Tani kancelari federal Friedrich Merz (CDU), vlerëson se është arritur kufiri i përballueshmërisë për shumë qytetarë.

“Mendoj se duhet të veprojmë”, deklaroi ai të martën në Berlin. Sipas Merzit, qeveria ende nuk ka vendosur për instrumentet konkrete, por po shqyrton mundësinë e ndërhyrjeve përmes taksave dhe tarifave.

Ndërkohë, industria e naftës parashikon që normalizimi i çmimeve të ndodhë vetëm gjatë vitit të ardhshëm.

“Për shumë njerëz që varen çdo ditë nga makina, kufiri i përballueshmërisë është arritur”, tha kancelari. Ai theksoi se qeveria federale po zhvillon konsultime intensive me landet për masat e mundshme lehtësuese dhe premtoi se një propozim konkret do të paraqitet shumë shpejt.

Edhe pse në mbledhjen e kabinetit të së mërkurës nuk priten vendime zyrtare për këtë çështje, sipas burimeve qeveritare tema e lehtësimit të barrës së çmimeve të karburanteve do të diskutohet të paktën në mënyrë joformale.

Dy propozime të ndryshme

Ndërsa SPD-ja kërkon kufizimin e çmimeve dhe vendosjen e një takse për fitimet e tepërta të gjigantëve të naftës, Ministria e Ekonomisë favorizon një zgjidhje tjetër. Nga Ministria e Ekonomisë pati skepticizëm ndaj propozimeve të SPD-së për frenimin e çmimeve të karburanteve. Sipas burimeve të ministrisë, si kufizimi administrativ i çmimeve, ashtu edhe vendosja e një takse mbi fitimet e tepërta të koncerneve të naftës, mbartin probleme dhe rreziqe të konsiderueshme.

Ministria e Ekonomisë argumenton se modeli luksemburgas nuk është i përshtatshëm për Gjermaninë. Madhësia e tregut dhe kushtet e ndryshme ekonomike e bëjnë të vështirë transferimin e kësaj skeme. Për më tepër, një tavan për çmimet e karburanteve do të mund të krijonte probleme ligjore dhe kosto të konsiderueshme për shtetin. Si shembuj përmenden Polonia dhe Austria, të cilat eksperimentuan me masa të ngjashme, por i hoqën ato vetëm pak muaj më vonë.

SPD-ja sheh si model Belgjikën. Atje, shteti cakton çdo ditë çmimin maksimal të karburanteve, bazuar në ecurinë e çmimit të naftës dhe kostot e tregut. Pikat e karburantit mund të ofrojnë çmime më të ulëta, por jo më të larta se kufiri i përcaktuar. Sipas socialdemokratit Armand Zorn, kjo skemë mbron konsumatorët nga rritjet e pakontrolluara, pa krijuar kosto shtesë për buxhetin e shtetit.

Kurse Ministrja e Ekonomisë, Katharia Reiche, mbështet një zgjidhje tjetër. Ajo favorizon pagesa të drejtpërdrejta për familjet me të ardhura të ulëta. Këto do të duhej të zbatoheshin nga Ministria Federale e Financave. “Një instrument i tillë tashmë ekziston”, tha politikania e CDU-së. “Kjo do të ishte një mënyrë për të lehtësuar shpejt barrën financiare, por në mënyrë të targetuar, pikërisht për ato grupe të ardhurash” që paguajnë pak ose aspak taksa./ DW

The post Çmimet e larta të naftës po vënë në lëvizje qeverinë gjermane! Dy propozime të ndryshme për të lehtësuar qytetarët appeared first on Albeu.com.

Nafta në tregun shqiptar shitet prej rreth një jave me 219 lekë për litër. Në monedhën europiane, kjo vlerë përkthehet në rreth 2.3 euro për litër, ndërsa në korrik çmimi ishte 2.06 euro.

Benzina aktualisht kushton rreth 2.1 euro për litër.

Brenda këtij intervali, çmimi i naftës në Shqipëri është rritur me rreth 0.24 euro, ose 21 lekë për litër, në raport me muajin korrik.

Krahasimi i të dhënave të mbledhura nga korrespondentët e Monitor në vendet e Ballkanit Perëndimor, tregon se karburantet në Shqipëri vazhdojnë të tregtohen në nivele dukshëm më të larta.

Kjo ka rikthyer diskutimin për mundësinë e reduktimit të taksave mbi karburantet.

Nafta shqiptare është 41% më e shtrenjtë se në Maqedoninë e Veriut, ku regjistrohet çmimi më i ulët në rajon. Ajo kushton gjithashtu 17% më shumë se në Serbi, e cila renditet e dyta për çmimin më të lartë pas Shqipërisë.

Sipas përllogaritjeve të “Monitor”, çmimi në Shqipëri është 30% mbi mesataren rajonale prej 1.77 lekë për litër.

Niveli i lartë i çmimeve në Shqipëri lidhet kryesisht me barrën më të rëndë fiskale që rëndon mbi naftën.

Në vendet e rajonit çmimi zakonisht ndërtohet mbi bazën e çmimit fillestar, akcizës dhe TVSH-së së aplikuar mbi shumën e tyre. Në Shqipëri, përveç akcizës prej 0.37 euro për litër dhe TVSH-së 20%, konsumatorët paguajnë edhe dy taksa të tjera.

Bëhet fjalë për taksën e qarkullimit, në masën 27 lekë për litër, dhe taksën e karbonit, prej 3 lekësh për litër. Si pasojë, komponenti fiskal përbën rreth 50% të çmimit, ose afërsisht 100 lekë për litër.

Me gjithë rritjen e çmimeve, qeveria shqiptare nuk ka bërë të ditur deri tani ndonjë masë të re fiskale që synon uljen e tyre.

Në mars u miratua një vendim për reduktimin me 20% të akcizës së karburanteve në rast se çmimi me pakicë i naftës do të kalonte 220 lekë për litër. Për benzinën, kjo masë aktivizohet kur çmimi kalon 200 lekë për litër.

Zbatimi i këtij mekanizmi ka qenë i kufizuar. Ministri i Financave, Petrit Malaj, deklaroi më herët në një seancë të Kuvendit se masa ishte përdorur dy herë, ndërsa efekti financiar ishte përllogaritur në 37 mln lekë, ose rreth 400 mijë euro.

Mali i Zi ka ndërmarrë një tjetër ulje të akcizës.

Në Malin e Zi, çmimi i naftës referencë “Eurosuper 98” ka shkuar në 1,79 euro për litër, ndërsa eurodieseli kushton 1,87 euro për litër dhe benzina 1,76 euro për litër.

Në krahasim me korrikun, nafta është shtrenjtuar me 0.11 deri në 0.21 euro për litër.

Pas kësaj rritjeje, qeveria malazeze reagoi sërish me masa fiskale. Më 25 Gusht u vendos ulja e akcizës së naftës me 20% dhe e benzinës pa plumb me 5%. Akcizat e reja do të zbatohen deri më 5 Shtator.

Edhe pas nisjes së luftës në Lindjen e Mesme, Mali i Zi ishte ndër vendet e para që ndërhyri për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve te fuqia blerëse e konsumatorëve. Më 22 Mars, qeveria miratoi ulje me 50% të akcizës për naftën dhe me 25% për benzinën.

