“Do të vijë një kohë kur heshtja jonë do të jetë më e fuqishme, se zëri që ju po mbytni sot”.

Ishin këto fjalët e fundit të August Spies, një nga katër punëtorët e pafajshëm, që u ekzekutuan pas shpërthimit të një bombe në sheshin “Haymarket” në Çikago, në maj të vitit 1886, ku humbën jetën tetë drejtuesit kryesorë të lëvizjes së punëtorëve, “Krimi” për të cilin Spies dhe shokët e tij po dënoheshin ishte të qenurit militantë në luftën që punëtorët kishin ndërmarrë për të drejtat e tyre dhe punën 8-orëshe.

1 Maji është një festë e themeluar në kujtim të martirizimit në sheshin “Haymarket” dhe për të përkujtuar dhe festuar Ditën e Solidaritetit Ndërkombëtar të Punëtorëve.

Historia e dhunës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në vitet 1880, tregoi se punëdhënësit do të përdornin arsenalin e tyre, që nga gjykatat, deri të policia.

Ndërkohë, që vrasjet në një nga sheshet kryesore të Çikagos, treguan se sa shumë ishte përkeqësuar situata, por, përpjekjet e punëtorëve për ditën 8-orëshe të punës në vitin 1880 treguan vendosmërinë e tyre.

Lëvizja nisi më 1884, kur Federata e Tregut të Organizuar dhe Bashkimi i Punëtorëve (paraardhëse e Federatës Amerikane të Punëtorëve), hartoi rezolutën se; “duke nisur nga 1 maji 1886 orari i punës për të gjithë punëtorët duhej të ishte 8-orësh”.

Më 1 maj të vitit 1886 mbi 200 000 punëtorë, të mbledhur në sheshin qendror të Çikagos, do të nisnin grevat për të kërkuar të drejtat e tyre.

Ndërkohë që gazetat do t’i vlerësonin ato si “absurde”. Vdekja e 7 policëve gjatë protestave, të nisura prej shumë ditësh, ishte shkaku i reagimit të Policisë së Çikagos ndaj lëvizjes së punëtorëve.

Si pasojë e një bombe të hedhur nga forcat policore u vranë 8 udhëheqësit kryesorë të federatës së punëtorëve, duke e kthyer kështu majin në muajin e përkujtimit të përpjekjeve të punëtorëve për të fituar të drejtat e tyre.

Tre vjet më vonë nga ngjarja e Çikagos, më 1889, Internacionalja e Dytë Socialiste, që u zhvillua në Paris (Francë), vendosi kremtimin e 1 Majit si ditën e bashkimit, luftës dhe solidaritetit të të gjithë punëtorëve të botës.

The post 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve/ Si nisi në vitin 1884 lëvizja për të kërkuar dhe siguruar të drejtat, liritë dhe kushtet e punës appeared first on Albeu.com.

Opinion i Sekretarit të Përgjithshëm të RCC, me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Punëtorëve

Çdo vit, 1 Maji na fton të ndalemi për një çast, të reflektojmë dhe të nderojmë fuqinë punëtore globale – miliarda njerëz, përpjekjet e të cilëve ushqejnë ekonomitë tona dhe formësojnë shoqëritë ku jetojmë.

Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, nuk është thjesht një datë në kalendar,  është një thirrje e përhershme për drejtësi, dinjitet dhe trajtim të drejtë në vendin e punës.

Parimi i njohur “tetë orë punë, tetë orë pushim dhe tetë orë për vullnetin tonë”, i vendosur më shumë se një shekull më parë, ishte një hap revolucionar drejt një shpërndarjeje më të drejtë të kohës dhe punës.

Por sot, ndërsa bota e punës po përjeton një ndryshim të thellë, i nxitur nga dixhitalizimi, tranzicioni i gjelbër dhe inteligjenca artificiale, ky ekuilibër po tronditet.

