Në vitin 2005, çmimet e produkteve të bulmetit në Shqipëri ishin sa 88.6% e mesatares së Bashkimit Europian (mesatarja e vendeve të BE=100) sipas të dhënave të Eurostat.

Kjo tregon se në atë periudhë, produktet e bulmetit në Shqipëri ishin më të lira se në shumicën e vendeve të BE-së.

Një produkt që kushtonte 100 lekë në Europë, në Shqipëri blihej me 88.6 lekë. Eurostat e llogarit indeksin, sipas barazisë së fuqisë blerëse.

Në vitin 2000, pas ndryshimeve në skemën e TVSH-së, çmimet në Shqipëri filluan të tejkalojnë mesataren europiane, duke arritur në 104.9%, ose 4.9% më shtrenjtë se mesatarja e Europës.

Bulmeti u shtrenjtua vazhdimisht duke arritur në 131.5% të mesatares së BE-së në vitin 2024. Kjo do të thotë se për 2024, çmimet për qumësht, djathë dhe vezë në Shqipëri janë 31,5% më të larta se mesatarja europiane.

Sipas renditjes së Eurostat, Shqipëria është e katërta në Europë për çmimet më të shtrenjta të treguesit “qumësht, djathë dhe vezë”, pas Irlandës (171.7%), Zvicrës (147.2%), Norvegjisë (132%)

Në vitin 2024, Shqipëria renditet në krye të vendeve me çmimet më të larta të bulmetit në rajon, duke tejkaluar shtete si Greqinë (130.5%) Bullgarinë (125.7%), Malin e Zi (96.7%), Kosovën me 98.6 (Për Kosovën të dhënat janë për vitin 2022).

Për më tepër, çmimet në Shqipëri janë më të larta edhe se në disa vende me ekonomi më të zhvilluar si Italia (105%) dhe Austria (102.8%).

Në Europë, çmimet më të lira të bulmetit janë në Sllovaki (86% e mesatares së BE-së), Poloni (89.8%) dhe Maqedonia e Veriut (91.2%).

Pse në Maqedoninë e Veriut, bulmeti është ndër më të lirët në Europë

Ndryshe nga Shqipëria, në Maqedoninë e Veriut, skema e subvencionimit të prodhuesve të qumështit mbështet financiarisht fermerët në dy drejtime, si për krerët e lopëve edhe për qumështin e prodhuar.

Për vitin 2025, skema përfshin pagesa për çdo litër qumështi të dorëzuar, për çdo lopë të mbajtur në fermë, si dhe një subvencion për viçat femra.

Konkretisht, fermerët për çdo litër qumësht të prodhuar marrin 9.7 cent euro.

Nëse fermeri prodhon, për shembull, 6,000 litra në vit, kjo përkthehet në dhënie subvencionesh në masën 583 euro.

Për krerë lopësh, skema parashikon dhe dhënien e 130 eurove për krerë. Në zonat malore apo me kushte më të vështira prodhimi, këtyre pagesave u shtohet një bonus prej 15%.

Gjithashtu, për të nxitur rigjenerimin e tufës dhe rritjen e kapaciteteve të prodhimit, aplikohet edhe dhënie subvencionimi për viçat fermerë.

Masa e subvencionit shkon 48.7 euro për krerë.

Në Shqipëri fermerët e fermave të lopëve përfitojnë vetëm një subvencion prej 10,000 lekë apo 95 euro për krerë lopë, si dhe dhënien e naftës falas për tokat e mbjella, por që nuk arrijnë të adresojnë problematikën me rritjen e kostos prodhuese të qumështit.

Për ekspertët e bujqësisë vlerësohet se politikat mbështetëse të subvencioneve që aplikon Maqedonia e Veriut, janë më gjithëpërfshirëse dhe të lidhur direkt me prodhimin e qumështit, ndërsa Shqipëria ka ende një model të kufizuar subvencionesh.

Skemë për kompensimi 10% të TVSh-së te fermeri, gati projektligji

Pas përfundimit të aksionit të nisur për kontrollin e tregtimit me faturë të produkteve blegtorale prej fermerit drejt përpunuesve dhe grumbulluesve qeveria po synon të rikthejë skemën e kompensimit të TVSH-së për fermerët.

“Monitor” mëson se qeveria ka gati projektligjin për rimbursimin e TVSh-së te fermeri. Masa e propozuar e kompensimit do të jetë 10%.

Projektligji pritet të miratohet dhe të zbatohet vitin e ardhshëm, si pjesë e një reforme më të gjerë për formalizimin e zinxhirit agroushqimor dhe uljen e kostove për prodhuesit vendas.

Deri tani, në rang vendi, rezultojnë të regjistruar 100 mijë fermerë të pajisur me NIPT që kanë të drejtë të shesin te përpunuesi, grumbulluesi apo supermaketet produktet e veta, pa faturë TVSH-je, por nëpërmjet autofaturës që plotësohet prej blerësit.

Pas heqjes së skemës së TVSH-së së rimbursueshme që përfitohej nga përpunuesit, kurse fermeri përfitonte tregtimin e produkteve me çmim të leverdishëm, u rrit kostoja e prodhimit, sepse TVSH-ja e paguar nuk kreditohet më dhe bëhet pjesë e kostos së lëndës së parë.

Deri në vitin 2017, rimbursimi i TVSH-së për përpunuesit ishte 20%, çka do të thotë se p.sh,. për çdo blerje të qumështit me faturë tatimore nga fermeri, përpunuesi mund të kreditonte këtë vlerë në TVSH-në e zbritshme.

Kjo skemë e bënte ekonomikisht të leverdishme blerjen edhe me çmim të lartë për fermerin dhe siguronte marzh të qëndrueshëm fitimi për industrinë.

