Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

“Aktualisht po ndodhin disa ndryshime, të cilat nuk i kemi parë prej 100 vjetësh”- i tha udhëheqësi kinez Xi Jinping presidentit rus Vladimir Putin muajin e kaluar në fund të një vizite shtetërore në Rusi. “Le t’i drejtojmë ato ndryshime së bashku”- shtoi Xi. Ndërkohë udhëheqësi rus u përgjigj shkurt: “Jam dakord!”.

Kjo skenë në dukje e improvizuar por në fakt e koreografuar me shumë kujdes, ishte thelbi i rezultatit të vizitës së Xi Jinping në Rusi, dhe trajektoren në të cilën ai dhe Putin i kanë vendosur marrëdhëniet kinezo-ruse. Vizita e Xi muajin e kaluar ishte para së gjithash një dëshmi e mbështetjes publike për udhëheqësin rus, që ndodhet në vështirësi serioze për shkak të luftës që ka nisur kundër Ukrainës.

Por zhvillimet më të rëndësishme ndodhën gjatë diskutimeve me dyer të mbyllura, në të cilat Xi dhe Putin morën një sërë vendimesh të rëndësishme për të ardhmen e bashkëpunimit ruso-kinez në fushën e mbrojtjes, dhe me shumë gjasa ranë dakord për marrëveshjet e armëve që ata mund t’i bëjnë ose jo publike.

Lufta në Ukrainë dhe sanksionet pasuese të Perëndimit ndaj Rusisë, po i reduktojnë opsionet e Kremlinit, dhe po e çojnë në nivele të paprecedenta varësinë ekonomike dhe teknologjike të Rusisë nga Kina. Këto ndryshime i japin Kinës një ndikim në rritje mbi Rusinë.

Njëkohësisht, marrëdhënia e prishur e Kinës me Shtetet e Bashkuara e bën Moskën një partner të vogël të domosdoshëm të Pekinit në kundërvënien ndaj Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj. Dhe në fakt Kina nuk ka ndonjë mik tjetër me peshë për ta pasur në krah. Dhe ndërsa Xi po e përgatit Kinën për një periudhë përplasjeje të gjatë me vendin më të fuqishëm në planet, ai ka nevojë për të gjithë ndihmën që mund të marrë.

Figurat më të larta në Partinë Komuniste Kineze (PKK), kanë folur hapur mbi nevojën e një partneriteti më të ngushtë me Rusinë, për shkak të asaj që ata e perceptojnë si një politikë gjithnjë e më armiqësore të SHBA-së, e cila synon të frenojë ngritjen e Kinës në skenën globale.

Ministri i Jashtëm kinez, Qin Gang, deklaroi për median shtetërore kineze pas kthimit nga Rusia, se partneriteti i Pekinit me Moskën është shumë i rëndësishëm në një kohë kur disa forca po mbrojnë “hegjemonizmin, unilateralizmin dhe proteksionizmin”, dhe po drejtohen ende nga “mentaliteti i Luftës së Ftohtë”.

Fraza e fundit është shprehja e koduar e PKK për politikën amerikane ndaj Kinës. Vendosja e këtij arsyetimi në krye është shumë domethënës, dhe shpjegon arsyen përse Xi vendosi të shkonte të takohej personalisht me Putinin, pavarësisht kontekstit të pafavorshëm të kësaj vizite që po ndodhte menjëherë pasi Gjykata Penale Ndërkombëtare kishte lëshuar një urdhër arresti për liderin rus.

Mesazhi i udhëtimit të Xi në Moskë ishte i qartë: Kina sheh shumë përfitime në marrëdhëniet e saj me Rusinë, ajo do të vazhdojë t’i ruajë ato lidhje në nivelin më të lartë, dhe nuk do të frenohet aspak nga kritikët perëndimorë.