Puna nga distanca po zbeh kufijtë mes kohës profesionale dhe asaj personale, inteligjenca artificiale po sfidon rolet tradicionale të punës dhe ekonomitë e gjelbra po kërkojnë aftësi dhe struktura të reja.

Në këtë kontekst, idetë themelore të drejtësisë në punë, si të drejtat e punëtorëve dhe kushtet e denja të punës, mund të mos jenë më të mjaftueshme.

Ato ndoshta duhet të rishikohen dhe përshtaten për të mbetur të rëndësishme në një botë ku mënyra, vendi dhe arsyeja pse punojmë po rishkruhen vazhdimisht.

Siç do të këshillonin njerëzit e matur, “nuk duhet të lodhemi kurrë së mbrojturi dinjitetin e punës”.

Kjo përmbledh thelbin e vërtetë të 1 Majit, një ditë që nuk përfaqëson thjesht punësimin dhe prodhimin ekonomik, por dinjitetin themelor të çdo personi që punon.

Por dinjiteti në punë nuk jeton vetëm në fjalë. Ai jeton ose shuhet në politika, në praktikë dhe në përvojën e përditshme. Dhe pikërisht këtu Ballkani Perëndimor ndodhet në një udhëkryq.

Ndërsa treguesit ekonomikë mbresëlënës sugjerojnë progres, ata gjithashtu fshehin pabarazi të thella dhe të vazhdueshme.

Pyetja që duhet të shtrojmë nuk është thjesht sa veta janë të punësuar, por në çfarë kushtesh, me çfarë perspektivash dhe me çfarë kostoje për mirëqenien afatgjatë të rajonit?

Po, ka pasur përparim. Shkalla e punësimit në Ballkanin Perëndimor, ka arritur nivele historike – 56.5% në vitin 2023, krahasuar me 50.4% vetëm tre vite më parë.

Papunësia gjithashtu, ka rënë në nivele rekord, me një mesatare prej 12%, nga 16.6% në vitin 2020. Por pas këtyre shifrave fshihen sfida të thella strukturore: informalitet i qëndrueshëm, akses i kufizuar në vende pune cilësore, një forcë punëtore që zvogëlohet dhe plaket, një rrjedhje e vazhdueshme e talenteve, mospërputhje mes aftësive dhe kërkesave të tregut të punës, dhe qasje të fragmentuara ndaj mobilitetit të punës dhe migracionit.

Të gjitha këto kërcënojnë ta ndalojnë progresin dhe ta thellojnë më tej pabarazinë ekzistuese.

Humbja e trurit është reale, dhe po përshpejtohet. Që nga qershori 2024, Gjermania ka dyfishuar kuotat e vizave të punës për ekonomitë e Ballkanit Perëndimor, duke mundësuar që 50,000 qytetarë shtesë të punojnë ligjërisht në Gjermani.

Edhe pse kjo ka hapur mundësi për individët, ajo ka thelluar mungesën e fuqisë punëtore në vendet tona.

Sipas sondazhit më të fundit të Balkan Barometer, bizneset në të gjithë rajonin e përmendin mungesën e punonjësve dhe largimin e vazhdueshëm të talenteve si sfidat e tyre më të mëdha.

Mospërputhjet e aftësive e shtojnë edhe më tej problemin. Shumë të rinj përfundojnë arsimin formal, vetëm për të zbuluar se kualifikimet e tyre nuk përputhen me nevojat reale të tregut.

Kurrikulat e vjetruara dhe mungesa e trajnimeve praktike krijojnë një hendek të thellë mes arsimit dhe punësimit, duke kontribuar në papunësinë e lartë të të rinjve dhe duke nxitur emigracionin e mëtejshëm.

Si përgjigje, qeveritë në rajon kanë filluar të rishikojnë politikat e imigracionit, me synimin për të tërhequr punëtorë të huaj për të mbushur boshllëqet.

