raisi, lideri i ardhshëm suprem i Iranit? appeared first on Albeu.com.

Votimet tregojnë për pjesmarrjen më të ulët në historinë e Republikës Islamike. Raisi fitoi 17.8 milionë vota në garë, duke i lënë prapa kandidatët e moderuar.

Sidoqoftë, Raisi dominoi zgjedhjet vetëm pasi një panel që mbikëqyret nga Udhëheqësi Suprem Ayatollah Ali Khamenei skualifikoi konkurentët e tij më të fortë. Kandidatura e tij dhe ndjenja se zgjedhjet shërbyen më shumë si kurorëzim për të, ndezën një apati të gjerë mes iranianëve me të drejtë vote./VOA

The post Iran, Raisi fiton zgjedhjet presidenciale, pjesëmarrje e ulët në votime appeared first on Albeu.com.