Për të shmangur kritikat në rritje të SHBA-së dhe Evropës mbi mbështetjen e Kinës ndaj Rusisë, Pekini u shfaq në publik me një skemë diplomatike të përpunuar. Ai paraqiti një dokument mbi krizën ukrainase pikërisht më 24 shkurt, në përvjetorin e parë të pushtimit rus të Ukrainës.

Në fakt dokumenti nuk është asgjë më shumë sesa një përmbledhje e të gjitha qëndrimeve që Pekini i ka shprehur gjatë gjithë luftës, përfshirë respektimin e integritetit territorial të shteteve dhe kundërshtimin ndaj sanksioneve të njëanshme. Mungesa e detajeve specifike të propozimit mbi çështjet thelbësore, si kufijtë dhe përgjegjësia për krimet e luftës, është një veçori, dhe jo një defekt.

Pekini është plotësisht i vetëdijshëm se as Kievi dhe as Moska, nuk kanë shumë interes për të biseduar për momentin, pasi që të dyja duan të vazhdojnë të luftojnë për të forcuar pozitat e tyre para se të ulen në tryezën e negociatave. Propozimi kinez ishte pak më shumë se sa një justifikim për vizitën e Xi në Moskë.

Aksioni i vërtetë ndodhi në prapaskenë, gjatë negociatave private mes Putinit dhe Xi. Në përfundim të vizitës, Kremlini publikoi një listë me 14 dokumente të nënshkruara nga Kina dhe Rusia, duke përfshirë dy deklarata nga Xi dhe Putin.

Në pamje të parë, ato ishin kryesisht memorandume të parëndësishme ndërmjet ministrive; dhe nuk u njoftuan marrëveshje të reja të rëndësishme. Megjithatë, një analizë më e imtësishme zbulon një panoramë shumë të ndryshme, atë që Pekini dhe Moska kanë arsye t’ia fshehin botës.

Duke u distancuar dukshëm nga praktika e tij e zakonshme, Kremlini nuk publikoi listën e zyrtarëve dhe drejtuesve të lartë të biznesit të pranishëm në ato bisedime. Emrat e tyre mund të dallohen vetëm duke parë pamjet dhe fotot nga samiti, si dhe duke lexuar në komentet e bëra për mediat e Kremlinit nga Yuri Ushakov, ndihmësi i Putinit për politikën e jashtme.

Dhe nga një analizë me e detajuar zbulohet se më shumë se gjysma e ekipit të Putinit që mori pjesë në raundin e parë të bisedimeve zyrtare me Xi, ishin zyrtarë të përfshirë drejtpërdrejt në prodhimin e armëve dhe programet hapësinore të Rusisë. Lista përfshin ish-presidentin Dmitry Medvedev, i cili tani është zëvendës i Putinit në komisionin presidencial për kompleksin ushtarako-industrial; Ministrin e Mbrojtjes, Sergei Shoigu; Dmitry Shugaev, që  drejton shërbimin federal për bashkëpunimin ushtarako-teknik; Yury Borisov, që drejton agjencinë ruse të hapësirës, dhe që deri në vitin 2020 kishte kaluar një dekadë në krye të industrisë ruse të armëve si zëvendësministër i mbrojtjes dhe zëvendëskryeministër; si dhe Dmitry Chernyshenko, zëvendëskryeministër që kryeson një komision ndërqeveritar dypalësh ruso-kinez, dhe që është përgjegjës për shkencën dhe teknologjinë në kabinetin rus.

Ky grup zyrtarësh ka të ngjarë të ishte mbledhur për një qëllim kryesor: thellimin e bashkëpunimit të mbrojtjes me Kinën. Edhe pse Kina ka një ndikim të madh në Kremlin, ajo nuk ushtron kontroll ndaj tij. Edhe pse Pekini dhe Moska nuk kanë bërë publike ndonjë marrëveshje të re, ekzistojnë të gjitha arsyet për të besuar se ekipet e Xi dhe Putin e përdorën takimin e muajit mars për të arritur marrëveshje mbi marrëveshjet e reja në fushën e mbrojtjes.