Nga viti 2019 deri në vitin 2022, skema ndryshoi. TVSH-ja në blerje (nga fermerët) u ul në 6%. Ndërsa TVSH-ja në shitje e produkteve të bulmetit mbeti 20%. Kjo krijoi pabarazi fiskale, pasi industria paguante më shumë në dalje sesa kreditonte në hyrje.

Skema e TVSH-së së kreditueshme u hoq plotësisht në vitin 2022, duke vendosur 0% TVSH të zbritshme për blerjet e qumështit nga fermerët.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve të Qumështit propozoi që skema të harmonizohej me praktikat e rajonit, ku TVSH-ja e blerjes dhe e shitjes të unifikohej në 6% ose 9%, për të shmangur pabarazitë tatimore.

Skema e vjetër të zëvendësohej me një mekanizëm neutral fiskal, jo penalizues për përpunuesin. Ky propozim nuk u pranua nga Ministria e Financave në buxhetin e vitit 2022.

Në vend të rimbursimit të TVSH-së, qeveria aplikoi subvencione direkte deri në 10,000 lekë për krerë bagëtie/lopë për fermerët.

Në atë kohë, përpunuesit theksuan se skema e subvencioneve nuk do të ketë efekt të drejtpërdrejtë në uljen e kostos së lëndës së parë për industrinë.

Nuk garanton formalizimin, sepse nuk është e lidhur me volumin real të qumështit të shitur.

Ndryshe nga rajoni, ku subvencionet jepen për litër qumësht të prodhuar e dorëzuar, në Shqipëri mungon kjo logjikë e orientuar drejt prodhimit të formalizuar./ Monitor.al

The post Çmimet e bulmetit në Shqipëri, ndër më të shtrenjtat në Europë appeared first on Albeu.com.

Atyre u bënte përshtypje se qumështi dhe kosi, ishin gati dyfishin me Italinë, mishi i paketuar, proshutat gati tre herë më shtrenjtë e me radhë. Të vetmet produkte të lira, sipas tyre ishin frutat.

Komentet e tyre në fakt janë në të njëjtën linjë me të dhënat e fundit të Eurostat, që ka publikuar indeksin e çmimeve të konsumit, me referencë mesataren e Bashkimit Europian (BE=100) për produktet kryesore të shportës për vendet e BE-së dhe Ballkanit perëndimor (të dhënat për Kosovën mungojnë).

Të dhënat e fundit të përditësuara i përkasin vitit 2023.

Ndonëse kanë të ardhurat më të ulëta në Europë, ka shumë produkte që familjet shqiptare detyrohen që t’i blejnë më shtrenjtë sesa në vende të tjera europiane.

Ushqimet dhe pijet alkoolike kushtojnë mesatarisht sa 93% e mesatares së Bashkimit Europian, ose vetëm 7% më lirë se BE, duke qenë ndër më të shtrenjtat në rajon, së bashku me Serbinë.

Në Maqedoninë e Veriut, ushqimet kushtojnë sa 73.3% e BE-së dhe në Mal të Zi 84%.

Pijet alkoolike janë produkti që shqiptarët e blejnë më shtrenjtë se Europa, me 44% më shumë se mesatarja europiane.

Pajisjet elektroshtëpiake janë gjithashtu të shtrenjta, teksa kushtojnë 37% më shumë sesa mesatarja europiane. Shqipëria është një vend bujqësor, por qumështin dhe djathin nuk i ka më aq të lira.

Rënia e numrit të krerëve, rritja e kostove dhe problemet me ekonominë e shkallës, për shkak të fermave të vogla kanë bërë që familjet shqiptare t`i blejnë këto produkte 20% më shtrenjtë sesa mesatarja europiane.

Ushqimet e tjera janë 19% më shtrenjtë se në BE. Edhe blerja e këpucëve kushton 16% më shumë se në vendet e BE-së, ndërsa veshjet po njësoj. Për të blerë një palë këpucë, që në Europë kushtojnë mesatarisht 100 euro, në Shqipëri duhen 116 euro.

Çmimet janë të shtrenjta, por të ardhurat mbeten të ulëta. Të dhënat e fundit të përditësuara të Eurostat (ky është përditësimi i dytë) tregojnë se vendi vijoi që të ishte i fundit në Europë, si për të ardhurat për frymë në raport me madhësinë e ekonomisë, ashtu dhe për të ardhurat në raport me fuqinë blerëse, me këtë të fundit që është një tregues i mirëqenies materiale të familjeve.

Të ardhurat për frymë në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB) ishin sa 36% e mesatares së Bashkimit Europian, e fundit në Europë (të dhënat për Kosovën nuk raportohen). Edhe treguesi tjetër, ai i konsumit individual për frymë, që mat të ardhurat sipas fuqisë blerëse, apo mirëqenien e një familjeje e vendos Shqipërinë në fund, me 41% të mesatares europiane./ Monitor

The post Eurostat: Elektroshtëpiaket, bulmeti e veshjet, produktet që blejmë më shtrenjtë se në Europë appeared first on Albeu.com.

Indeksi vjetor i çmimeve të prodhimeve bujqësore shënoi kështu një rritje me 11 %, më e larta e të paktën 5 viteve të fundit. Prodhimet e blegtorisë për vitin 2022 kanë pësuar shtrenjtimin më të madh me 22%, krahasuar kjo me një vit më parë.

Kjo rritje në produktet e blegtorisë vjen përgjatë një viti kur numri i gjedhëve pësoi rënie në numër.

Për pasojë në Shqipëri u prodhuan më pak nënprodukte si qumësht dhe mish, ky i fundit vjet shënoi një rritje në çmim me thuajse 16%.