Maqedonia e Veriut vijon të aplikojë uljen e akcizës.

Në Maqedoninë e Veriut, nafta gjatë muajit gusht u shit me 1.63 euro për litër, ndërsa benzina me 1.54 euro. Krahasuar me mesataren e korrikut, çmimi i naftës u rrit me 0.21 euro për litër.

Edhe pse nuk raportohet për masa të reja fiskale, në fuqi mbetet vendimi i 22 Marsit për uljen e akcizës së naftës me 0.06 euro dhe të benzinës me 0.03 euro për litër.

Në të njëjtën datë u vendos edhe ulja me 8% e TVSH-së për karburantet. Norma u reduktua nga 18% në 10%. Më 5 prill, qeveria vendosi që kjo ulje të qëndrojë në fuqi deri në përfundimin e krizës.

Deri tani nuk është marrë një vendim për rikthimin e uljes së TVSH-së me 8%.

Serbia e ka zgjatur masën për reduktimin e akcizës.

Çmimi i naftës në Serbi ka arritur në 1.96 euro për litër, ndërsa në korrik luhatej nga 1.82 deri në 1.87 euro. Në raport me muajin paraardhës, rritja ka qenë nga 0.09 deri në 0.14 euro për litër.

Pas shtrenjtimit, qeveria serbe zgjati deri në fund të gushtit vendimin për uljen me 20% të akcizës për derivatet e naftës. Ndërkohë, Ministria e Tregtisë vijon të përcaktojë çdo javë çmimin maksimal të shitjes së naftës dhe benzinës.

Bosnje-Hercegovina ka nisur zbatimin e kufizimit të marzheve.

Në pikat e shitjes me pakicë në Sarajevë, nafta kushton nga 1,69 deri në 1,82 euro për litër. Sipas të dhënave të korrespondentit, në raport me korrikun çmimi është rritur me 0.29 euro për litër.

Pas zgjidhjes së ngërçit legjislativ, qeveria boshnjake ndërhyri gjatë kësaj vale të dytë të rritjes së çmimeve duke zbatuar vendimin për kufizimin e marzheve të fitimit.

Sipas këtij vendimi, marzhi maksimal për produktet e naftës pa aditivë është përcaktuar në rreth 0.03 euro për litër në tregtinë me shumicë. Për shitjet me pakicë, kufiri është vendosur në 0.13 euro për litër.

Vendimi për kufizimin e marzhit në shitjet me pakicë në 0.13 euro për litër ishte miratuar që në muajin mars, por nuk kishte mundur të zbatohej. Pengesa lidhej me mosmiratimin e ndryshimeve në ligjin “Për akcizat” nga njëra prej dhomave të Parlamentit.

Kosova vijon të mbajë të kufizuara marzhet e fitimit.

Në Kosovë, çmimi i naftës është rritur në 1,76 euro për litër, nga 1.56 euro që ishte në korrik. Rritja llogaritet në 0.2 euro për litër, ndërsa benzina është shtrenjtuar në 1,53 euro për litër.

Pavarësisht rritjes së çmimeve, edhe në Kosovë nuk është marrë ndonjë vendim për uljen e taksave. Në fuqi mbetet udhëzimi i miratuar në mars, i cili lejon marzh fitimi deri në 12 eurocent për litër në shitjet me pakicë dhe 2 eurocent për litër në tregtinë me shumicë të naftës.

The post Nafta në Shqipëri kushton rreth 30% më shumë se mesatarja rajonale, pa masa të reja mbrojtëse appeared first on Albeu.com.

Ajo është përsëritur ndër vite, pasi varësia e prodhimit vendas të energjisë nga reshjet dhe prurjet hidrike mbetet e lartë. Këtë herë po ndodh ndërsa kërkesa për energji po rritet nga temperaturat e larta dhe fluksi turistik.

Në të njëjtën kohë, stuhitë dhe breshëri kanë dëmtuar prodhimin bujqësor, ndërsa çmimet e perimeve u rritën me 8.5% në qershor, pikërisht në kulmin e sezonit vendas.

“El Niño ndikon në klimën globale, por ndikimi i tij në Mesdhe dhe në Shqipëri nuk është i drejtpërdrejtë”, thotë Anira Gjoni, eksperte në Departamentin e Meteorologjisë në Institutin e Gjeoshkencave.

Sipas saj, kushtet meteorologjike në vend përcaktohen kryesisht nga sistemet atmosferike që zhvillohen mbi Atlantik, Mesdhe dhe Europë, si dhe nga qarkullimi rajonal i masave ajrore.

Këto sisteme mund ta përforcojnë, ta ndryshojnë ose ta zbusin sinjalin e lidhur me El Niño-n.

Kjo e bën të vështirë ndarjen e efektit të fenomenit nga prirja më afatgjatë e ndryshimeve klimatike. Megjithatë, ndikimi ekonomik i temperaturave mbi normalen dhe i reshjeve gjithnjë e më të çrregullta po bëhet më i matshëm.

Konsumi rekord ndryshon bilancin e energjisë

 Gjatë disa javëve të qershorit, temperaturat në Shqipëri ishin 3 deri në 6 gradë Celsius mbi mesataren shumëvjeçare. Vendi ndodhej në periferi të valës së të nxehtit që goditi më fort Europën Perëndimore dhe Qendrore, por anomalitë ishin të mjaftueshme për të shtuar presionin mbi sistemin energjetik.

“Rritja e temperaturave në vendin tonë ishte 3–6 gradë mbi mesataren shumëvjeçare gjatë javëve përkatëse të qershorit”, thotë Gjoni.

Ajo shpjegon se episodet me temperatura të larta u favorizuan nga depërtimi i masave shumë të ngrohta me origjinë subtropikale nga Afrika e Veriut. Sipas saj, këto kushte lidhen kryesisht me konfigurimin atmosferik mbi Mesdhe dhe jo me një ndikim të drejtpërdrejtë të El Niño-s.

Konsumi ditor i energjisë arriti kulmin në rreth 25 mijë megavat-orë gjatë qershorit, sipas Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes. Krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, rritja ishte 13.9%.

Në gjashtë muajt e parë të vitit 2026, konsumi arriti në 4.4 milionë megavat-orë, nga 4.1 milionë një vit më parë, me një rritje prej rreth 10%.

Temperaturat e larta dhe shtimi i aktivitetit turistik po rrisin përdorimin e kondicionimit dhe ngarkesën në rrjet. Mbi 1 mijë punonjës janë vendosur në gatishmëri për sezonin veror, ndërsa 136 grupe janë shpërndarë në terren për t’iu përgjigjur defekteve dhe për të shmangur ndërprerjet.

Por kostoja kryesore nuk qëndron vetëm te mirëmbajtja e rrjetit. Korporata Elektroenergjetike Shqiptare ka kontraktuar 331,200 megavat-orë energji për periudhën nga 1 korriku deri më 30 shtator. Çmimi mesatar i ponderuar ishte 125.47 euro për megavat-orë, ndërsa vlera e përgjithshme e kontratës arriti në rreth 41.5 milionë euro.

Vetëm pak muaj më parë, situata ishte e kundërt. Prurjet e larta në kaskadën e Drinit i mundësuan KESH-it të prodhonte më shumë energji sesa kërkonte tregu vendas. Nga janari deri në prill, kompania shiti 456,945 megavat-orë, duke arkëtuar rreth 33.15 milionë euro, përfshirë TVSH-në.

