Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) raportoi në fund të qershorit se nuk kishte gjetur shenja minash apo eksplozivësh të tjerë në centralin bërthamor. Në të njëjtën kohë, Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-s Rafael Grossi tha se ekspertëve të agjencisë do t’u duhet akses shtesë në centralin bërthamor për një inspektim më tërësor. IAEA iu referua raporteve të saj të mëparshme se centrali elektrik ishte minuar jashtë dhe në disa vende edhe brenda.

Sistemi i ftohjes është pika e dobët

Olha Kozharna, eksperte ukrainase për sigurinë bërthamore, thekson se minimi i zonave të rëndësishme të ftohjes përbën një kërcënim të drejtpërdrejtë për centralin elektrik. Kështu, uji i pellgut ftohës luan një rol vendimtar. Ai përdoret për të ftohur shufrat e reaktorëve në mënyrë që ato të mos shkrihen nga mbinxehja.

Centrali Zaporizhia përbëhet nga gjashtë blloqe që nuk janë në punë që nga vjeshta e kaluar. Pesë prej tyre janë të ftohtë. Siç shpjegon Dmytro Humenyuk i Qendrës për Sigurinë Bërthamore dhe Rrezatimit të Ukrainës, edhe pse janë shuar, ata kanë nevojë për ujë për ftohje, sepse shufrat e reaktorëve vazhdojnë të lëshojnë nxehtësi. Sipas tij, uji në blloqet e ftohta nxehet deri në 70 gradë Celsius, ndërsa në ato të nxehta, por të fikura, deri në 280 gradë.

Sipas ekspertëve, nëse sistemi i ftohjes shuhet, në një blloqet e ftohta do të ndodhë një havari pas tetë ditësh. Në një reaktor të nxehtë, ke vetëm 27 orë për të parandaluar rrjedhje radioaktive. “Mendoj se e gjithë kjo po ndodh – të gjitha këto shantazhe dhe kërcënime për të ndaluar kundërofensivën e ushtrisë ukrainase në këtë rajon”, thotë Olha Kozharna.

Skenari i Fukushimës në Zaporizhia?

Një shpërthim në çdo pjesë të sistemit të ftohjes në centralin bërthamor të Zaporizhzhia mund të çojë në një skenar të ngjashëm me atë në Fukushima, thonë ekspertët. Në vitin 2011, ftohja e tre reaktorëve në centralin bërthamor japonez u ndërpre nga një cunami si pasojë e një tërmeti dhe përmbytjeve të mëvonshme. Kjo çoi në një shkrirje dhe çlirimin e rrezatimit radioaktiv. “Si rezultat, u krijua një zonë evakuimi, të cilën njerëzit duhej ta linin. Por tre vjet më vonë, ata u kthyen për shkak të ekspozimit të ulët të rrezatimit dhe tani ka mbetur vetëm një e treta e asaj zone,” shpjegon Mark Zheleznyak, një profesor në Institutin e Radioaktivitetit Mjedisor në Universitetin Fukushima (IER).

Sipas tij, një sulm terrorist i okupatorëve rusë ndaj sistemit të ftohjes së reaktorëve në Zaporizhzhia nuk do të kishte pasoja katastrofike. “Nuk do të kishte asnjë katastrofë rrezatimi, sepse nuk mund të ketë çlirim të jodit radioaktiv në një bllok të shkëputur,” thekson shkencëtari dhe këshillon të mos kalohet në panik dhe të mos blihen tableta iodide potassium, të cilat supozohet të mbrojnë gjëndrat tiroide nga jodi radioaktiv.

Skenarë të tjerë të një aksidenti të mundshëm

Qendra për Sigurinë Bërthamore dhe Rrezatim në Ukrainë ka publikuar dy skenarë për një aksident të mundshëm në centralin bërthamor. Në të parën, guaska mbrojtëse një metër e trashë e reaktorit do të mbetej e paprekur dhe vetëm do të shkrinte bimën poshtë. Kjo mund të ndodhë nëse energjia do të dilte plotësisht ose sistemi i ftohjes do të dëmtohej. Sipas shkencëtarëve, një skenar i tillë do të ndotte me rreze radioaktive një sipërfaqe prej 2.5 kilometrash rreth centralit bërthamor. “Kjo zakonisht do të prekte vetëm personelin e centralit elektrik. Në këtë rast, njerëzit duhet të dalin jashtë, vetëm brenda një zone mbrojtëse. Marrja e jodit për arsye profilaktike nuk është e nevojshme,” tha qendra në një deklaratë.