Ndryshe ka ndodhur me prodhimet bimore siç janë ulliri dhe vaji i ullirit, të cilat kanë pësuar rënie vjetore në çmime.

Indeksi i çmimeve të ullirit ra me 14%, ndërsa i vajit me 6%. Viti 2022 shënoi një rritje të përgjithshme të çmimeve të ndikuar nga efektet e luftës në Ukrainë.

The post Qumështi, veza e drithërat me rritjen më të madhe të çmimeve appeared first on Albeu.com.

Në vitin 2022 vendi ynë u rendit ndër vendet europiane me çmimin më të lartë të produkteve të bulmetit dhe të vezëve në një publikim i fundit i Eurostat mbi të dhënat e konsumit për frymë në vendet e BE-së dhe ato kandidate me 2022.

Çmimet e bulmetit dhe vezëve ne Shqipëri ishin sa 111.7 për qind e mesatares se vendeve të Bashkimit Europian ose e thëne ndryshe nëse 1 kilogram nga këto produkte në BE kushton mesatarisht 100 lekë në Shqipëri kushtoi 111.7 lekë me 2022.

Shqipëria u rendit në mesin e 14 vendeve europiane me çmimin me të lartë të bulmetit vitin e kaluar.

Tre vitet e fundit në shumë vende të Europës çmimet shënuan rënie në krahasim me mesataren e BE-së, por në Shqipëri kishte rritje.

Me 2020 çmimi i bulmetit dhe vezëve në vendin tonë ishte sa 105 % e mesatares se BE-së, por në dy vitet e mëvonshme u rrit edhe me 6.8 pikë përqindje.

Të dhëna të detajuara nga Eurostat tregojnë në se në vitin 2022 çmimet më të lira për bulmetin dhe vezët në raport me mesataren e BE-së ishin në Poloni me 75%, më tej në vend të dytë ishte Maqedonia e Veriut me 82.2%, Bosnja, 90.1%, Franca me 90.3 Turqia me 94.7%.

Edhe Italia (108.7%), Spanja (102), Gjermania (102%) e kanë bulmetin më lirë se në Shqipëri.

Në krahun tjetër Islanda një shtet i vogël ishullor në Veri të Europës ku në pjesën më të madhe të vitit ka dëborë çmimet e bulmetit janë sa 167.2% të BE-së, me tej vjen Norvegjia me 151.6%, Zvicra me 148.8%, Greqia me 139.8%, Malta 131% etj.

Si rrjedhojë e çmimeve të larta shpenzimet për frymë të shqiptarëve për konsumin e bulmetit dhe vezëve u rriten ndjeshëm në vitin 2022 duke arritur në 324 euro për banorë në vit.

Nga viti 2019 në vitin 2022 shpenzimet e shqiptareve për bulmet dhe vezë u rriten me 30.6% sipas të dhënave të Eurostat.

Shpenzimet më të ulëta për frymë për bylmet i kanë irlandezët, serbët, bullgarët dhe polakët me më pak se 200-232 euro në vit për frymë.

Bulmeti dhe vezët janë produkti kryesor i shportës së mallrave me rendësi të lartë në procesin ushqyerjes të rekomanduara për konsum të përditshëm në të gjithë grup-moshat nga Organizata Botërorë e Shëndetësie.

Çmimet e larta të këtyre produkteve përveçse rendojnë kostot e jetesës rrezikojnë seriozisht shëndetin e popullatës që nuk mund të përballojë financiarisht blerjen e përditshme të tyre.

Industria vendase e përpunimit të qumështit po vuan rritjen e kostove dhe rënien e numrit të bagëtive, çka ka ndikuar në rritjen e çmimeve, duke e bërë atë jo konkurruese dhe duke favorizuar importet./monitor

The post Bulmeti në Shqipëri kushton më shtrenjtë se në Itali, Spanjë dhe Francë appeared first on Albeu.com.

Sipas të dhënave zyrtare të INSTAT në janar-mars të këtij viti, nga 18 grupet kryesore të produkteve ushqimore, 13 prej tyre ishin me rënie në krahasim me 3-mujorin e parë të vitit 2022.

Në shumicën e grupeve rënia ishte dyshifrore duke treguar një tendence të qëndrueshme që nisi që vitin e kaluar.

Aktorët e tregut pohuan se importet po bien për dy arsye kryesore: E para rënia e konsumit si rrjedhojë e çmimeve të larta pas luftës në Ukrainë; E dyta tkurrja e popullsisë nga niveli i lartë i emigracionit.

Rënien më të madhe të importeve e kanë shënuar sheqernat dhe ëmbëlsirat, pasi në këtë grup sasitë e importuara ishin 43.5% më të ulëta në krahasim me të njëjtën periudhe të një viti më parë. Grupi i dytë më rënien me të madhe ishin drithërat me 42 %, vaji me 41%, produktet e industrisë së blojës me 40.6 %.

Rënia e importeve të sheqernave dhe drithërave i faturohet kryesisht emigracionit të lartë të rinjve gjatë vitit të fundit. Me 2022 kanë kërkuar azil në BE dhe në Britaninë e Madhe rreth 30 mijë persona, shumica mbi 80 për qind të rinj në moshë.

Adi Haxhiymeri, drejtues i Shoqatës Përpunuese të Miellit thotë se tkurrja e popullsisë se re në moshë jep efekte te menjëhershme tek importet e drithërave, pasi sipas tij kjo grup-moshë janë konsumatorët më të mëdhenj të brumërave. Tregtarët në tregjet e pakicës pohojnë gjithashtu se importi i ëmbëlsirave ka rënë nga tkurrja e popullatës së re në moshë.

Rënie të madhe shënoi edhe importi i vajit me 40%, bimët industriale me 21%, frutat dhe arrat e ngrënshme me 20%, peshku me 17.6%, zarzavatet me 17 për qind etj.