Pas samiteve të mëparshme Xi-Putin, liderët kanë nënshkruar privatisht dokumente në lidhje me marrëveshjet e armëve, dhe vetëm më vonë e kanë informuar botën. Për shembull në shtatorin 2014, pas aneksimit të Krimesë nga Rusia, Kremlini i shiti Kinës sistemin e tij raketor tokë-ajër S-400, duke e bërë Pekinin blerësin e parë të huaj të pajisjeve më të avancuara të mbrojtjes ajrore të Rusisë.

Marrëveshja u zbulua vetëm 8 muaj më vonë, dhe jo nga Kremlini por gjatë një interviste që dha për gazetën ruse Kommersant, Anatoli Isaykin, kreu i kompanisë Rosoboronexport, prodhuesja kryesore e armëve në Rusi. Pasi Kongresi Amerikan miratoi në vitin 2017 Aktin për Kundërvënien ndaj Kundërshtarëve të Amerikës përmes Sanksioneve, Moska dhe Pekini pezulluan tërësisht publikimin e kontratave të tyre ushtarake.

Gjithsesi ligji amerikan çoi në sanksionimin e departamentit të armatimeve të ushtrisë kineze dhe kreut të saj, gjeneralit Li Shangfu (i cili u emërua muajin e kaluar si Ministri i ri i Mbrojtjes në Kinë). Gjithsesi në raste të rralla, Putin mburret vetë me marrëveshjet të reja.

Siç ndodhi për shembull në vitin 2019, kur ai njoftoi se Moska po ndihmonte Pekinin në zhvillimin e një sistemi të paralajmërimit të hershëm të lëshimit të raketave. Apo në vitin 2021, kur ai zbuloi se Rusia dhe Kina po zhvillonin së bashku armët e teknologjisë më të fundit.

Kina është mbështetur tek pajisjet ushtarake ruse që nga vitet 1990, dhe Moska ka qenë burimi i saj i vetëm i armëve moderne të huaja pas embargos së armëve të vendosura nga BE dhe Shtetet e Bashkuara pas masakrës në Sheshin Tiananmen të vitit 1989. Me kalimin e kohës, ndërsa industria ushtarake e Kinës po përparonte, mbështetja e saj tek të tjerët u zvogëlua.

Tani Pekini është i aftë të prodhojë vetë armë moderne, dhe ka një epërsi të qartë ndaj Rusisë në shumë fusha të teknologjisë moderne ushtarake, përfshirë dronët. Por për të nxitur kërkimin, zhvillimin dhe prodhimin e vet, Pekini e lakmon ende qasje në teknologjinë ruse për ta përdorur tek raketat tokë-ajër, motorët për avionë luftarakë dhe pajisjet luftarake nënujore si nëndetëset dhe dronët zhytës.

Një dekadë më parë, Kremlini hezitonte t’i shiste Kinës teknologjitë ushtarake më moderne. Moska ishte e shqetësuar se kinezët mund ta ndryshonin teknologjinë, dhe të kuptonin se si ta prodhonin vetë. Po ashtu, Rusia kishte shqetësime më të gjera për armatosjen e një vendi të fuqishëm që kufizohet me rajonet ruse pak të populluara por dhe të pasura me burime në Siberi dhe Lindjen e Largët.

Por thellimi i përçarjes midis Rusisë dhe Perëndimit pas aneksimit të Krimesë në vitin 2014 ndryshoi llogaritë. Dhe pas nisjes së një lufte në shkallë të plotë në Ukrainë dhe nxitjes së prishjes së plotë të lidhjeve me Perëndimin, Moska nuk ka zgjidhje tjetër veçse t’i shesë Kinës teknologjitë e saj më të avancuara dhe më të çmuara.