Skenari tjetër do të ishte një aksident i një reaktori me një guaskë mbrojtëse të dëmtuar. “Në këtë skenar, ekspozimi ndaj rrezatimit do të ndikojë në një zonë më të madhe dhe do të ketë pasoja më të këqija. Zona e kontaminimit varet nga kushtet e motit»,—shpjegon qendra.

Ivan Kovalets, një ekspert në informatikën mjedisore nga Akademia Kombëtare e Shkencave e Ukrainës, thotë se sipas llogaritjeve të tij, në një skenar më të keq, mund të ketë pasoja të rënda në një zonë deri në 20 kilometra rreth e përqark centralit elektrik, në varësi nga drejtimi i erës. “Në këtë rast do të duhet një evakuim i menjëhershëm i njerëzve,” thotë eksperti. Por edhe në zona deri në 550 kilometra larg termocentralit, mund të ketë pasoja të caktuara për shëndetin e njerëzve. “Në distanca të tilla, megjithatë, nuk ka nevojë për kundërmasa të menjëhershme apo evakuim,” tha Kowalez./dw

The post Po sikur të hidhet në erë centrali bërthamor Zaporizhia? appeared first on Albeu.com.

Centrali i Zaporizhjas, që është më i madhi në Evropë, u mor nën kontroll nga Rusia në mars, pak kohë pasi Moska nisi pushtimin e Ukrainës. Është raportuar se javëve të fundit ka pasur luftime në central, gjë që ka rritur frikën për një fatkeqësi bërthamore në Ukrainë, shtet që ende vuan pasojat e fatkeqësisë bërthamore të vitit 1986 në Çernobil.

Më 22 gusht, presidenti amerikan, Joe Biden, ai francez, Emmanuel Macron, kancelari gjerman, Olaf Scholz, dhe kryeministri britanik, Boris Johnson, bën thirrje që të ndërpriten luftimet përreth centralit të Zaporizhjas. Liderët botërorë po ashtu kërkuan që inspektorët e agjencisë për energji bërthamore të OKB-së, të lejohen që të vizitojnë centralin sa më shpejt që të jetë e mundur.

Zyrtarët ukrainas thanë se Rusia nuk po respekton këto thirrje dhe gjatë natës sërish ka bombarduar zonat përreth centralit. Parlamenti rus ka paralajmëruar se do të mbajë një mbledhje më vonë gjatë javës për të diskutuar situatën përreth këtij centrali bërthamor të Ukrainës.

Në deklaratën zyrtare të publikuar më 22 gusht, Parlamenti rus tha se mbledhja e Këshillit të Dumës Shtetërore do të mbahet më 25 gusht për të diskutuar “kërcënimin e sigurisë së centralit bërthamor të Zaporizhjas”.

Rusia nuk e mohon se trupat e saj janë të vendosura në central, por hedh poshtë pretendimet se kryen granatime në këtë zonë. Moska fajëson forcat ukrainase për granatimin e zonës, pretendime që hidhen poshtë nga Kievi. /REL/

The post Rusia kërkon që në OKB të diskutohet për centralin bërthamor të Zaporizhjan appeared first on Albeu.com.

Ai i bëri komentet gjatë një samiti me presidentin e Ukrainës Volodymyr Zelensky dhe liderin turk Rexhep Tajip Erdogan në Lviv.

“Çdo dëm i mundshëm në Zaporizhzhia është vetëvrasje”, paralajmëroi Guterres.

Takimi ishte i pari midis shefit të OKB-së dhe Zelenskit që kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkurt.

Erdogan i bëri jehonë shqetësimeve të shefit të OKB-së, duke u thënë gazetarëve se ai ishte i shqetësuar për rrezikun e “një tjetër katastrofe të Çernobilit” që shpërtheu në termocentral.

Javët e fundit zona përreth objektit, të cilin Rusia e kapi në mars, është vënë nën zjarr të rëndë artilerie, ku si Kievi dhe Moska fajësojnë njëri-tjetrin për sulmet.

Përpara takimit të së enjtes, Zelensky kritikoi sulmet si “të qëllimshme” në termocentralin.

Moska akuzohet se e ka kthyer objektin në një bazë ushtarake, me të tre liderët që u kanë kërkuar rusëve të çmilitarizojnë zonën sa më shpejt të jetë e mundur.