Në anën tjetër nga gupet e ushqimeve rritje kanë pësuar vetëm importet që lidhen me produktet nga kafshët, të tilla si bulmeti dhe mishi. Rritja e importeve në këto produkte po vjen si rrjedhojë e krizës që po kalon blegtoria e vendase ku numri i kafshëve po tkurret me shpejtësi në fermat e vogla si rrjedhojë e pakësimit dhe plakjes së popullsisë në zonat rurale. Mungesa e prodhimit vendas ka bërë që çmimet e bulmetit të rriten me ritmet shumë të larta vitin e fundit.

Në tremujorin e parë importet e kafshëve të gjalla u rriten me 22.8%, importet e mishit me 12I dhe importet e bulmetit me 12 për qind.

Disa produkte bulmeti nga importi kanë nisur të bëhen konkurruese me prodhimet vendase jo vetëm në cilësi, por edhe në çmime./monitor

The post Ngërçi i konsumit, të gjitha importet e ushqimeve me rënie në 3-mujor përveç mishit dhe bulmetit appeared first on Albeu.com.

1. Arrat dhe gjalpi i arrës

Arrat janë të pasura me yndyrë dhe kanë tendencë të jenë të larta në kalori. Por ju nuk duhet të shqetësoheni pasi janë të shëndetshme. Arrat dhe gjalpi i tyre janë të pasura me proteina, fibra dhe yndyra të shëndetshme. Ato ulin rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare dhe mund t’ju ndihmojnë të humbni peshë.

2. Avokadot

Avokadoja është e lartë në kalori. Yndyrat e saj janë të shëndetshme për zemrën dhe më efektive sesa shumica e frutave. Yndyra në avokados shërben si një “ushqyese përforcuese” që ndihmon trupin të absorbojë lëndë ushqyese të tretshme.

3. Farat Chia

Farat Chia janë të larta në kalori dhe lëndë ushqyese. Ato janë të larta në fibra, kalcium, proteina, acide yndyrore omega-3 dhe zink. Fara Chia ul presionin e gjakut dhe ka efekte antiinflamatore.

4. Vaji i ullirit

Vaji i ulliri është një burim i shkëlqyer i yndyrave të shëndetshme dhe ul rrezikun e sëmundjeve të zemrës. Përfitimet shëndetësore të vajit të ullirit janë të pafundme për shkak të përmbajtjes së lartë të omega-6, omega-3, vitaminës E dhe K. Përmirëson funksionin e trurit dhe menaxhon peshën trupore.

5. Bulmeti

Bulmeti është i pasur me proteina, kalcium, vitaminë D, kalium dhe “bakteret e mira” që përmirësojnë shëndetin e tretjes. Yndyra e produkteve të bulmetit ndihmon në humbjen e peshës.

6. Çokollata e zezë

Çokollata e zezë është e mbushur me antioksidantë dhe ushqyes të shëndetshëm. Ajo është e pasur me fibra, hekur, magnez, bakër, dhe disa minerale të tjera. Pra, çokollata e zezë përmirëson trurin, zvogëlon rrezikun e sëmundjeve të zemrës dhe përmirëson presionin e gjakut.

The post 6 ushqime me kalori, por që janë të shëndetshme appeared first on Albeu.com.

Për shkak të shtrenjtimit të qumështit operatorët paralajmërojnë rritje tjetër të produkteve të bulmetit që do të nisë nga 5%. Kompanitë përpunuese janë në vështirësi për gjetjen e qumështit në vend, pasi prodhimi është me rënie. Mungesa e qumështit është krijuar nga shtrenjtimi i lëndëve ushqyese për kafshët.

Përfaqësuesi i fabrikës së përpunimit të qumështit “Vita” Taulant Pupa tha për “Monitor” se shtrenjtimi i qumështit ka ardhur nga ngritja e çmimit të bazës ushqimore pas përfundimit të sezonit të korrjes së grurit. Pupa pohon se fabrikat janë të detyruara të blejnë qumësht pavarësisht çmimit të lartë, pasi aktualisht e kanë të pamundur të përballojnë kërkesën, por edhe të magazinojnë produkte.

“Kjo situatë ishte paralajmëruar edhe më parë. Ishte e pritshme të kishte një tjetër rritje të çmimit të qumështit pas përfundimit të sezonit të korrjeve të grurit. Për shkak të rritjes së çmimit të naftës, por edhe të inputeve bujqësore lënda ushqyese e kafshëve është rritur 60%. Nëse më parë çmimi për lidhjen e topit të kashtës ishte 50 lekë këtë vit arriti në 80 lekë. Për këtë arsye çmimi i qumështit është rritur deri 15%. Konkretisht çmimi i qumështit të lopës nga 54 lekë pas 15 korrikut u rrit në 58 lekë për litër (rritja 7,5%). Deri në fund të muajit gusht parashikohet të arrijë në 63 lekë për litër. Qumështi i dhisë nga 65 lekë arriti në 75 lekë për litër (rritja 15%) dhe qumështi i deles nga 115 lekë në 125 lekë për litër (rritja 8%). Për qumështin e deles parashikohet të ketë mungesa, pasi është drejt përfundimit”, pohoi ai.

Shtrenjtimi i qumështit ka shtuar kostot e prodhimit për këtë arsye kompania “Vita” ka bëre gati çmimet e reja të produkteve të bulmetit që nisin nga 5% më shumë se muaji prill. “Brenda pak ditësh pritet të dalim në treg me çmimet e reja. P.sh djathi i lopës është shtrenjtuar 5% nga 550 lekë për kg në 580 lekë. Ndërsa çmimet e produkteve të tjera, jemi ende duke i rishikuar, sesi do të jetë rritja, pasi duhet të jemi të kujdesshëm për konsumatorët. Nuk kërkojmë që produktet e bulmetit të kthehen në produkte luksi”, veçon Taulant Pupa.