Një goditje e dyfishtë për bujqësinë

Në bujqësi, rreziku nuk lidhet vetëm me thatësirën. Ai vjen edhe nga kalimi i shpejtë prej periudhave pa reshje në stuhi të shkurtra dhe intensive.

“Periudhat më të gjata të thata, të ndërprera nga episode të shkurtra me reshje intensive, janë një nga skenarët më të mundshëm”, thotë znj. Gjoni.

Sipas saj, në kushtet e temperaturave më të larta, atmosfera ka aftësi të mbajë më shumë avull uji. Kjo mund të favorizojë reshje të përqendruara në intervale të shkurtra, duke rritur rrezikun e vërshimeve të shpejta dhe të përmbytjeve urbane.

Për muajt korrik dhe gusht, parashikimet nuk tregojnë një prirje të fortë që reshjet të jenë dukshëm mbi ose nën normalen klimatike. Ato pritet të mbeten të pabarabarta në kohë dhe hapësirë, me intervale të thata të ndërprera nga episode lokale.

“Besueshmëria e parashikimeve sezonale është më e lartë për temperaturën sesa për reshjet”, thotë Gjoni.

Ky kombinim është veçanërisht i kushtueshëm për fermerët. Periudhat e nxehta rrisin nevojën për ujitje dhe kostot e prodhimit.

Stuhitë mund ta dëmtojnë prodhimin brenda pak minutash, shpesh në prag të korrjes. Në fillim të korrikut, breshëri goditi parcelat me grurë, elb dhe qepë në fushën e Maliqit.

Fermerët raportuan humbje të konsiderueshme dhe, në disa raste, dëmtimin e më shumë se gjysmës së prodhimit. Në zonat e Elbasanit u dëmtuan pemë frutore, vreshta dhe kultura të tjera.

Në Zavalinë, raportimet nga terreni flisnin për dëme të rënda në prodhimin e mollëve, kumbullave dhe rrushit.

Në Kolonjë u prekën vreshtat. Stuhitë sollën humbje edhe në blegtori. Një rrufe vrau 150 krerë bagëti në një fermë në Delvinë, ndërsa në zonën e Maliqit një tjetër goditje vrau rreth 30 dele dhe dhi.

Nuk ka ende një bilanc të plotë financiar për këto ngjarje. Megjithatë, për fermat e vogla, humbja e një prodhimi sezonal ose e një tufe bagëtish mund të zhdukë të ardhurat e të gjithë vitit.

Rreziku është më i lartë sepse prodhimi nuk është i siguruar dhe kostoja mbetet te fermeri ose zhvendoset te buxheti publik përmes kërkesave për kompensim në ato raste kur gjykohet e arsyeshme.

Çmimet rriten në kulmin e ofertës

Goditjet mbi prodhimin po ndodhin në një periudhë kur çmimet e perimeve tashmë po shfaqin rritje të fortë. Sipas INSTAT-it, grupi “Perime, zarzavate dhe bishtajore” u shtrenjtua me 8.5% në qershor krahasuar me një vit më parë. Norma ishte pothuajse trefishi i inflacionit mesatar të ushqimeve, prej 3%.

Rritja është e pazakontë për një muaj që përkon me kulmin e prodhimit të shumë kulturave vendase. Në kushte normale, shtimi i ofertës sezonale do të duhej të ulte çmimet. Këtë herë ndodhi e kundërta. Moti nuk është faktori i vetëm.

Eksportet, kostot e transportit, mungesa e fuqisë punëtore, struktura e tregtimit dhe marzhet e ndërmjetësve ndikojnë gjithashtu te çmimi final. Gjithsesi temperaturat e larta, nevoja për më shumë ujitje dhe dëmet nga breshëri krijojnë presion shtesë mbi prodhimin.

I nxehti ndez edhe faturën e zjarreve

Në korrik, AKMC raportoi operacione për përballimin e 16 vatrave të zjarrit të shpërndara në disa qarqe të vendit. Në Shëngjin, më 13 korrik, flakët kërkuan angazhimin e shtatë mjeteve zjarrfikëse, Forcave të Armatosura dhe ndërhyrjen e një helikopteri ushtarak.

Agjencia raportoi edhe operacione në zona të tjera, përfshirë fshatin Klos, duke treguar se rreziku nuk ishte i kufizuar në një vatër të vetme. Nxehtësia e zgjatur dhe tharja e bimësisë e bëjnë zjarrin më të shpejtë, më të kushtueshëm dhe më të vështirë për t’u izoluar.

Në zona turistik kostoja shkon përtej sipërfaqeve të djegura. Ajo prek bizneset, sezonin turistik dhe financat publike, pasi çdo operacion kërkon personel, mjete, karburant dhe, në rastet më të rënda, mbështetje nga ajri dhe kjo është parë qartazi viteve të fundit kur sipërfaqe të mëdha në breg të detit janë përfshirë nga zjarret.

Shkaku fillestar mund të jetë njerëzor, por temperaturat më të larta shumëfishojnë pasojat. Sa më gjatë të zgjasë i nxehti, aq më shumë zjarret kalojnë nga episode sezonale në një rrezik ekonomik të përsëritur ccdo vit.

El Niño nuk është i vetmi shkaktar

“El Niño dhe ndryshimet klimatike janë dy procese të ndryshme që veprojnë njëkohësisht”, thotë Gjoni. El Niño është një fenomen natyror, ciklik dhe i përkohshëm, i cili ndikon te variabiliteti i klimës nga një vit në tjetrin. Ndryshimet klimatike përfaqësojnë një prirje afatgjatë të rritjes së temperaturave, të lidhur kryesisht me shtimin e gazeve serrë në atmosferë.

“Temperaturat e larta që po regjistrohen nuk mund t’i atribuohen vetëm El Niño-s”, thotë ekspertja.

“Ai mund ta përforcojë përkohësisht ngrohjen, por vepron mbi një klimë që tashmë po ngrohet”.

Edhe parashikimet janë më të sigurta për temperaturat sesa për reshjet. Temperaturat pritet të mbeten mbi mesataret shumëvjeçare gjatë muajve në vijim, ndërsa për reshjet nuk ka një sinjal të qartë nëse do të jenë mbi apo nën normalen. Ato mund të mbeten të pabarabarta në kohë dhe territor.

Kjo pasiguri ka koston e vet. Kompanitë energjetike duhet të sigurojnë importe përpara se të dinë me saktësi si do të ndryshojnë prurjet. Fermerët duhet të investojnë në ujitje, edhe pse prodhimi mund të goditet më pas nga breshëri. Bashkitë duhet të përgatiten njëkohësisht për mungesë uji, zjarre dhe përmbytje të shpejta.

El Niño mund të kalojë. Ekspozimi ekonomik i vendit ndaj nxehtësisë dhe motit ekstrem do të mbetet. Në fund, fatura nuk matet vetëm me gradë Celsius. Ajo shfaqet në milionë euro importe energjie, në prodhimin e humbur në ara dhe në perimet që kushtojnë më shumë në treg.