Marrëdhëniet kinezo-ruse janë bërë shumë asimetrike, por nuk janë të njëanshme. Pekini ka ende nevojë për Moskën, dhe në këtë epokë të konkurrencës strategjike midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, Kremlini mund të sigurojë disa asete unike. Një marrëdhënie disi e ngjashme ekziston midis Kinës dhe Koresë së Veriut.

Pavarësisht varësisë së madhe të Phenianit nga Pekini, dhe armiqësisë së përbashkët ndaj Shteteve të Bashkuara, Kina nuk mund ta kontrollojë plotësisht regjimin e Kim Jong Un dhe duhet të sillet me kujdes për ta mbajtur afër Korenë e Veriut. Rusia e njeh shumë mirë këtë lloj marrëdhënie, pasi ajo mban një marrëdhënie të ngjashme me Bjellorusinë, në

të cilën Moska është partneri kryesor që mund të ushtrojë presion dhe t’i imponohet Minskut.

Por ajo nuk mund ta diktojë të gjithë politikën bjelloruse. Madhësia dhe fuqia e Rusisë mund t’i japin Kremlinit një ndjenjë të rreme sigurie, pasi po futet në një marrëdhënie asimetrike me Pekinin. Por në mungesë të ndërprerjeve të mëdha të paparashikueshme, qëndrueshmëria e kësaj marrëdhënieje, do të varet nga aftësia e Kinës për të menaxhuar një Rusi të dobësuar. /albeu.com

Shënim:Alexander Gabuev, drejtor i think-tankut “Carnegie Russia Eurasia Center”.

The post Çfarë po ndodh realisht midis Rusisë dhe Kinës appeared first on Albeu.com.

Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

Qershorin e vitit të kaluar – dhe ditën kur OKB-ja tha se numri i viktimave civile ukrainase ishte 9.931  deri në atë moment – unë mora pjesë në mbledhjen e Këshillit të OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Ambasadori rus po kritikonte Izraelin për operacionet e tij të fundit mbrojtëse në Gaza.

Një sulm i tillë i padrejtë ndaj Izraelit është diçka e zakonshme në Këshillin e të Drejtave të Njeriut, dhe ne të gjithë jemi mësuar me hipokrizinë e Kremlinit. Por si mund ta përdorë Federata Ruse këshillin si një platformë ndërkombëtare, madje anti-perëndimore, pavarësisht se u pezullua prej tij në prillin e vitit të kaluar ?

Në parodinë e rendit ndërkombëtar që është shndërruar tashmë OKB-ja, asgjë nuk është më befasuese sesa marrja pardje nga Rusia të drejtimit të Këshillit të Sigurimit, pavarësisht se presidenti i saj është paditur në Hagë për krime lufte.

Ky moment mishëron dështimin e OKB-së, e krijuar dikur për të bashkuar fuqitë botërore në ruajtjen e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare. Në fakt, ka pasur më shumë luftëra në 78 vitet që nga themelimi i saj, sesa në të njëjtën periudhë para krijimit të saj.

Këshilli i Sigurimit ka dështuar të vendosë ndonjë lloj pengese mbi përhapjen e armëve bërthamore. Përkundrazi, aleati i ngushtë i Rusisë, Irani, është tani në prag të shndërrimit në një shtet bërthamor. Ndikimi i OKB në luftën në Ukrainë, më vdekjeprurësja në Evropë që nga viti 1945, ka qenë zero.

Rreziku i presidencës ruse të Këshillit të Sigurimit, është më shumë në dukje sesa në realitet. Ministri i Jashtëm, Sergei Lavrov, mund ta përdorë platformën e tij të përkohshme për të bërë propagandë, por pafuqia e brendshme e Këshillit të Sigurimit, nënkupton se ai nuk mund të bëjë asgjë për të çuar përpara kauzën e Rusisë.

Sepse me përjashtim të Kinës, anëtarët e tjerë të përhershëm ka të ngjarë të tregojnë përbuzjen e tyre, duke e reduktuar përfaqësimin e tyre diplomatik gjatë kohës që Rusia do të jetë në krye të KS. Dhe mungesa e autoritetit të Lavrov në këshill, pasqyron margjinalizimin e vendit të tij.