Numri i lejeve të punës për punëtorët migrantë, është më shumë se dyfishuar gjatë pesë viteve të fundit, nga 46,000 në vitin 2018 në mbi 100,000 në vitin 2023.

Por politika nuk mjafton. Pa implementimin e duhur, pa përputhje me objektivat e integrimit në BE dhe pa mbrojtje të fuqishme për punëtorët vendas dhe të huaj, këto përpjekje rrezikojnë të mbeten zgjidhje afatshkurtra.

Sigurimi i pagës së drejtë, kushteve të sigurta dhe mundësive të mirëfillta për karrierë nuk është vetëm çështje strategjie ekonomike.

Është mbi të gjitha çështje mbrojtjeje të dinjitetit njerëzor përballë ndryshimeve të shpejta. Teksa inteligjenca artificiale po transformon industri të tëra dhe kufijtë po bëhen gjithnjë e më të tejkalueshëm, ne duhet të mbrojmë thelbin njerëzor të punës.

Këtë 1 Maj, le ta ritheksojmë angazhimin tonë për një të ardhme ku secili, pavarësisht prejardhjes apo pasaportës, të ketë akses në punë të denjë dhe shpërblyese. Jo si privilegj, por si një e drejtë themelore. Një të drejtë që ia vlen të mbrohet – sot, nesër dhe gjithmonë. /skyweb.al

The post Dinjiteti në punë në kohën e ALGORITMIT appeared first on Albeu.com.

Ajo festohet në shumë vende më 1 maj, ndërsa në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, një festë e ngjashme, e njohur si Dita e Punës, kremtohet të hënën e parë të shtatorit.

Dita e Punës i ka rrënjët në një periudhë demonstratash të fuqishme, për të drejtat e punëtorëve të fabrikave gjatë Revolucionit Industrial në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të udhëhequr nga Shoqata e Urdhrit të Kalorësve Amerikanë të Punës (Knights of Labor).

Në vitin 1866, u miratua një ligj i cili caktonte që dita e punës do të ishte 8-orëshe. Ligji hyri në fuqi vetëm vitin e ardhshëm, më 1 maj 1867, ditën në të cilën u organizua një demonstratë e rëndësishme, me të paktën dhjetë mijë pjesëmarrës.

Lajmi arriti edhe në Evropë, ku në ditët e para të shtatorit 1864 lindi në Londër “Internacionalja e Parë”, ose Shoqata Ndërkombëtare e Punëtorëve, shumë pranë lëvizjeve të para socialiste dhe marksiste të kohës.

Sipas enciklopedisë “Britannica”, në Bashkimin Sovjetik udhëheqësit e përqafuan festën e re, duke besuar se ajo do të inkurajonte punëtorët në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara të bashkoheshin kundër kapitalizmit.

Kjo ditë u bë një festë e rëndësishme në Bashkimin Sovjetik dhe në vendet e bllokut lindor, me parada të profilit të lartë, kryesuar nga funksionarë të qeverisë dhe Partisë Komuniste, duke nderuar punëtorët dhe duke shfaqur fuqinë ushtarake.

Në Gjermani, Dita e Punës u bë festë zyrtare në vitin 1933 pas ngritjes së Partisë Naziste. Për ironi, Gjermania shfuqizoi sindikatat e lira një ditë pas vendosjes së festës, duke shkatërruar praktikisht lëvizjen punëtore gjermane.

Me rënien e bllokut komunist, festimet e mëdha të 1 Majit erdhën duke u zbehur. Gjithsesi janë ende dhjetëra vende në të gjithë botën që e festojnë dhe e kanë shpallur si ditë pushimi, ku festimet janë reduktuar në piknikë dhe festa më të vogla, por ka edhe protesta e grumbullime në mbështetje të punëtorëve dhe kauzave të tyre.

The post Sot, 1 Maji, Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve appeared first on Albeu.com.