Çfarë është El Niño

El Niño është një fenomen natyror që ndodh kur ujërat e Paqësorit tropikal ngrohen më shumë se zakonisht. Kjo ngrohje ndryshon erërat dhe reshjet, duke ndikuar motin në shumë pjesë të botës.

Në disa vende mund të sjellë thatësirë dhe temperatura më të larta, ndërsa në të tjera reshje të forta dhe përmbytje. Në Shqipëri, ndikimi i tij është zakonisht indirekt dhe ndërthuret me kushtet atmosferike të Mesdheut dhe Europës./Monitor

The post Nga energjia te bujqësia e çmimet e larta, kostoja ekonomike e “El Niño-s”! Si e prek Shqipërinë appeared first on Albeu.com.

Sipas të dhënave të Eurostat të publikuara së fundmi, çmimet qumështit dhe bulmetrave në Shqipëri ishin 135.6 për qind e mesatares së BE në vitin 2025 (BE27=100), pothuajse në të njëjtin nivel me Norvegjinë, me 135.7 për qind.

Shqipëria dhe Norvegjia renditen në kryer për nivelin e lartë të çmimeve në këtë grup produktesh, pas Zvicrës, e cila kryeson me indeksin 144 % e mesatares së BE-së, si vendi më i shtrenjtë në kontinent.

Shqipëria ka pasur veçanërisht një rritje të fortë gjatë katër viteve të fundit. Indeksi nga 112.3 në vitin 2022 arriti në 135.6 vitin e kaluar, duke bërë që çmimet e qumështit dhe vezëve të jenë 36% më të larta se mesatarja e BE-së.

Krahasimi me rajonin e bën diferencën edhe më të dukshme. Serbia kishte indeks 107.1 të mesatares së BE në vitin 2025, Kroacia 111.2, Mali i Zi me 95% të mesatares së BE-së, Bosnjë-Hercegovina 92 dhe Maqedonia e Veriut 89.6, me çmime ende më të lira se BE-ja.

Ndryshe nga vendet e pasura si Zvicra dhe Norvegjia, ku çmimet e larta shoqërohen me paga dhe fuqi blerëse shumë më të larta, në Shqipëri ky nivel çmimesh ka një peshë më të rëndë në buxhetet familjare.

Kjo është veçanërisht e ndjeshme sepse qumështi, nënproduktet e tij dhe vezët janë pjesë e shportës ushqimore bazë dhe lidhen me mbarëvajtjen e shëndetit si te të rinjtë dhe të moshuarit.

Problemi nuk është vetëm se Shqipëria është më e shtrenjtë se rajoni dhe shumica e Europës, por se diferenca me mesataren europiane është zgjeruar ndjeshëm nga viti në vit.

Në vitin 2022 Shqipëria ishte ne mesin e 13 vendeve më çmimin më të lartë të bulmetit në Europë, në vitin 2024 ishte e pesta dhe në 2025 u rendit e dyta.

Tkurrja e numrit të krerëve të blegtorisë, kostot e larta të ushqimit për kafshët, dhe varësia nga importet për një pjesë të inputeve, kanë rritur presionin mbi çmimet. Teksa prodhimi shënoi rënie të fortë, nga ana tjetër kërkesa për bulmet u rrit nga flukset e turistëve.

Emigracioni dhe plakja e popullsisë në zonat rurale kanë ndikuar në rënien e fortë të krerëve. Në dekadën fundit sektori i blegtorisë është përgjysmuar. Por edhe fermat aktuale rrezikohen më tej pasi harmonizimi me standardet e BE-së kërkon investime që shumë ferma të vogla aktualisht nuk kanë mundësi t’i përballojnë, duke e bërë sektorin të brishtë dhe produktet më të shtrenjta.

Jo vetëm qumështi është më i shtrenjtë. Të dhënat e tjera të Eurostat bënë të ditur se çmimet e ushqimeve për herë të parë janë rreth 3% më të shtrenjta se mesatarja e Bashkimit Europian. Çmimet janë rritur me shpejtësi, nga 85% e mesatares së BE-së që ishin në 2022-n, në 99.6% në 2024-n, për të kaluar në 102.9% në 2025-n. / Monitor

The post Çmimet e larta të bulmetit, 35.6% më shumë se mesatarja në 2025! Shqipëria e treta në Europë appeared first on Albeu.com.

Teliti theksoi se të dhënat e EUROSTAT, ku thuhet se 42 për qind e popullatës shqiptare është në varfëri apo në rrezik varfërie, do të rritet.

Ai ka bërë thirrje për më shumë reagim dhe protestë nga qytetarët, pasi sipas tij është e vetmja mënyrë që te këtë ndryshim në jetët tona.

“Nafta për ekonominë shqiptare është si gjaku. Hyn në transportin urban dhe inter urban, hyn te makinat personale, çdo mall transportohet me kamionë e për pasojë rritet çmimi. Rritjen e çmimit e vuan konsumatori të cilit në të njëjtën kohë nuk i rriten të ardhurat.

Shifrat e EUROSTAT që thoshte se 42 për qind e shqiptarëve janë në rrezik varfërie apo në varfëri, dy muajt e fundit dhe fakti që qeveria nuk ka ndërhyrë konkretisht por vetëm po bën demagogji, po bën që kjo shifër 42% do të rritet”, tha ai

Do të doja që shqiptarët të reagonin më shumë, siç bënë francezët që për 3 cent që u rrit çmimi i naftës bënë protesta aktive dhe të forta. Por shumë shqiptarë, rreth 1 mln janë larguar jashtë vendit. Janë larguar profesionistët dhe është tharë shtresa e mesme e vendit, që normalist është lëvizja, reagimi dhe ajo që çon përpara protestat.

Shqiptarët duhet të reagojnë siç bëjnë evropianët. Po nuk lëvizëm dhe po u ankuam, qeverisja nuk lëviz. Po nuk qau fëmija nuk i jep nëna të pijë. Kështu duhet të bëjmë edhe me këtë qeveri dhe reagimin në protesta”, tha ai.

The post Çmimet e larta të karburanteve, Teliti: Duhet reagim dhe protesta si në Europë appeared first on Albeu.com.

Ka mjaftuar postimi i një video në profilin e Ramës, ku shihen momente nga mbledhja e tij me deputetët socialistë, që komentet të vërshojnë poshtë këtij postimi.

Një qytetare i drejtohet kryeministrit Edi Rama me një mesazh të gjatë, ku shkruan se pushteti shpesh shndërrohet në një strehë personale dhe egoiste, në vend që t’i shërbejë qytetarit.

Sipas saj, drejtuesit shpesh harrojnë pse janë në poste drejtuese dhe kush janë ata që përfaqësojnë.

“Pushteti nuk është privilegj për t’u shijuar, por barrë për t’u mbajtur me dinjitet.

Nëse një drejtues nuk i shërben qytetarit, për çfarë duhet të qëndrojë në post?

Gjithashtu ajo nënvizon mungesën e përgjegjësisë dhe respektit në qeverisje, duke vënë në dukje se disa drejtues flasin për reforma, por nuk zgjidhin problemet më të vogla të qytetarëve.

Në fund ajo e mbyll komentin duke theksuar se respekti është themeli i çdo shërbimi publik të vërtetë dhe i besimit qytetar.

Ndërsa një tjetër qytetar kërkon se pse nafta është më lirë në Kosovë dhe Maqedoni ndërsa në Shqipëri nuk po pëson rënie.