Kjo është hera e dytë brenda këtij viti që kompania rrit çmimet e produkteve të bulmetit. Më 25 prill fabrika e qumështit “Vita” rriti çmimet për produktet, si: kos, djath dele dhe lope nga 9 deri 11%. Ndryshimi erdhi për shkak të shtrenjtimit të qumështit të fermerit.

Situata është e ngjashme edhe për operatorë të tjerë. Për këtë vit shumë fabrika të përpunimit të qumështit kanë rritur 2 apo 3 herë çmimet e bulmetit. Kosi Morava është shtrenjtuar ditët e fundit kosin me shishe, nga 220 në 260 lekë, ose 18% më shumë.

Në fillim të qershorit Erzeni shtrenjtoi çmimet me 15% dhe është në dilemë nëse do të reflektojë dhe rritjen e fundit të kostove, për shkak të efektit që mund të kishte në konsum.

Sipas INSTAT, në vitin 2021, sasia gjithsej e qumështit të grumbulluar rezulton rreth 115 mijë tonë. Sipas llojit, sasia e grumbulluar e qumështit të lopës është rreth 94 mijë tonë, sasia e grumbulluar e qumështit të deles është 13 mijë tonë dhe sasia e grumbulluar e qumështit të dhisë është rreth 8 mijë tonë.

Krahasuar me vitin 2020, sasia e grumbulluar e qumështit të lopës paraqitet me rënie 7,4%, ndërsa sasia e grumbulluar e qumështit të deles dhe dhisë paraqitet me rritje përkatësisht me 26,3% dhe 8%./Monitor

The post Pas mbylljeve të sezonit të korrjeve fermerët shtrenjtojnë qumështin; Fabrikat paralajmërojnë tjetër rritje të çmimeve të bulmetit appeared first on Albeu.com.

Dorina Azo

Xhevahir Alushi këtë vit zotëron 8 krerë lopë në fermën e tij në Zall Herr nga 10 krerë vitin e kaluar. Fermer i qumështit prej 22 vjetësh, Xhevair Alushi pohon se për 2022 gjendet në vështirësinë më të madhe financiare për rritjen e lopëve, nga shtrenjtimi i lartë i çmimeve për ushqimin e kafshëve, pavarësisht se prej dy vitesh, po e tregton qumështin 25% më shtrenjtë.

“Këtë vit kam qenë i detyruar të ul krerët e lopëve, pasi kostoja e bazës ushqimore është shtrenjtuar. Çmimi i topave të barit, nga 400 lekë është 800 deri në 900 lekë. Çmimi i himeve është rritur nga 500 lekë/25 kg në 800 lekë/25 kg. Çmimi i plehut nga 4,000 lekë/kv, është 11,000 lekë/kv. Për këto arsye, është e pamundur të mbahen kafshët në fermë.

Deri tani më ka ndihmuar kultivimi i asaj pak tokë që zotëroj, por nëse do të vijojë rritja e çmimeve e shoh të pamundur të mbaj 8 krerë lopë. Janë më shumë se dhjetëra fermerë të vegjël në fshatin tonë që nuk mbajnë më bagëti, pasi me rritjen e kostove nuk është e leverdishme. Fermerët të cilët kanë braktisur tokën dhe nuk po mbajnë më bagëti, për të mbajtur familjen po punojnë në fabrikat e prodhimit të këpucëve dhe veshjeve”.

Sasia e qumështit të grumbulluar nga fermerët në vitin 2020 ishte 14,8% më pak se në 2019-n, sipas të dhënave të INSTAT. Sipas Saimir Begaj, nga kompania “Erzeni”, braktisja e fermave për shkak të shtrenjtimit të kostove për mbajtjen e lopëve e bagëtive, si dhe mungesa e subvencioneve për fermerin në blegtori janë arsyet kryesore që po ndikojnë te rënia e prodhimit të qumështit.

“Aktualisht kemi nevojë për 20,000 litra shtesë qumësht. Nuk gjejmë dot as në rajon, as në shtete të tjera. Ne nuk kemi nevojë të importojmë, pasi fabrika është ngritur për të prodhuar produkte bulmeti me qumësht nga fermerët vendas. Kompanitë shqiptare e kanë të pamundur të furnizohen me kontrata qumështi nga importi, pasi prioritet është të punojnë me prodhimin vendas. Në vend ka mungesë të qumështit, pasi fermeri nuk mbështetet me subvencione.

Fermerit i janë rritur shumë çmimet e plehrave kimike dhe ushqimit të kafshëve. Shtrenjtimi i çmimeve të lëndëve të para ka shtuar koston e prodhimit, gjë që e ka bërë të paleverdishme punimin e tokës. Shumë fermerë të vegjël që rrisin 1 apo 2 lopë po largohen në emigracion. Fermat e mëdha janë rritur, por numri i tyre është shumë më i vogël krahasuar me fermerët e vegjël dhe nuk arrijnë të ekuilibrojnë sasinë e qumështit të prodhuar në treg”.

Kryetari i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë në Tiranë, Nikolin Jaka, pohon se braktisja e blegtorisë po vjen nga subvencionet e ulëta. “Fragmentimi dhe struktura e fermave në Shqipëri ndikon dukshëm në sektorin e qumështit, ku rendimenti mesatar vjetor i qumështit të lopës, është rreth 2,9 tonë qumësht për lopë në vit, vlerë mjaft e ulët krahasuar me vendet e BE-së.