Organizata Ndërkombëtare e Punës, një agjenci e Kombeve të Bashkuara, e cila punon drejt vendosjes së standardeve ndërkombëtare të punës, në një raport, të lëshuar në Ditën Botërore për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë, tha, “Vendet duhet të vendosin sisteme të shëndosha dhe elastike të sigurisë dhe shëndetit në punë. Kjo do të minimizonte rreziqet për të gjithë në botën e punës në rast të emergjencave të ardhshme shëndetësore”.

Historia dhe domethënia

1 Maji nderon punën e palodhur të njerëzve në të gjithë botën dhe festojnë arritjet e tyre. Dita e Punës e ka zanafillën në lëvizjen e unionit të punës në Shtetet e Bashkuara në Shekullin 19. Në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada, Dita e Punës megjithatë festohet të hënën e parë në shtator, duke nderuar punëtorët dhe kontributin e tyre në shoqëri.

Në 1889, një grup i grupeve socialiste dhe sindikatave, në SHBA. caktoi 1 majin si ditë për punëtorët. Kjo ishte në kujtim të Revolucioneve Haymarket në Çikago në 1886, kur një tubim për punën u bë i dhunshëm pasi dikush hodhi një bombë në polici. Sipas history.com, 8 njerëz vdiqën si rezultat i dhunës atë ditë, ndërsa 8 aktivistë radikalë të punës u arrestuan dhe u dënuan.

1 maji në Europë, historikisht ka qenë gjithmonë i lidhur me festivalet tradicionale rurale të fermerëve, por më vonë u lidh me lëvizjen moderne të punës.

The post Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve: Historia dhe domethënia e 1 Majit appeared first on Albeu.com.

The post Sot Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, festë apo protestë?! Ja çfarë zgjedhin shqiptarët appeared first on Albeu.com.

Pendarovski ka theksuar se 1 Maji është një mundësi reale për të kujtuar aspiratat tona për një shoqëri më të mirë dhe me të drejtë evropiane.

Presidenti shtoi se Maqedonia duhet të bëjë përpjekje të vazhdueshme për të promovuar të drejtat e të gjithë punëtorëve.

Mesazhi për 1 Majin, thekson ai, është për të gjithë qytetarët, punëtorët dhe luftëtarët për një të nesërme më të mirë.

“Të luftojmë për valorizimin real të çdo punëtori në vend, të çdo individi që me veprimtarinë e tij, me mundin dhe sakrificën e tij kontribuon për të mirën e përbashkët. 1 Maji është një mundësi reale për të kujtuar se aspirata jonë për një shoqëri më të mirë, me të drejtë, evropiane në çdo segment të jetës duhet të shndërrohet në jetë të përditshme me përpjekje të përbashkëta. Detyra jonë nuk është vetëm sigurimi dhe mbrojtja e tyre, por edhe promovimi i vazhdueshëm i të drejtave të punëtorëve. Të jemi të zëshëm ndaj padrejtësive, të respektojmë punëtorët dhe të drejtën e tyre për një jetë dinjitoze, sepse vetëm kështu do t’ia dalim në progresin e nevojshëm që meriton çdo punëtor dhe çdo qytetar. Gëzuar 1 Majin”, deklaron presidenti Pendarovski.

Sipas tij, si në kulmin e krizës, edhe sot të gjithë punëtorët respektohen.

“Me shpresën që ta dërgojmë në harresë pandeminë, sot ua uroj Ditën Ndërkombëtare të Punës të gjithë qytetarëve, punëtorëve dhe luftëtarëve për një të nesërme më të mirë. Si në kulmin e krizës, edhe sot i bëjmë nderim të gjithë punëtorëve pa të cilët vështirë se do të mund ta kalonim krizën shëndetësore dhe ekonomike e sociale”, thotë Pendarovski./albeu.com/

The post Pendarovski përkujton “1 Majin”: Maqedonia e Veriut duhet të bëjë përpjekje të vazhdueshme për të drejtat e punëtorëve appeared first on Albeu.com.