Pasardhësi i një superfuqie – edhe pse keqdashëse – nuk është më sot as edhe një fuqi e madhe. Ekonomia e saj po rrënohet dhe për shkak të paaftësisë, udhëheqësi saj po çmonton sistematikisht një ushtri që dikur ishte aq e fuqishme, sa gjysmë milionë trupa amerikane qëndronin gjatë gjithë kohës në Evropë për të qenë gati për çdo të papritur.

Kriza demografike të Rusisë, kanë qenë prej kohësh një makth për Putinin. Dhe gjithçka që ka bërë ai është përkeqësimi i saj, pasi mijëra të rinj rusë janë masakruar në Bakhmut dhe sipas mediave të Moskës, mbi 700,000 të rinj janë larguar nga vendi për të shmangur mobilizimin.

Për shumë vende Rusia është një vend i përbuzshëm, teksa ka marrë fund edhe statusi i saj si një “stacion karburanti” global. Ndoshta ajo nuk do të jetë kurrë në gjendje ta rimarrë veten nga këto humbje dhe do ta ketë shumë të vështirë për t’u marrë seriozisht nga të tjerët, përveç shteteve të tjera të ngjashme që e shijojnë mundësinë për të blerë naftë dhe gaz me ulje çmimi, ose ndoshta edhe disa avionë luftarakë.

Është e vërtetë që Moska ka armë bërthamore, dhe Putin nuk e humbet asnjëherë rastin për të kërcënuar se do t’i përdorë ato. Por ai e di se Kina nuk ka gjasa të lejojë përdorimin e tyre. Dhe e gjitha kjo përmbledh më së miri honet e zymta ku e ka futur vendin e tij Vladimir Putin.

Në të ardhmen e parashikueshme, Rusia nuk do të jetë gjë tjetër veçse një vasale e Kinës. Gjatë vizitës së tij të fundit në Moskë, përbuzja që mezi fshihej nga fytyra e Xi Jinping ndaj homologut të tij, ishte në kontrast poshtërues me mikpritjen e madhe që i bëri Putin.

Ne nuk e dimë se për çfarë është rënë dakord të takimin me dyer të mbyllura. Por nëse Xi i ka premtuar Putinit armë dhe municione, siç frikësohen shërbimet sekrete amerikane, kjo ndihmë nuk do të synojë ta forcojë Moskën, por ta nxitë më tej atë që po shndërrohet në një luftë me delegim midis Kinës dhe SHBA-së.

Në fakt, Xi e inkurajoi këtë luftë me paktin e ”miqësisë së pakufishme” që firmosi në prag të pushtimit të Ukrainës nga Putin. Ashtu siç Pakti Molotov-Ribbentrop i gushtit të vitit 1939 midis Rusisë dhe Gjermanisë, garantoi sulmin e Adolf Hitlerit ndaj Polonisë.

Ndërsa po thellohet më tej varësia e Rusisë nga Kina, Putin dhe pasardhësit e tij nuk duhet të presin ndonjë favor nga Partia Komuniste Kineze.

Në shkurt, Pekini firmosi një dekret, ku pretendohet se 8 qytete ruse në Siberinë Lindore, të cilat Kina pretendon se janë të sajat, duhet të shënohen në hartat ndërkombëtare me emrat e tyre kinezë, përfshirë Vladivostokun.

Sytë e Xi Jinping mund të përqendrohen gjithnjë e më shumë në këtë mosmarrëveshje të gjatë territoriale, dhe një Rusi që ka hedhur vetën në erë, mund të mos jetë në gjendje të bëjë asgjë për këtë. /albeu.com

The post Rusia nuk ka për t’u rimëkëmbur kurrë pas kolapsit në Ukrainë appeared first on Albeu.com.

Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

Në luftë nuk mund të bësh gjoja. Në këtë kuptim një konflikt ushtarak është gjithmonë një tregues i fuqive dhe dobësive të vërteta të një kombi. Lufta e Rusisë në Ukrainë është një shembull i përsosur i kësaj. Por ajo tregon edhe hendekun e madh midis ambicieve dhe aftësive të Moskës.

Vladimir Putin donte që t’i dëbonte amerikanët nga Evropa Lindore (dhe ndoshta nga kontinenti), por arriti t’i bashkojë perëndimorët pas NATO-s. Ai donte që të ri-impononte sferën e tij perandorake, dhe në fakt arriti të dëbojë Rusinë nga hapësira e përbashkët e sigurisë së Evropës.

Sot askush nuk argumenton me zë të lartë se kjo e fundit shtrihet “nga Lisbona në Vladivostok”. Përkundrazi tani arkitektura e sigurisë së pasluftës së kontinentit po përgatitet të vazhdojë përpara pa Rusinë. Ai bazohet tek projekti (ri)lindur i Komunitetit Politik Evropian i promovuar nga Franca.

Kontinenti do të organizohet në një zonë paqeje që nuk përfshin Moskën, e cila disa vite më parë konsiderohej ende një partner thelbësor për sigurinë në Romë si në Berlin apo Paris. Qoftë qëllimisht apo nën presionin e ngjarjeve, Evropa po mëson tani të imagjinojë të ardhmen e saj pa Rusinë.

Nëse Zbigniew Brzezinski shkruante në vitet 1990 se pa Ukrainën Rusia do të pushonte së qeni një perandori, realiteti është se pa Ukrainën ose shtetet baltike, Rusia nuk mund të jetë evropiane. Një realitet historik që ka qenë i vështirë për t’u pranuar, por jo vetëm nga ne në Evropën Perëndimore.

Kjo sepse në Romë, Paris apo Berlin preferonin ta imagjinonin Rusinë jo siç ishte në realitet, por siç donin të ishte, në një imagjinar romantik të bazuar në klishe, të oborrit antik të Shën Petërburgut, të letërsisë apo baleteve ruse (të asimiluara shumë lehtë me kulturën evropiane), apo edhe në kujtesën e përvojave traumatike të shekullit XX-të.

Në fakt, ideja e një Rusie evropiane ka qenë e gabuar që në fillim. Ndaj diagnoza fillestare ishte e gabuar. Shumë prej tyre e kanë cilësuar Rusinë si një vend kulturalisht evropian dhe gjeografikisht euroaziatik, kur në realitet Rusia është kulturalisht dhe gjeografikisht një perandori euroaziatike.

Dhe kjo perandori ruan marrëdhëniet e saj të distancuara me Evropën, e cila është një alter ego me të cilën rusët e përkufizojnë vazhdimisht veten, si për sllavofilët që kërkojnë një Sonderweg rus në kontrast me liberalizmin evropian, po ashtu edhe për perëndimorët, fiksimi i të cilëve mbetet konfrontimi me Perëndimin.

S’ka asnjë dyshim se këto 3 shekujt e fundit, rusët kanë ditur të përfshihen dhe ndërhyjnë në çështjet evropiane: ata kanë pasur sukses falë fushatave të tyre ushtarake, nga Pjetri i Madh te Stalini, por edhe kur perandoria integroi elitat evropiane (baronët gjermanë balltikë, emigrantë francezë ose italianë, inteligjencë ukrainase etj.) rusët u modernizuan, pra u evropianizuan.

Por si shtet Rusia e ka menduar gjithmonë veten si një bllok euroaziatik, duke u përpjekur të hapë një dritare drejt Evropës. Pa territore të rrënjosura fort në Evropë, pa një elitë evropiane të importuar dhe integruar në Rusi, e vërteta është se Moska është bërë shumë më pak evropiane dhe shumë më tepër euroaziatike.