Ndërkohë, burime lokale në Gadishullin e Krimesë të pushtuar nga Rusia raportuan për një numër shpërthimesh të mëdha pranë aeroportit ushtarak Belbek.

Mikhail Razvozhayev, guvernatori rus i Sevastopolit, mohoi se dikush ishte plagosur nga shpërthimet dhe tha se nuk kishte dëme, pavarësisht videove që qarkulluan në mediat sociale që shfaqnin shpërthime të mëdha që ndriçonin qiellin e natës.

Apelet vijnë pasi stafi ukrainas, i cili po punon në uzinë nën drejtimin rus, paralajmëroi për një katastrofë të mundshme bërthamore në objekt, duke thënë se në dy javët e fundit ai është bërë “objektiv i sulmeve të vazhdueshme ushtarake”.

“Ajo që po ndodh është e tmerrshme dhe përtej sensit të përbashkët dhe moralit,” shkroi stafi në një postim në Telegram (në gjuhën ukrainase).

Më vonë të enjten, një kanal zyrtar në Twitter i përdorur nga qeveria ukrainase tha se anëtarët e Rosatom, korporatës shtetërore bërthamore të Rusisë, ishin larguar “urgjentisht” nga objekti dhe ishte shpallur një “ditë e papritur pushimi”.

“Oficerët ukrainas të inteligjencës besojnë se rusët po përgatisin një provokim në [objekt],” shkroi në Twitter Qendra e Ukrainës për Sigurinë e Informacionit .

“Pas granatimeve të tyre të gjera… [forcat ruse] mund të ‘ngrenë aksionet’ dhe të organizojnë një sulm të vërtetë terrorist në objektin më të madh bërthamor të Evropës,” tha ai.

Pak para këtyre postimeve në Twitter, Zelensky paralajmëroi se “bota është në prag të katastrofës bërthamore” dhe dënoi atë që ai i quajti “veprimet e papërgjegjshme të Rusisë dhe shantazhet bërthamore”.

Pavarësisht shqetësimit, vendi thuhet se është shumë më i sigurt se uzina e Çernobilit, vendi i incidentit më të keq bërthamor në histori.

Reaktori është në një ndërtesë betoni të përforcuar me çelik që mund të “përballojë ngjarjet ekstreme të jashtme, natyrore dhe të bëra nga njeriu, të tilla si një përplasje avioni ose shpërthime”, thanë ekspertët për BBC në mars.

Kishte raporte përpara samitit se Erdogan do të ofronte organizimin e një samiti midis Zelensky dhe Presidentit rus Vladimir Putin.

Udhëheqësi turk mban një marrëdhënie të ngushtë pune me Putinin dhe duke folur me gazetarët pas takimit, Erdogan tha se besonte se lufta do të “i vinte fundi në tryezën e bisedimeve”.

Ndërsa Zelensky përshëndeti vizitën e liderit dhe “mesazhin e fuqishëm të mbështetjes” të Turqisë, ai hodhi poshtë kategorikisht sugjerimet se ajo mund të jetë në gjendje të ndërmjetësojë bisedimet e paqes.

Zelensky u tha gazetarëve se ishte “shumë i befasuar” kur dëgjoi nga Erdogan se Moska ishte “gati për një lloj paqeje”.

“Nuk ka besim ndaj Federatës Ruse”, tha Zelensky, duke thënë se Rusia duhet të tërheqë trupat e saj, para së gjithash.

Udhëheqësit pritej të diskutonin zgjerimin e marrëveshjes së drithit të sponsorizuar nga Turqia-OKB midis Rusisë dhe Ukrainës, i vetmi përparim diplomatik i konfliktit deri më tani.

Të enjten, Kievi tha se një anije e 25-të mallrash ishte larguar nga Ukraina sipas marrëveshjes, e cila pa Rusinë të pranonte t’i jepte fund bllokadës së porteve të Detit të Zi.

Guterres e përshëndeti marrëveshjen dhe i kërkoi Rusisë dhe Ukrainës që të miratojnë “frymën e kompromisit” që e solli atë.

“Që nga dita e parë, palët kanë punuar profesionalisht dhe me mirëbesim për të mbajtur ushqimin të rrjedhshëm,” tha zoti Guterres. “Unë apeloj që kjo të vazhdojë dhe që ata të kapërcejnë të gjitha pengesat në frymën e kompromisit dhe të zgjidhin përgjithmonë të gjitha vështirësitë.