Po ashtu, ai thotë se dhe çmimet e ushqimeve bazë janë më të shtrenjtat në rajon

Një koment tjetër që bien në sy është i një qytetari që kërkon nga Rama të luftojë korrupsionin.

“Luftojeni përpara se të na gllabërojë të gjithëve ! Demokratizoni cdo qelizë politike bëjeni kulturë që të kalojë në zyrat e shtetit , bëjeni Shqipërinë ku ligji vepron drejt dhe në kohe për cdo qytetar ! Atëherë dyert e Europës hapen vetë!”, shkruan qytetari.

The post Qytetarët shpërthjejnë keq ndaj Ramës për çmimet e larta: Miqtë e tu që se di nga i more dhe i solle për t`i bërë dollibashë pushteti… appeared first on Albeu.com.

Sipas Tabakut, rritja e çmimeve nuk është një zhvillim i rastësishëm, por pasojë e një modeli ekonomik të deformuar.

Ajo thekson se ekonomia shqiptare është kthyer në një “ekonomi të pakicës”, ku privilegjet dhe favorizimet për një grup të vogël kanë zëvendësuar konkurrencën dhe prodhimin real.

The post Jorida Tabaku: Çmimet e larta janë pasojë e taksave dhe një sistemi të kapur, ekonomia e pakicës po varfëron shumicën appeared first on Albeu.com.

Nafta në Shqipëri tregtohet me çmimin më të lartë në rajon. Çmimet më të lira janë në Maqedoninë e Veriut dhe në Mal të Zi, ku aktualisht karburanti po tregtohet me rreth 1.6 euro për litër.

Në Kosovë çmimi u rrit së fundmi në 1.7-1.8 euro/litër, por deri dy ditë më parë ishte rreth 1.6 euro/litër.

Mesatarisht, një përdorues automjeti në Shqipëri e paguan çmimin final mesatarisht 25-40% më shtrenjtë sesa në vendet e tjera të rajonit.

Po si shpjegohet ky çmim më i shtrenjtë?! Nëse shohim strukturën se si ndërtohet çmimi, në Shqipëri është fakt i njohur që barra e taksave është më e larta në rajon. Por, sa janë taksat që paguhen:

Në Shqipëri, elementi që shton më shumë barrën fiskale është taksa e qarkullimit prej 27 lekë për litër.

Akciza është fikse, 39.4 lekë për litër dhe 3 lekë është taksa e karbonit. Mbi këto llogaritet TVSH-ja, që është 20% mbi çmimin final (përfshirë taksat e tjera), ndryshe nga rajoni që TVSH nuk e ngarkon mbi taksat e tjera.

Mali i Zi ngarkon mbi çmimin e naftës vetëm akcizën, që së fundmi është përgjysmuar në 0.22 euro për litër, si një mjet për të lehtësuar rritjen e çmimeve. TVSH në Mal të Zi është 21%.

Maqedonia e Veriut, ngarkon mbi naftën vetëm akcizë prej 0.42 lekë për litër. Së fundmi, qeveria e Maqedonisë së Veriut uli TVSh-në për naftën dhe benzinës nga 18% në 10%, si një masë e përkohshme për të amortizuar rritjen e çmimit në bursa.

Kosova ka akcizë prej 0.37 euro për litër dhe TVSH prej 18%.

Në total, aktualisht, një shqiptar paguan në një litër naftë 1.16 euro taksa, (53% të çmimit final); një qytetar maqedonas 0.58 euro për litër (36% të çmimit final); një malazez 0.55 euro (35% të çmimit final); një shtetas i Kosovës 0.67 euro, ose 38.5% të çmimit final.

Në vlerë, sa herë që ble një litër karburant, çdo përdorues makine në Shqipëri, paguan dy herë më shumë taksa sesa banorët e Kosovës, Malit të Zi e Maqedonisë së Veriut.

Nëse hiqen taksat kryesore, çmimi i blerjes me shumicë, duke shtuar marzhet e pakicës dhe kostot e tjera të aktivitetit (kostot e punës, transport nga depot në rrjet, energji, firo ligjore, amortizimi, kredi bankare etj), në të gjitha vendet e rajonit është pak a shumë në të njëjtat nivele në rreth 1-1.1 euro për litër./Monitor

The post Çmimet e larta të naftës, shqiptarët paguajnë taksa për një litër dyfishin e rajonit appeared first on Albeu.com.

Produktet e serrës si specat 400 lekë/kg në pakicë, spinaqi me 300 lekë dhe patëllxhanët e importit me 400 lekë/kg po shndërrohen në artikuj luksi, duke detyruar familjet me të ardhura të ulëta të orientojnë konsumin drejt alternativave më të lira.

Një vëzhgim i detajuar i çmimeve me shumicë nga Portali i Fermerit dhe të dhënat nga tregjet e pakicës, tregojnë për marzh të lartë spekulimi që kalon edhe 100% të vlerës së produktit nga pikat e pakicës në Fier, Divjakë dhe Lushnjë deri në tregjet e pakicës në kryeqytet.

Situata është edhe më e vështirë në qarqet më periferike dhe me popullsi të plakur si Gjirokastra, ku çmimet e zarzavateve aktualisht janë më të shtrenjtat në të gjithë vendin.

Gëzimi me përvojë gati 30-vjeçare, si shitës me pakicë frutash dhe perimesh tek Uzina Dinamo në Tiranë, pohon se për disa prodhime si spinaqi, patëllxhani, kungulli, brokoli, çmimet janë më të larta se vitin e kaluar në këtë periudhë. “Spinaqi dhe brokoli i vendit u dëmtuan nga përmbytjet dhe ngricat e dimrit, ndërsa kungulli, patëllxhani, domatet, karotat dhe shumë të tjera po vijnë nga importi me çmime më të larta”, pohoi tregtari.

Prodhimi vendas po humbet terren me shpejtësi përballë importit. Raftet e marketeve dhe tezgave ndajnë hapësirën në favor të importeve.

Të dhënat e INSTAT tregojnë se në vitin 2025, sasia e zarzavateve të importuara u rrit me 14% në krahasim me 2024, ndërsa në harkun e 5 viteve janë dyfishuar.

Domatja e serrës dhe trangujt importohen me rreth 194-220 lekë për kg, teksa fermeri vendas, që shpesh e shet domaten me 130 lekë në shumicë, nuk ka fuqi të konkurrojë me qëndrueshmërinë dhe standardizimin e produkteve të huaja.

Frutat po ndjekin të njëjtin trend ku dardha dhe hurma me çmim shumice 210 lekë dominojnë raftet, ndërsa prodhimi vendas mbetet i fragmentuar dhe pa mbështetje logjistike.

Kjo varësi nga jashtë dhe keqfunksionimi i zinxhirëve të furnizimit po ekspozon qytetarët e Tiranës ndaj çmimeve më të larta, duke paguar më shtrenjtë se në shumë kryeqytete të rajonit.

Nga ngastra te tezgat, çmimet fluturojnë

Konsumatorët e Tiranës shpesh paguajnë dyfishin ose trefishin e vlerës reale të produktit që prodhohet në një distancë më pak se 90 kilometra, ndërkohë që zinxhiri i ndërmjetësve duket se përfiton pjesën më të madhe të marzhit. Kjo vlen edhe për produktet që vijnë nga importi.