Sigurisht, shumë analistë e kanë kundërshtuar këtë ide, duke përmendur për shembull aspiratën e Mikhail Gorbachev për të qetësuar “shtëpinë e përbashkët evropiane”. Por edhe ky ishte një iluzion: në ato kohë, Bashkimi Sovjetik (dhe për rrjedhojë Rusia) ishte tashmë një perandori euroaziatike, edhe pse dominonte Evropën Lindore, dhe rrjedhimisht ishte një lojtare joevropiane me një rol kyç në sigurinë evropiane, pikërisht për shkak të pushtimit të gjysmës së kontinentit.

Sot nuk është më kështu, dhe këtë e tregon disfata ruse në Ukrainë: pas kësaj lufte, Rusia nuk do të jetë në gjendje të kthehet në Evropë. Ta mendosh këtë mund të duket paradoksale: të gjithë kemi mësuar se gjeografia e kontinentit evropian shtrihet, në mos nga Libsona në Vladivostok, të paktën nga Lisbona në Urale.

Por Uralet nuk janë Mesdheu (që nuk ka qenë gjithmonë një kufi), dhe përcaktimi i kufijve të Evropës me këtë varg malesh është një zgjedhje arbitrare. Grekët e lashtë i përcaktuan kufijtë midis Evropës dhe Azisë me lumin Tana, të cilin sllavët e quajtën Don.

Zgjedhja e grekëve duket e ndjeshme edhe sot, pasi gjendet midis pellgut të Donit dhe atij të  Dnieper, zonë për të cilën po lufton Rusia në Ukrainë. Por s’ka pse të shkohet kaq larg në të kaluarën për të menduar për një Evropë pa Rusinë. Këtë e bëjnë vetë rusët, të cilët  nuk e quajnë më veten evropianë.

Në Librin e Bardhë të vitit 1999 mbi strategjinë e saj ndaj Bashkimit Evropian (pra para se të ngjitej në pushtet Vladimir Putin), Rusia e përkufizoi veten jo si një aktore evropiane, por si “një fuqi botërore që shtrihet në dy kontinente, e cila ruan dhe mbron pavarësinë e saj”.

Pra karakteri euroaziatik i vendit ishte përkufizuar shumë qartë, dhe Moska tashmë e përkufizoi veten në kundërshtim me një Bashkim Evropian mbi-kombëtar, të rrënjosur në kontinentin evropian dhe të përkushtuar ndaj multilateralizmit.

Që nga viti 1999, kjo opozitë vetëm sa është forcuar me kalimin e kohës, si nëpërmjet afirmimit të pushtetit autoritar dhe më pas autokratik të Vladimir Putinit, por edhe nëpërmjet promovimit të një modeli rival të integrimit ekonomik (Bashkimi Euroaziatik) dhe vlerave të veta politike, si dhe me kontestimin e kufijve ndërkombëtarë që nga viti 2008 dhe pushtimin e Gjeorgjisë.

Lufta në Ukrainë vetëm sa e konfirmoi një prirje që u shfaq ngadalë në vitet 2010. Ajo që po shohim sot tregon se Rusia e ka dëbuar veten nga Evropa, dhe asnjë skenar i ardhshëm nuk lejon që ajo të konsiderohet e ri-integruar në arkitekturën politike, e lëre më pastaj në arkitekturën e sigurisë së kontinentit.

Ashtu si pas Revolucionit të Tetorit të vitit 1917 (që pati të njëjtat efekte), pushtimi rus i Ukrainës u kujtoi evropianëve një realitet themelor: Rusia nuk është evropiane dhe ndoshta nuk ka qenë kurrë e tillë, përveç perëndimorizimit të një pjese të elitave të saj në shekujt XVIII-XIX dhe për pushtimin e territoreve evropiane.