Diku tjetër, në Ukrainën lindore, Guvernatori i Kharkivit, Oleh Synehubov tha se 17 persona kishin vdekur pasi bombardimet ruse goditën disa ndërtesa banimi në qytet.

Dhe në Moskë, ministria e jashtme e Rusisë tha se ndërsa një përplasje me Perëndimin kolektiv është e mundur, një konflikt i drejtpërdrejtë bërthamor me SHBA-në dhe NATO-n nuk do të ishte në interesin e Rusisë.

“Doktrina ushtarake ruse lejon një përgjigje bërthamore vetëm në përgjigje të agresionit duke përdorur armë të shkatërrimit në masë, ose kur vetë ekzistenca e shtetit është e kërcënuar,” tha Ivan Nechayev.

The post Shefi i OKB-së: Dëmtimi i centralit bërthamor do të ishte vetëvrasje appeared first on Albeu.com.

Shefi i Energoatom, Petro Kotin, i tha Reuters në një intervistë se bombardimet ruse të javës së kaluar kishin dëmtuar tre linja që lidhin uzinën e Zaporizhzhia me rrjetin ukrainas dhe se Rusia dëshironte të lidhë objektin me rrjetin e saj.

Ukraina dhe Rusia kanë akuzuar njëra-tjetrën për bombardimin e centralit të madh bërthamor – më i madhi në Evropë – që shtrihet në territorin e kontrolluar nga Rusia, ditët e fundit.

Disa nga bombardimet ranë pranë objekteve të magazinimit për karburantin e shpenzuar, një zonë që ka 174 kontejnerë me material shumë radioaktiv, tha Kotin, duke paralajmëruar për rreziqet e goditjes së tyre.

“Ky është materiali më radioaktiv në të gjithë termocentralet bërthamore. Kjo do nënkupton shpërndarjen e saj rreth këtij vendi dhe më pas do të kemi si një re rrezatimi dhe pastaj moti do të vendosë… në cilin drejtim shkon reja”, tha ai.

“Rreziku është shumë i lartë”, shtoi Kotin.

Kotin tha se Rusia dëshironte të lidhë centralin me rrjetin e saj, një proces teknikisht i vështirë që kërkon që objekti të shkëputet nga sistemi ukrainas përpara se të lidhet gradualisht me atë rus.

The post Ukraina ngre alarmin, bombardimet ruse kanë dëmtuar magazinat me material radioaktiv në centralin më të madh appeared first on Albeu.com.

Granatimet goditën objektin dje , duke shmangur për pak një fatkeqësi të mundshme  dhe Rusia dhe Ukraina nxituan të fajësojnë njëra-tjetrën.

Trupat ruse janë vendosur rreth uzinës bërthamore që kur u mor në dorë në fillim të pushtimit.

Josep Borrell Fontelles i BE-së ka akuzuar trupat e Moskës për një “shkelje serioze dhe të papërgjegjshme të rregullave të sigurisë bërthamore”.

The EU condemns Russia’s military activities around #Zaporizhzhia nuclear power plant. This is a serious and irresponsible breach of nuclear safety rules and another example of Russia’s disregard for international norms. @iaeaorg must gain access.

— Josep Borrell Fontelles (@JosepBorrellF) August 6, 2022

The post BE dënon “aktivitetet ushtarake” të Rusisë rreth centralit bërthamor appeared first on Albeu.com.

Ky qytet, me rreth 25,000 banorë, është vendi ku jeton një pjesë e madhe e punëtorëve të centralit bërthamor Çernobil.

Çernobili, vendi ku ka ndodhur aksidenti më i rëndë bërthamor më 1986, është nën kontrollin e forcave ruse tash e një muaj.

Ukraina i ka thënë Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Atomike se bombardimet janë duke rrezikuar shtëpitë dhe familjet e stafit që punon në Çernobil dhe është duke pamundësuar ndërrimin e punëtorëve.

Rafael Grossi, shef i kësaj Agjencie ka thënë se është i shqetësuar nga këto zhvillime, për të cilat bëhet e ditur vetëm disa ditë pasi stafit i është mundësuar të kthehet në shtëpi, pas gati katër javëve pa u larguar nga vendi i punës.

Ai ka thënë se Agjencia që drejton do të vazhdojë të monitorojë nga afër situatën.

The post Centrali bërthamor i Çernobilit mbetet pa punëtorë, ky është shkaku appeared first on Albeu.com.

Në deklaratën e Rosatom u tha se me ndihmën e specialistëve rusë është rregulluar furnizimi me energji elektrike në centralin e çmontuar të Çernobilit.