Në krye të listës së produkteve me rritjen më agresive qëndrojnë perimet e serrës dhe ato të sezonit. Specat dhe patëllxhanët, të cilët në shumicë tregtohen rreth 210-265 lekë, në dyqanet e pakicës arrijnë deri në 400 lekë për kilogram.

Ky kërcim prej gati 90% tregon paqëndrueshmëri që prek drejtpërdrejt konsumatorët. Edhe domatja e serrës, një element i pandashëm i tryezës shqiptare, shfaq një anomali: ndërsa në shumicë kushton 130 lekë dhe 194 lekë, në pakicë ajo mund të shkojë deri në 280-300 lekë, duke reflektuar një marzh shumë të lartë të zinxhirit të furnizimit.

Fasulja, brokoli dhe spinaqi kryesojnë rritjen

Fasulja, një nga produktet mjaft popullore në recetat tona, mban rekordin e çmimit në tregun e pakicës, duke u shitur deri në 700 lekë për kilogram këto ditë. Fasulja e vendit me pakicë luhatet në 400 lekë për kilogram, ndërsa importi është edhe më i lirë me vetëm 180 lekë për kilogram, gjë që ngre pyetje të forta mbi strukturën e tregtimit dhe arsyet pse ky produkt bazë pëson një rritje kaq galopante në zinxhirin të furnizimit.

Po ashtu, brokoli dhe spinaqi i fushës shfaqin të njëjtën tendencë, ku diferenca mes çmimit të grumbullimit dhe shitjes finale mbetet e lartë, duke e bërë ushqyerjen e shëndetshme gjithnjë e më të papërballueshme.

Një kilogram spinaq fushë u shit me shumicë, sipas të dhënave nga Portali i Fermerit, më 6 shkurt me 160 lekë për kilogram, ndërsa me pakicë, çmimi arriti në të njëjtën ditë në kryeqytet në 300 lekë/kg. Brokoli gjithashtu nga 190 lekë me shumicë shitet rreth 250-300 lekë me pakicë në tregjet e Tiranës në të njëjtën ditë.

Frutat mes prodhimit vendas dhe varësisë nga importi

Në sektorin e frutave, situata duket disi më e balancuar, por përsëri e ndjeshme ndaj origjinës së produktit. Portokajtë dhe mollët mbeten shpëtimi i fundit për xhepat e qytetarëve, me çmime që nisin nga 80 deri në 150 lekë në pakicë.

Megjithatë, frutat si dardha dhe hurma janë pothuajse tërësisht të varura nga importi, me çmime grumbullimi prej 210 lekësh që përkthehen në 300 lekë për konsumatorin. Kjo tregon se pa një mbështetje më të fortë për frutikulturën vendase, konsumatori do të mbetet peng i çmimeve të diktuara nga tregjet e huaja dhe kostot e transportit.

Produktet e “varfra” që po shtrenjtohen

Edhe ato që historikisht njihen si produkte të lira, si patatja dhe qepa, nuk po i shpëtojnë trendit rritës. Me një çmim shumice prej 40 lekësh, ato arrijnë në 80 lekë në pakicë. Ndonëse shifrat duken të ulëta në vlerë absolute, në përqindje rritja prej 100% është një goditje e fortë për familjet me të ardhura minimale që mbështeten kryesisht te këto produkte për mbijetesë.

Të dhënat dëshmojnë se tregu i Tiranës po vuan nga një mungesë e efikasitetit në shpërndarje. Ndërsa fermerët dhe grumbulluesit operojnë me çmime relativisht të ulëta, “shkallët” e shumta që kalon produkti deri te blerësi final po krijojnë një fryrje artificiale të kostove, duke e kthyer shportën bazë në një sfidë mujore për shumë qytetarë.

Nga prodhuesi tek tregu: kush fiton?

Marzhet e fitimeve nga fusha e prodhimit deri te qesja e konsumatorit zbulojnë një mekanizëm spekulativ, ku vlera e produktit rritet në mënyrë disproporcionale në çdo hallkë të zinxhirit. Ky rrugëtim nis me fermerin, i cili mban peshën më të madhe të punës dhe rrezikut, por shpesh merr pjesën më të vogël të tortës financiare. “Në të gjithë zinxhirin e ushqimit, ne jemi më të penalizuar. Shpesh punojmë me humbje dhe jemi të ekspozuar para çmimeve të shitjes pa asnjë mbrojtje. Këtë vit u dëmtuam tërësisht nga përmbytjet. Ndërkohë që ne shesim një kilogram domate në fermë 80 ose 90 lekë për kg, në Tiranë i njëjti prodhim shitet deri në dyfish më shumë”, tha Mirlind Saraçi, një fermer që kultivon perime në serra në zonën e Beratit.

Për produkte si patatja apo qepa, që në shumicë tregtohen me 40 lekë, prodhuesi detyrohet të shesë me çmime që mezi mbulojnë koston e farës, plehrave dhe naftës, duke mbetur me një fitim minimal që rrallë i kalon 5 deri në 10 lekë për kilogram. Ky pozicion i pafavorshëm vjen si pasojë e mungesës së fuqisë negociuese dhe pamundësisë për të mbajtur produktin gjatë në magazinë. Sapo produkti largohet nga dora e fermerit, ai kalon në hallkën e grumbulluesit dhe tregut të shumicës, ku çmimi pëson fryrjen e parë të ndjeshme. Në këtë fazë, marzhi nuk përfaqëson vetëm fitimin, por edhe kostot e pashmangshme të logjistikës, si transporti, ambalazhimi dhe humbjet natyrale gjatë peshimit.

Rasti i fasules është shembulli më flagrant i këtij tranzicioni, ku diferenca mes çmimit të importit prej 180 lekësh dhe çmimit të shumicës prej 400 lekësh tregon se ndërmjetësit e mëdhenj aplikojnë marzhe që i kalojnë 100%. Kjo ndodh sepse ata kontrollojnë ofertën dhe kanë kapacitete frigoriferike, duke diktuar ritmin e tregut përpara se produkti të shpërndahet te shitësit e vegjël. Goditja përfundimtare për xhepin e qytetarit vjen në hallkën e fundit: pakica. Dyqanet e lagjeve dhe tezgat e tregjeve të vogla aplikojnë marzhet më agresive, të cilat shpesh kalojnë dyfishin e çmimit me të cilin e kanë blerë produktin në shumicë.

Një tregtar pakice që blen lakër me 28 lekë dhe e shet atë me 80 lekë, e justifikon këtë rritje me qiranë e lartë të dyqanit, faturat e energjisë dhe faktin që një pjesë e mirë e perimeve dëmtohen e hidhen në mbeturina. Megjithatë, kjo strukturë bën që konsumatori fundor në Tiranë të paguajë për të gjitha problemet e sistemit, duke e kthyer një produkt që kushton pak në origjinë, në një kosto të rëndë për jetesën e përditshme.

Fieri, Lushnja dhe Divjaka, me çmimet më të lira

Analiza e tregut të shumicës në Shqipëri për muajin shkurt 2026, mbështetur në databazën e çmimeve të përditësuara në Portalin e Fermerit, tregon vështirësitë që sjell sezoni i dimrit për bujqësinë vendase.