Si pasojë e rritjes së çmimeve të inputeve bujqësore dhe ushqimeve për kafshët, fermat blegtorale po shkojnë drejt mbylljes. Mbështetja me subvencione e blegtorisë nëpërmjet skemës kombëtare është shumë e ulët dhe nuk përafrohet me masat mbështetëse që ofron rajoni. Kostot për fermerin po bëhen të papërballueshme, duke e çuar fermerin drejt shitjes së krerëve dhe drejt mbylljes së aktivitetit.

Cilësia e qumështit të prodhuar po kalon gjithnjë e më shumë në fokus dytësor, sepse primar është arritja e mbulimit të kostove dhe garantimi i mbijetesës së fermerit”, thotë z. Jaka.

Qumështi italian dhe serb “mbyt” Shqipërinë

Për vitin 2021, importet e qumështit janë 8% më të larta se periudha para krizës nga Covid-19. Në raport me 2020-n, vitin kur vendi hyri në karantinë për tre muaj, sipas të dhënave të doganave, importet janë shtuar 30%.

Për muajin janar 2022, importet e qumështit shënuan rënie të lehtë me 3% krahasuar me janarin e 2021. 56% të totalit të qumështit me jashtë e zënë importet nga Italia, 16% e qumështit vjen nga Serbia, 14% nga Bosnjë-Hercegovina dhe pjesa tjetër nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe shtete të tjera të Europës. Për 2021, rritja më e lartë e importeve të qumështit ishte nga Serbia 71% më shumë se në 2020-n.

Reduktimi i sasisë së qumështit që prodhon fermeri për shkak të rritjes së kostos së mbajtjes të kafshëve dhe politikat e reja fiskale, si heqja e skemës së TVSH-së së rimbursueshme, vendosja e TVSH-së 10% tek imputet bujqësore nga 1 janari 2022 po penalizojnë fabrikat e përpunimit të qumështit.

Për të përballuar kërkesën me mallra bulmeti, përpunuesit pohojnë se po importojnë qumësht nga jashtë. Trendi rritës i importeve nisi që në 2019, kur u zbatua skema e ndryshuar e rimbursimit të TVSH-së, nga shkalla 20% zbriti në 6%.

“Një masë e tillë sjell ndikim negativ edhe te përpunuesit e qumështit, pasi që prej fillimit të këtij viti, po bie interesi i fermerëve. Efektet negative që po krijohen në rritjen e kostove të prodhimit të qumështit, të lëndëve të para ndikojnë në shtimin e produkteve të importuara, që konkurrojnë produktin vendas”, nënvizon z. Jaka.

Sipas tij, prodhimi vendas nuk garanton dot sasi dhe cilësi sipas standardit europian, duke e vënë në vështirësi reale dhe e çojnë drejt falimentimit industrinë ekzistuese dhe vlerat e investimit që janë shpenzuar për ngritjen e tyre.

Për kompanitë përpunuese, ndryshimet fiskale kanë krijuar pasiguri në tregun e grumbullimit dhe përpunimit të qumështit, duke favorizuar importin e produkteve të rajonit. “Sot, qumështi të vjen me një çmim të caktuar, të nesërmen vjen me çmim të rritur. Çmimi i qumështit që grumbullohet te fermerët për këtë vit është rritur 10% më shumë se vjet.

Pavarësisht kësaj, sërish nga fermerët ka presion të përditshëm për shtrenjtim të çmimit të qumështit, pasi janë rritur kostot e prodhimit. Por në këtë situatë, kur TVSH-ja për grumbulluesit nuk kreditohet më 6%, jemi të shtrënguar të blejmë nga fermeri qumësht më të shtrenjtë, pasi çmimi i qumështit për konsumatorin do të arrinte 200 lekë/1.4 litër. Me këtë çmim, sigurisht që shitjet do të bien, pasi qumështi i Maqedonisë së Veriut tregtohet 150 lekë/litër”, pohon përfaqësuesi i kompanisë “Erzeni”, Saimir Begaj.

Heqja e skemës së TVSH-së rriti kostot e prodhimit

Problematikave të pazgjidhura ndër vite në blegtori, i është shtuar këtë vit edhe rritja e kostove nga heqja e skemës së TVSh-së së rimbursueshme. Përpunuesit pohojnë se gjenden më në vështirësi se në 2019-n, kur TVSH-ja u ul nga 20% në 6%. Me ndryshimet fiskale të vitit të kaluar, nga 1 janari fermerëve iu ngarkua edhe 10% i TVSH-së te çmimet e inputeve bujqësore të importit, që prej 2018-s nuk taksoheshin.

Sipas përfaqësuesit të kompanisë “Erzeni”, Saimir Begaj, përkeqësimi nga viti në vit i politikave fiskale ka krijuar situatë kaotike në sektorin e përpunimit të qumështit. “Llogaritjet për efektet e heqjes së skemës janë shumë të thjeshta, bazuar te cikli i qarkullimit të TVSH-së te bizneset.

Në vetvete, fermeri që furnizohet me mallra (ushqimin e kafshëve) me TVSH është pagues direkt i saj. Në anën tjetër, produkteve të përpunuara nga qumështi në shitje u shtohet vlera e TVSH-së. TVSH-ja e transferuar nga fermeri dhe ajo në shitje e rrisin këtë taksë automatikisht 40%.

Si mundet të transferohet deri në fund vlera e TVSH-së kur kjo taksë nuk kreditohet? Në blerje, përpunuesit e kanë zero TVSH-në, por nga ana tjetër në fund të shitjes së produktit të përpunuar për shtetin mblidhet edhe TVSH-ja e fermerit. TVSH-ja si taksë nuk ka të bëjë me të ardhurat dhe shpenzimet, por me rritjen e vlerës së shpenzuar për prodhimin”.

