Përballë temperaturave përvëluese të nxitura nga ndryshimet klimatike, bujqit në Maqedoninë e Veriut po braktisin orarin tradicional të punës. Vapa e padurueshme gjatë ditës i ka vënë kultivuesit e duhanit përpara një zgjedhjeje të vështirë: të operojnë në errësirën e plotë të natës ose të rrezikojnë humbjen e të korrave.

Të pajisur me llamba të vendosura në kokë, punëtorët bujqësorë presin gjethet e çmuara në orët para agimit, duke shfrytëzuar freskinë relative të natës përpara se dielli t’i kthejë fushat në furrë.

Një ekip i Reuters udhëtoi deri në Prilep për të dëshmuar këtë realitet të ri, ku bisedoi me fermerët vendas për sfidat me të cilat ndeshen.

“Është krejtësisht e pamundur të korrësh duhan në këto temperatura. Dikur kjo punë kryhej me dritën e diellit. Por tani, me këtë vapë, të gjithë detyrohen të mbledhin prodhimin ose para orës 10 të mëngjesit, ose pas orës 6 pasdite, madje shpesh edhe gjatë gjithë natës,” shpjegoi për Reuters fermerja Valentina Bosnjak.

Megjithëse puna në errësirë sjell një sërë vështirësish të papritura, ajo është kthyer në të vetmen rrugë për të garantuar mbijetesën ekonomike të familjeve, jetesa e të cilave varet tërësisht nga kjo bimë.

Praktika e rregullimit të orarit të vjeljes po përhapet me shpejtësi në të gjithë sektorin bujqësor të Ballkanit. Fenomeni po merr përmasa më të gjera, teksa valët përvëluese të verës po bëhen jo vetëm më të zgjatura, por edhe dukshëm më intensive.

The post Vala e të nxehtit i shtyn fermerët e duhanit drejt vjeljes gjatë natës appeared first on Albeu.com.

Sipas studimit të përgatitur nga KPMG LLP për llogari të Philip Morris Products S.A., për herë të parë që nga viti 2014, më shumë se një në dhjetë cigare të konsumuara në BE i përkasin tregut ilegal. Gjatë vitit 2025, ky volum ka shkuar në 41.8 miliardë cigare, ose 10.3% e konsumit total, ndërsa humbjet e vlerësuara në të ardhurat tatimore arrijnë në 16.7 miliardë euro. Ky është rikthimi i parë mbi pragun 10% që prej vitit 2014.

Të njëjtat të dhëna tregojnë se në shkallë evropiane prirja është në rritje. Në 38 shtete të përfshira në studim, konsumi ilegal u llogarit në 55.3 miliardë cigare, me humbje të vlerësuara për buxhetet shtetërore në 22.4 miliardë euro. Raporti thekson se pjesën kryesore të këtij tregu e zënë cigaret e falsifikuara, të cilat arrijnë në 18.3 miliardë copë, ose 44% të konsumit total ilegal në BE. Krahasuar me vitin 2024, sasia e cigareve dhe produkteve të duhanit të falsifikuara është rritur me më shumë se 20%.

Sipas vlerësimeve të ekspertëve, nivelet e larta të taksimit dhe rregullat kufizuese mund t’i shtyjnë konsumatorët drejt tregut të paligjshëm. Në një konferencë për tregtinë ilegale të duhanit të zhvilluar në Bruksel, zëvendëskomandanti i policisë kufitare të Lituanisë, Donatas Shkarnulis, tha se nevojitet përafrim më i mirë i ligjeve dhe i metodave administrative për ta goditur më me efikasitet këtë veprimtari.

„Po bëjmë shumë. Megjithatë, siç tregohet në prezantime, prodhimi i falsifikimeve vazhdon të rritet me kalimin e kohës. Përpjekjet tona për të reduktuar këtë fenomen nuk janë gjithmonë të mjaftueshme. Nevojitet një harmonizim më i mirë i ligjeve dhe metodave administrative për të ruajtur aftësinë tonë për t’u përballur me këtë problem“, deklaroi Shkarnulis.

Edhe Hristos Harpantidis, drejtor i përgjithshëm për çështje korporative në „Philip Morris“, nënvizoi se lufta kundër tregtisë ilegale kërkon veprim të përbashkët, me zbatim më të fortë të ligjit, bashkëpunim mes sektorit publik dhe atij privat, si dhe rregullore të balancuara, të mbështetura në prova dhe të zbatueshme në praktikë.

Raporti veçon Francën, Belgjikën dhe Holandën si disa nga vendet e BE-së ku konsumi ilegal është rritur nën ndikimin e politikave rregullatore më të ashpra. Franca mbetet tregu më i madh ilegal i cigareve në Evropë, ku 41.4% e konsumit total është ilegal. Në Belgjikë, kjo përqindje është 24.8%, ndërsa në Holandë arrin në 22.1%.

Në krahun tjetër, raporti evidenton edhe raste ku tregtia ilegale është ulur falë politikave të balancuara, që kombinojnë qasje fiskale të parashikueshme, rregullore proporcionale dhe zbatim të qëndrueshëm. Greqia, për shembull, regjistron 14.1% pjesëmarrje të tregtisë ilegale, nga mbi 20% që kishte në vitet e kaluara. Po ashtu, Ukraina ka shënuar rezultate pozitive, duke e ulur tregtinë ilegale me pothuajse 1 miliard cigare, pavarësisht situatës së vështirë të sigurisë.

Në Maqedoni, niveli i konsumit të cigareve ilegale mbetet relativisht i ulët krahasuar me shumë tregje të BE-së, por shqetësues mbetet zgjerimi i qartë i pjesës së tij në treg.

Të dhënat tregojnë se cigaret ilegale përbëjnë rreth 3.6% të konsumit të përgjithshëm, ndërsa krahasuar me vitin e kaluar kjo peshë është rritur me afërsisht 1.3 pikë përqindjeje. Kjo tregon se tregu nuk po qëndron i qëndrueshëm, por është në zgjerim.

Kjo rritje shihet si një sinjal i hershëm i ndryshimeve në sistem. Ajo sugjeron se cigaret ilegale po bëhen më të arritshme ose më tërheqëse për konsumatorët. Edhe pse niveli mbetet i moderuar, rritja tregon se presioni ndaj tregut legal po shtohet dhe se furnizimi ilegal po intensifikohet.

Po ashtu, theksohet se kjo analizë nuk përfshin duhanin ilegal të dredhur me dorë, i cili përbën një sfidë më vete dhe shpesh edhe më të madhe në Maqedoninë e Veriut, me rreth 13% në total.

Sipas vlerësimit të paraqitur, një rritje e tillë rrallë lidhet vetëm me ndryshime lokale të konsumit. Në kuadër të analizës së KPMG-së, rritjet zakonisht shoqërohen me dinamikë më të fortë të furnizimit, çka nënkupton se produktet po hyjnë më lehtë dhe në sasi më të mëdha në treg përmes rrjedhave më të gjera rajonale. Kjo tregon se vendi po kalon gradualisht nga një treg kryesisht destinacion në një hallkë të lëvizjes dhe rishpërndarjes së produkteve ilegale në rajon.

The post Tregtia e paligjshme e cigareve në BE kalon 10% për herë të parë që nga viti 2014 appeared first on Albeu.com.