Tregu paraqitet me dy shpejtësi: nga njëra anë janë produktet si patatja dhe lakra, prodhimet vendase të stinës, të cilat ruajnë çmime mjaft të ulëta në të gjitha qytetet; dhe nga ana tjetër janë perimet jeshile dhe ato të serrës, tërësisht jashtë çdo logjike për fuqinë blerëse të shumicës së konsumatorëve shqiptarë. Të dhënat tregojnë se Divjaka dhe Fieri vazhdojnë të luajnë rolin e rregullatorit të çmimeve në rang kombëtar. Dominimi i tyre në prodhimin e lakrës 22 lekë për kg dhe patates 35 lekë për kg po mban çmimet e këtyre produkteve afërsisht 50% më të ulëta se në skajet e vendit si Gjirokastra. Megjithatë, vihet re se edhe brenda këtyre zonave, produkte si spinaqi apo trangulli i serës mbeten të shtrenjta, çka dëshmon se presioni i kostove të prodhimit është i pranishëm kudo.

Tirana dhe Gjirokastra, me më të shtrenjtat

Tregu i Tiranës dhe Gjirokastrës shfaq vlerat më të larta, sidomos te produktet e importit dhe disa lloje zarzavatesh që nuk prodhohen në këtë rajon. Spinaqi në kryeqytet po shitet me 300 lekë për kg, 30% më shumë se vitin e kaluar për shkak të dëmit që iu krijua prodhimit vendas nga përmbytjet e janarit.

Po ashtu, specat në Gjirokastër arrijnë vlerën rekord prej 350 lekësh për kilogram, që tregon se zonat larg qendrave të prodhimit varen tërësisht nga logjistika dhe produkti i huaj. Një fenomen interesant vihet re në Korçë, ku domatja e importit ka zëvendësuar plotësisht atë vendase me një çmim rreth 300 lekë për kilogram, ndërsa frutat si molla mbeten më të lirat në vend (65 lekë/kg). Korça furnizon vendin me mollë, ndërsa vetë importon perimet bazë të serrës. Në tërësi, tregu shqiptar në këtë periudhë diktohet nga gjeografia e prodhimit, ku sa më larg zonës së Myzeqesë të lëvizë produkti, aq më shumë shtohet kostoja për shkak të ndërmjetësve dhe transportit, duke krijuar diferenca çmimesh që shpesh tejkalojnë logjikën e thjeshtë të tregtisë.

Çmimet e larta të shportës: ku po bie barra?

Shtresat më vulnerabël paguajnë taksën më të lartë të çmimeve të larta të shportës së mallrave. Ndërsa ekonomia e vendit raporton rritje, përfitimet e kësaj rritjeje nuk shpërndahen në mënyrë të barabartë, duke rënduar më tepër barrën e atyre që mbijetojnë në raport me 20% të popullsisë me të ardhura të larta.

Pensionistët, grupi më i ekspozuar

Për pensionistët, çdo luhatje në çmimet e shportës është një goditje e drejtpërdrejtë mbi mjetet bazë të jetesës. Me një pension mesatar që vërtitet rreth 18.000 lekëve, kjo shtresë e popullsisë detyrohet të shpenzojë mbi 60% të të ardhurave të tyre vetëm për ushqime bazë dhe fatura utilitare.

Kur shohim që produktet si fasulja arrijnë në 700 lekë/kg apo specat në 400 lekë, ato automatikisht dalin nga shporta e tyre. Për një pensionist, indeksimi i fundit prej 2.5% (rreth 500 lekë të reja shtesë në muaj) nuk mbulon as rritjen e çmimit të një kilogrami domate dhe një kilogrami patate në tregun e pakicës. Kjo i detyron ata të zhvendosen drejt produkteve me vlerë më të ulët ushqimore ose të reduktojnë sasinë e vakteve, duke e bërë kequshqyerjen rrezik shëndetësor.

Familjet me paga minimale, në mbijetesë

Familjet me paga të ulëta dhe ndihmë ekonomike gjithashtu janë në zonën e rrezikut. Për këto familje, barra e kostos është e lidhur ngushtë me numrin e anëtarëve. Ndryshe nga pensionistët që shpesh jetojnë vetëm, këto familje kanë nevoja më të mëdha për volum ushqimor. Për ta, rritja e çmimit të perimeve elementare si qepa dhe patatja është kritike. Shporta e tyre është e ndjeshme ndaj çmimeve të pakicës në dyqanet e lagjes, pasi mungesa e likuiditetit i pengon ata të bëjnë blerje të mëdha në tregjet e shumicës ku çmimet janë më të ulëta. Kjo krijon paradoksin ku njerëzit më të varfër përfundojnë duke paguar me çmimin më të lartë për njësi.

Shtresa e mesme, në presion të shumëfishtë

Shtresa e mesme në qytetet e mëdha si Tirana përballet me një lloj tjetër presioni. Ndonëse të ardhurat e tyre lejojnë një shportë ushqimore më të larmishme, ata goditen nga rritja e kostove të shërbimeve, transportit dhe veçanërisht qirasë, e cila ka pësuar rritje galopante vitet e fundit. Për këtë grup, ushqimi zë rreth 40% të buxhetit, por pjesa tjetër gllabërohet nga kostot e stilit të jetesës urbane. Ata janë grupi që ndien më shumë mungesën e cilësisë; ndërsa mund të përballojnë çmimet e larta të frutave të importit si dardhat apo hurmat 300 lekë/kg, ata shpesh sakrifikojnë kursimet ose investimet në edukim për të ruajtur standardin e konsumit.

Elita, imune ndaj inflacionit

Në majë të piramidës është vetëm një shtresë e hollë e popullsisë. Për këtë grup, shpenzimet për ushqim zënë më pak se 10-15% të të ardhurave totale.

Ata janë të imunizuar nga rritja e çmimit të lakrës apo preshit, pasi konsumi i tyre është i orientuar drejt produkteve premium dhe shërbimeve, ku vlera e shtuar nuk lidhet me koston bazë të produktit bujqësor. Kjo shtresë përfiton nga rritja ekonomike dhe investimet, ndërkohë që inflacioni i ushqimeve nuk e prek fare mirëqenien e tyre. Barra e kostos në Shqipëri është e shpërndarë në formë shkalle, ku sa më poshtë të jesh në nivelin e të ardhurave, aq më e rëndë bëhet çdo qindarkë e shtuar në çmimin e kilogramit. Tregu i Tiranës, me hendekun e madh mes shumicës dhe pakicës, thjesht e thellon këtë pabarazi, duke i lënë shtresat e ulëta në një cikël të vazhdueshëm mbijetese.

Si po e zëvendësojnë importet prodhimin vendas

Dominimi i produkteve të importit në tregjet e pakicës në të gjithë vendin po dëshmon krizën e bujqësisë vendase, e cila po e humbet betejën me prodhimin e huaj, jo vetëm në çmim, por edhe në praninë e vazhdueshme në treg.