Në këtë central, më 1986 ka ndodhur aksidenti më i rëndë bërthamor në botë.

Autoritetet ruse po ashtu thanë se aktivitetet për të garantuar siguri në centralet bërthamore ukrainase po ndërmerren në koordinim me Agjencinë Ndërkombëtare për Energji Bërthamore.

Ukraina ka paralajmëruar për rrezikun e rrjedhjes së rrezatimit në Çernobil, nëse nuk rikthehet furnizimi me energji, që ishte dëmtuar gjatë luftimeve me forcat ruse.

Të premten, kompania shtetërore për energji bërthamore e Ukrainës, Energoatom tha se stafi në Zaporizhja – centralit më të madh bërthamor në Evropë – ishte nën presion të madh psikologjik nga prezenca ruse në këtë uzinë.

The post Rusia: Centralet e Çernobilit dhe Zaporizhjas po operohen nga stafi ukrainas appeared first on Albeu.com.

Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Dmytro Kuleba, tha se trupat ruse “po qëllojnë nga të gjitha anët” në uzinën bërthamore të Zaporizhja, centrali më i madh në Evropë.

“Rusët duhet të ndërpresin menjëherë zjarrin, të lejojnë zjarrfikësit që të krijojnë një zonë sigurie”, ka shkruar ai në Tëitter.

Kjo nuk është hera e parë që forcat ushtarake ruse sulmojnë centralin bërthamor duke iu afruar një katastrofe të madhë natyrore.

The post Rusët nuk dinë të ndalen, sulmojnë sërish centralin bërthamor, Ministri Jashtëm: Të ndërpritet menjëherë zjarri appeared first on Albeu.com.

Punonjësit po monitorojnë uzinën e Zaporizhzhia për t’u siguruar që po funksionon në mënyrë të sigurt dhe nivelet e rrezatimit janë aktualisht normale, thotë ministria në një deklaratë në Facebook.

Por nëse procesi i ftohjes së karburantit bërthamor brenda njësive të energjisë shfaq probleme, mund të ketë dëmtime radioaktive në shkallë të gjerë.

“Mijëra njerëz, përfshirë civilët që aktualisht nuk janë në gjendje të evakuojnë zonën pranë uzinës për shkak të granatimeve dhe luftimeve të vazhdueshme,  do të lëndoheshin nga kjo”, thuhet në deklaratë.

Në përputhje me reagimin e presidentit ukrainas, ministria thotë se një fatkeqësi bërthamore në Zaporizhzhia mund të jetë më e keqe se aksidentet e mëparshme në centralet bërthamore, si në Çernobil dhe Fukushima.

“Rusia me vetëdije ka ndërmarrë një sulm të armatosur në lokacionin e energjisë bërthamore, një veprim që shkeli të gjitha marrëveshjet ndërkombëtare brenda IAEA (Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike)”, thuhet më tej në deklaratë

Ministria i kërkon komunitetit ndërkombëtar që të ndihmojë për të detyruar trupat ruse të largohen nga zona, për të garantuar sigurinë e saj./albeu.com

The post Raportohet për të vrarë në zjarrin e centralit bërthamor, çfarë ndodh nëse shfaqin probleme me ftohjen rekreatorët appeared first on Albeu.com.

“Ukrainas, ne i mbijetuam natës që mund të kishte ndaluar rrjedhën e historisë, historia e Ukrainës, historia e Evropës”.

Ai tha se Rusia e dinte se çfarë po bënte kur goditi me predha direkt në stacion dhe e quajti atë një akt “terrori në një nivel të padëgjuar”.

Duke iu drejtuar popullit rus ai thotë: “Si është e mundur kjo? A nuk i luftuam së bashku pasojat e katastrofës së Çernobilit në 1986?”

Ai u kërkon atyre që “të dalin në rrugë dhe t’i thonë qeverisë se dëshironi të jetoni”.

Zelensky thotë se është në kontakt me liderët botërorë, të cilët tha se ishin “të tronditur” nga zhvillimet rreth uzinës.

Ai gjithashtu po bën thirrje për një zonë ndalim-fluturimi mbi Ukrainë dhe sanksione kundër një “shteti terrorist bërthamor”./albeu.com

The post Sulmi rus në centralin bërthamor, Zelensky: Mund të ishte si gjashtë Çernobilë, do të kishte ndryshuar rrjedhën e historisë appeared first on Albeu.com.