Skema e TVSH-së së rimbursueshme ndryshoi edhe në 2019-n, kur nga 20% u ul në 6%. Begaj nënvizon se edhe në muajt e parë të asaj periudhe u përballën me mungesë të qumështit. “Mungesa e furnizimit me qumësht sjell efekte direkte negative te prodhuesit. Nëse nuk arrijmë të furnizohemi me qumësht nga fermerët, fabrikat nuk arrijnë të mbijetojmë”.

Për kryetarin e Shoqatës së Përpunuesve të Qumështit, Luis Ndreka, skemat e reja të TVSH-së e kanë vënë në vështirësi të mëdha industrinë. Ndreka parashikon përkeqësim të situatës. “Ne kemi bërë edhe disa intervista më herët me “Monitor”, ku kemi paralajmëruar për efektet e skemës së TVSH-së. Sot jemi në pikën kur paralajmërojmë pasoja edhe më të rënda.

Shpresojmë që ata që kanë ndërtuar këto politika t’i rishikojnë dhe të shohin një problem shumë serioz, pasi është një industri e tërë që punëson me mijëra njerëz dhe është në vështirësinë më të madhe që ka hasur ndonjëherë”. Në anën tjetër sipas Kryetarit të DHTIT, Nikolin Jaka, shumë fabrika të përpunimit të qumështit po vihen në vështirësi, pasi ky ndryshim drastik i TVSH-së ka rritur informalitetin.

Rritja e importeve, edhe nga shtimi i kërkesës

Vjet, shtimi i kërkesës për produkte të bulmetit nga moskufizimi i lëvizjes së turistëve të huaj ka detyruar kompanitë të importojnë qumësht nga jashtë. Luis Ndreka, nga kompania “Lufra”, pohon se gjatë sezonit të verës është i domosdoshëm importi i qumështit për të plotësuar kërkesën në rritje për bulmet.

“Qumështi po përballet me vështirësi. E gjithë bota është në një situatë të mungesës së furnizimit me qumësht. Europa ka një mungesë të tillë kryesisht për shkak të motit dhe një viti të keq që pati bujqësia. Kjo rriti shumë kostot dhe i vuri fermerët në vështirësi. Për shkak të rritjes së kostove në 2020 dhe mungesës së kërkesës, shumë fermerë u demotivuan dhe u desh t’i thernin lopët apo kafshët e tyre dhe ta ulnin sasinë e qumështit të prodhuar.

Në vitin 2021 pati një shpërthim të madh të kërkesës jo vetëm gjatë sezonit të verës. Kjo solli përplasje mes një kërkese shumë të lartë dhe furnizimi shumë të ulët, e cila sigurisht rriti edhe çmimet. Jo vetëm ne, por çdo kompani në botë bën edhe tregtinë ndërkombëtare sezonale të qumështit të fermës.

Të njëjtën gjë po bëjmë edhe ne si industri, po importojmë në momente sezonale sidomos në verë, natyrisht pasi është mbledhur çdo pikë qumështi në Shqipëri. Pasi fabrikat tona janë krijuar për të mbështetur prodhimin në vend dhe jo për import. Asnjë nga prodhuesit shqiptarë nuk e ka krijuar fabrikën, duke menduar se do ta importojë qumështin.

Por në momentet kur nuk gjendet qumësht, atëherë importojmë, sepse ka ferma në mbarë botën dhe tregu kërkon produkte bulmeti. Nëse gjatë verës kërkohen 20 litra produkt dhe fermat shqiptare prodhojnë 10 litra, ne nuk kemi ku ta gjejmë qumështin, patjetër që do të importojmë nga jashtë për të plotësuar kërkesat e tregut.

Nuk kemi arsye pse ta lëmë qumështin të vijë i paketuar nga Italia, Serbia, Gjermania apo vende të tjera të Europës në Shqipëri, dhe të mos vëmë në punë industrinë ku kemi mjaft të punësuar”.

Edhe Saimir Begaj, i kompanisë “Erzeni”, thotë se importi i qumështit është sezonal për të plotësuar kërkesën e shtuar nga hapja e ekonomisë. “Kompanitë nuk po lënë qumështin e fermerëve për të blerë nga importi. Ne kemi investuar ndër vite te fermerët për sigurimin e qumështit prej tyre, për të rritur kapacitetin grumbullues.

Po furnizohemi nga fermerët me qumësht 50 cent për litër, kur aktualisht në Itali, çmimi i qumështit nga fermat është 30 deri në 40 cent për litër. Jemi në presion të përditshëm nga fermerët për rritje të çmimit të qumështit. Faji nuk është te përpunuesit e qumështit. Shteti pasi hoqi TVSH-në e kreditueshme 6% duhet të jepte subvencione direkte për fermerët. Kjo është një kërkesë e vazhdueshme e industrisë. Ne kemi kërkuar pagesa direkte për fermerin 10 lekë/litër.

Nëse nuk është mundësia për zbatimin e kësaj skeme, pavarësisht numrit të bagëtive që zotëron fermeri, 6% të TVSH-së të rimbursueshme që u hoq nga 1 janari 2022”.

 Përpunuesit në vështirësi edhe nga rritja e çmimit të energjisë

Fabrikat e përpunimit të qumështit kanë pasur rritje të lartë të kostove për prodhimin e bulmetit edhe për shkak të rritjes së çmimit të energjisë.

Saimir Begaj thotë se aktualisht po e blen energjinë me çmim 3,5 herë më të lartë. “Nga 9 lekë/kW që furnizoheshim në treg të lirë një vit më parë aktualisht çmimi i energjisë është 33 lekë/kW. Në kemi dalë në treg të lirë për furnizimin energjisë në linjën 35 kv në 2018. Edhe gazin dhe naftën po e blejmë më shtrenjtë.