Analiza e të dhënave tregon se produktet e importit nuk po hyjnë më si plotësues të mungesave sezonale, por po kthehen në diktues të çmimit dhe referencë kryesore për konsumatorin, duke e nxjerrë gradualisht jashtë loje fermerin shqiptar. Importet e zarzavateve në sasi janë dyfishuar ndërmjet viteve 2021-2025 sipas të dhënave të INSTAT. Një ndër shembujt më tipikë të këtij konkurrimi të pabarabartë vihet re te produktet bazë si domatja e serës dhe kastraveci. Me një çmim importi që luhatet midis 194 dhe 220 lekësh, këto produkte vendosin një tavan që prodhimi vendas e ka të vështirë ta sfidojë. Ndërsa fermeri shqiptar përballet me kosto të larta të inputeve bujqësore, naftës dhe mungesës së subvencioneve, produkti i importit vjen nga vende ku ekonomia e shkallës dhe mbështetja shtetërore e ulin koston për njësi.

Kjo bën që, edhe pse në shumicë produkti vendas mund të duket më i lirë, si rasti i domates me 130 lekë, stabiliteti dhe standardizimi i importit i jep këtij të fundit përparësi te tregtarët e mëdhenj që kërkojnë furnizim të sigurt dhe jetëgjatësi të produktit në raft. Edhe më alarmant është rasti i produkteve që tradicionalisht janë konsideruar fortesa të bujqësisë sonë, si fasulja apo patatja. Fakti që kostoja e importit të fasules është vetëm 180 lekë, ndërkohë që në tregun e pakicës ajo shitet deri në 700 lekë, tregon se tregu është i varur totalisht nga flukset e huaja. Importi ka arritur të thyejë sezonin e prodhimit vendas. Sot nuk ka më rëndësi nëse është koha e vjeljes në Myzeqe apo Korçë, pasi tregu është i mbushur me produkte nga rajoni apo më gjerë që hyjnë me çmime konkurruese.

Kjo varësi krijon një rreth vicioz: fermeri vendas, duke mos pasur siguri që do ta shesë produktin përballë importit më të lirë, ul sipërfaqet e mbjella, gjë që çon në rritjen e mëtejshme të importeve për të plotësuar nevojat e popullsisë. Për më tepër, produktet e importit po fitojnë terren te frutat, ku artikuj si dardha dhe hurma, të cilat dikur mbulonin nevojat vendase, tani vijnë pothuajse ekskluzivisht nga jashtë me një çmim shumicë prej 210 lekësh për kilogram. Kjo tregon se teknologjia e ruajtjes dhe përpunimit jashtë vendit është shumë më para nesh.

Konsumatori i Tiranës po mësohet me një produkt që ka pamje të kuruar dhe është i pranishëm 12 muaj të vitit, diçka që prodhimi vendas, i fragmentuar dhe pa pika grumbullimi moderne, nuk e garanton dot. Nëse ky trend vazhdon, prodhimi vendas rrezikon të kthehet në një produkt luksi për tregjet organike, ndërsa tryeza e përditshme e shqiptarëve do të varet tërësisht nga politikat tregtare dhe luhatjet e çmimeve të huaja./MONITOR

The post Nga mungesa e prodhimit vendas dhe goditja nga përmbytjet/ Çmimet “fluturojnë”, zarzavatet kthehen në mall luksi appeared first on Albeu.com.

Ajo theksoi se kriza e çmimeve në vend ka thelluar varfërinë e popullit, madje duke kthyer në luks ushqimet bazë të shportës.

“Shqipëria ka pagën minimale më të ulët në Europë”,  tha ajo.

Gjithashtu,  Xhixho ka folur mbi planin e hartuar nga PL përmirësimin e jetesës në vend.

Xhixho: Dyfishimi i çmimeve të produkteve bazë e ka vështirësuar jetesën për mijëra shqiptarë, duke e rritur numrin e atyre që janë në kufijtë e mbijetesës. Shqipëria ka pagën minimale më të ulët në Europë, kur krahasohet sipas fuqisë blerëse. Shqiptarët harxhojnë shumë më tepër nga të ardhurat e tyre për produktet e shportës, krahasuar me Italinë që ka rroga shumë më të larta.

Kriza e çmimeve e ka thelluar varfërinë e shqiptarëve dhe i ka kthyer në luks ushqimet bazë për familjet me të ardhura të ulëta dhe pensionistët. Hendekun e madh mes Europës dhe Shqipërisë e sheh më shumë se kudo tjetër te niveli i çmimeve të shportës.

E le të themi disa të vërteta:

Në Itali, pensioni minimal social është 525 euro

Më shumë se gjysma e pensionistëve italianë marrin të paktën 750 euro në muaj

Paga minimale në Itali e kalon të paktën dy herë atë në Shqipëri

Por nga ana tjetër, çmimet janë më të ulëta se në Shqipëri, ku:

Ndihma ekonomike është 19-99 euro për familje

Pensioni bazë-  88 euro

Paga minimale – 400 euro

Ndërsa po të krahasosh çmimet, në Shqipëri janë shumë më të shtrenjta se në Itali:

Vaji

Në Itali – 1.89 euro

Në Shqipëri – 3.5 euro

Makaronat

Në Itali – 0.99 euro

Në Shqipëri – 2 euro

Qumësht

Në Itali – 0.85 euro

Në Shqipëri – 1.5 euro

Miell

Në Itali – 0.55 euro

Në Shqipëri – 1 euro

Italianët me të ardhura mujore disafish më shumë, i blejnë më lirë produktet e shportës. Më shumë se çdo gjë tjetër, ky hendek flet për mungesën e shtetit social në Shqipëri dhe qeverisjen e korruptuar, e cila qytetarin e ka të fundit në listën e prioriteteve.

Jemi të fundit në Europë për fuqinë blerëse dhe për pagën minimale. Jemi të fundit për nivelin e pensioneve dhe skemat e ndihmës sociale.

Çmimi i dyfishuar i produkteve të shportës është vetëm një aspekt i kostos së rritur të jetesës për mijëra shqiptarë. Sepse për qeverinë që i drejton, të parët padyshim janë klientët e saj, me të cilët ndahen paratë e shqiptarëve të zhytur në varfëri.

Ndaj Partia e Lirisë ka një plan të detajuar për gjenerimin e rritjes më të lartë ekonomike, uljen e kostos së jetesës, ashtu edhe përmirësimin e saj me paga më të larta dhe me cilësi më të lartë të shërbimeve publike.

Në të përfshihen: Rritja e pagave dhe pensioneve mbi nivelin e rajonit, ulja e kostos së jetesës përmes rritjes së prodhimit dhe agropërpunimit vendas, ulje e kostos së ushqimeve, ulje të kostos së karburanteve me mbi 20%, uljen e çmimit te energjise elektrike për konsum familjar, liberalizim dhe subvencionim për energjinë diellore për konsum familjar si dhe përdorimi i burimeve natyrore për qëllime biznesi, duke financuar direkt fondin e pagave dhe të pensioneve.

Vendi e ka kapacitetin dhe burimet natyrore për t’u bërë një vend i mundur një jetë dinjitoze popullsisë së përgjysmuar nga emigrimi. Ajo që i mungon është vullneti i qeverisë, që e drejton për t’u dhënë qytetarëve mirëqenien që meritojnë.

Ndaj Partia e Lirisë e ka këtë vullnet, sepse të parin ka qytetarin e lire, dhe interesin publik!

The post Erisa Xhixho: Dyfishimi i çmimeve ka vështirësuar jetën e qytetarëve, Partia e Lirisë do të ulë kostot e jetesës appeared first on Albeu.com.