Në këtë situatë e kemi të pamundur të përballojmë rritjen e çmimit të energjisë elektrike. Këtë vit parashikojmë të kryejmë investime për sigurimin e energjisë nëpërmjet paneleve diellore, duke shtyrë për vitin tjetër investimet për rritjen e standardeve të produkteve”. Në mbrojte të bizneseve nga rritja e çmimeve të energjisë, ERE miratoi çmime preferenciale për 7,740 biznese të lidhur me tensionin e mesëm 20,10 dhe 6 kv që dalin për herë të para në tregun e lirë nga 1 janari 2022.

Këto biznese do të mbrohen deri në qershor nga rritja e çmimeve, pas këtij afati situata do të rivlerësohet. Bizneset e tjera që kanë dalë më herët në tregun e lirë, siç janë ato në 35 kv, po vazhdojnë të furnizohen me çmimet reale që rezultojnë nga ankandet, të cilat janë dukshëm më të larta. Muaji me tarifat më të shtrenjta deri më tani ka rezultuar nëntori 2021, me një tarifë 38.7 lekë/kWh ndërkohë që në dhjetor kishte një ulje të lehtë të këtij çmimi duke u stabilizuar në 31.7 lekë./Monitor

The post Qumështi italian dhe serb “mbyt” Shqipërinë, prodhuesit e bulmetit në kaos appeared first on Albeu.com.

Shtrenjtimi do të ndikohet nga shtimi i kostos për të çmimeve më të larta të naftës, energjisë, plastikës dhe heqjes të skemës të TVSH-së të kreditueshme 6% që nisi zbatimin nga 1 janari 2022.

Për shkak të rritjes së kostos nga këto faktorë, përfaqësuesi i kompanisë “Lufra”, Luis Ndreka tha për Monitor se tashmë kompania ka lajmëruar që nga 1 Marsi çmimet do të rriten 10%.

“Ne kemi bërë një lajmërim në fillim të muajit Shkurt që do të rrisim çmimet në fillimin e muajit Mars, sepse kemi kontrata të cilat duhet t’i respektojmë. Çmimet do të rriten me rreth 10%, sepse kostot janë rritur shumë. Çmimi për lëndën e parë është rritur mjaft, duke rritur koston e qumështit të prodhuar nga fermerët. Po ashtu janë rritur shumë kostot e lëndëve plastike në tregun botëror, çka është reflektuar në Shqipëri. Po ashtu çmimi i energjisë elektrike po ndikon direkt te kostot, pasi në industrinë tonë kërkohet përdorim i lartë i energjisë elektrike. Po ashtu edhe çmimi i naftës na ka ndikuar shumë”.

Aktualisht përpunuesit po përballen me mungesë në gjetjen e qumështit të prodhuar nga fermerët e vegjël. Oferta në treg për qumësht është më e ulët sesa kërkesa për produkte bulmeti, çka po sjell që përpunuesit të përballen çdo ditë me presionin e fermerëve për rritje të çmimit.

Sajmir Begaj përfaqësuesi i kompanisë “Erzeni” pohoi për Monitor se heqja e skemës të TVSH-së të kreditueshme pamundëson financiarisht përpunuesit për të grumbulluar qumësht me çmim më të shtrenjtë.

“Çmimi i qumështit nga fermerët për këtë vit është rritur rreth 10% më shumë se vjet. Pavarësisht rritjes të tij në presion të përditshëm nga fermerët për rritje të çmimit të qumështit, pasi edhe ata kanë shtim të kostove nga lëndët e para. Aktualisht po furnizohemi nga fermerët me qumësht 50 cent për litër, kur në Itali çmimi i qumështit nga fermat shitet me çmim 30 deri 40 cent për litër. Faji nuk është te përpunuesit e qumështit. Shteti pasi hoqi TVSH-në e kreditueshme 6% duhet të jepte subvencione direkte për fermerët. Kjo është një kërkese e vazhdueshme e industrisë. Ne kemi kërkuar pagesa direkte për fermerin 10 lekë/litër. Nëse nuk është mundësia për zbatimin e subvencionit për litra qumësht të prodhuar, fermerit pavarësisht numrit të bagëtive, 6% të TVSH-së të rimbursueshme që u hoq nga 1 janari 2022”.

Sipas z. Begaj prodhimi i qumështit ka krijuar rënie te fermerët e vegjël. “Shumë fermerë të vegjël që rrisin 1 apo 2 lopë po largohen në emigracion. Fermat e mëdha janë rritur, por numri i tyre është shumë më i vogël krahasuar me fermerët e vegjël, çka nuk arrin të ekuilibrojë sasinë e qumështit të prodhuar në treg. Çmimi i qumështit për këtë vit është rritur rreth 10% më shumë se vjet”.

Për shkak të rritjes të çmimit të plastikës dhe inputeve të lëndëve bujqësore kompania “Erzeni” vjet nga 1 Korriku rriti 5% çmimet e produkteve të bulmetit. Më pas nga ndryshimet e çmimit të energjisë nga 9 lekë/kW në 33 lekë/kW e furnizuar në tregun e lirë dhe shtrenjtimit të çmimit të karburantit nga 1 janari 2022 u aplikuan sërish në treg rritje 5% të çmimeve.

Përpunuesit e qumështit pohojnë se rritja e mëtejshme e çmimeve do të penalizonte industrinë vendase, pasi në treg do të shiteshin më tepër produkte importi me çmim më të lirë. Për të kompensuar rritjen e lartë të kostove të riprodhimit kompanitë kërkojnë rishikimin e skemës të TVSH-së të kreditueshme. /Monitor

The post Nga 1 marsi do të rriten përsëri çmimet e bulmetit, arsyet pse appeared first on Albeu.com.