Prandaj Evropa duhet të mendojë për veten dhe për fatin e saj pa Rusinë. Kjo e fundit duhet të shihet si një fuqi e huaj, si një alter ego që duhet mbajtur në distancë dhe përballë së cilës ajo duhet të jetë e fortë. Kjo qasje nuk na pengon të kemi shkëmbime afatgjata, por gjithmonë me vetëdijen se rusët nuk janë një nga ne, dhe se Moska nuk i përmbahet vlerave tona të përbashkëta.

Çdo marrëdhënie me të do të duhet të jetë brenda kornizës së marrëdhënieve të jashtme dhe ekuilibrit të fuqisë, dhe jo të sigurisë shumëpalëshe evropiane. Ideja e një Evrope që shtrihet nga Lisbona në Vladivostok është një koncept i euroaziatistit Alexander Dugin. Vetë termi është mashtrues, sepse përshkruan idenë e një Euroazie që shkon nga Lisbona në Vladivostok dhe qendra e së cilës do të ishte Moska. Pas luftës në Ukrainë, i vetmi koncept i pranueshëm do të jetë ai i një Evrope që shtrihet nga Atlantiku në Don.

Shënim:Thibault Muzergues, drejtor i zyrës së Institutit Republikan Ndërkombëtar në Romë dhe autor i librit “Lufta në Evropë”.

/albeu.com

The post Rusia nuk ka qenë asnjëherë Evropë, gjeografikisht dhe politikisht kontinenti përfundon në Ukrainë appeared first on Albeu.com.

Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

Në epokën industriale të mesit të shekullit XX-të, manjatët u bënë të tillë pasi ata panë tablonë e madhe, dhe kishin mundësi që të vlerësonin mundësitë dhe rreziqet. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur Suedia qëndroi neutrale, manjatët industrialë dhe vëllezërit Marcus dhe Jacob Wallenberg i ri-orientuan bizneset e tyre, duke vepruar njëherazi si emisarë zyrtarë të tregtisë.

Ata kishin shëtitur botën dhe e kuptonin shumë mirë dinamikën themelore të tregtisë dhe industrisë botërore. Jacob negocioi me gjermanët ndërsa Marcus me aleatët. Familja Wallenberg ka qenë familja kryesore industrialiste suedeze për më shumë se 100 vjet. Wallenberg-u më i famshëm, diplomati Raoul Wallenberg që u vra nga rusët, vinte nga rrethi i jashtëm i kësaj familjeje të shquar. Po ditën që Rajhu Gjerman i shpalli luftë Shteteve të Bashkuara, Marcus Wallenberg arriti në përfundimin se lufta kishte mbaruar dhe filloi të bënte plane bazuar në këtë premisë.

Pse? Sepse ai kishte udhëtuar dhe punuar në Shtetet e Bashkuara. Kishte vizituar fabrikat e prodhimit, kantiere detare dhe linja prodhimi të avionëve në të gjithë vendin. Një vit përpara se El Alamein dhe Stalingrad të rezultonin pak më vonë të ishin pika kthese të Luftës së Dytë Botërore, dhe tre vjet e gjysmë përpara fitores përfundimtare të Aleatëve, ai kuptoi se Gjermania nuk kishte asnjë shans për të fituar nëse Shtetet e Bashkuara do të ishin plotësisht të përkushtuara në anën e aleatëve.

Ekonomia amerikane dhe aftësia për të prodhuar pajisje ushtarake, armë, anije dhe aeroplanë, do të çonin përfundimisht në fitoren e Aleatëve mbi Gjermaninë. Ajo ishte vetëm çështje kohe. Ekonomia amerikane do ta kalonte atë të Gjermanisë. Mund t’i duhej 1, 2 ose 5 vjet, por kjo gjë do të ndodhte.

Gjermanisë do t’i mbaronin burimet, pasi shkalla e rimbushjes së tyre nuk do të vazhdonte me ritmin e humbjeve dhe materialit të konsumuar. Pikëpamjet e Marcus Wallenberg u ndanë edhe nga Winston Churchill, që kur Gjermania nisi pushtimin e Bashkimit Sovjetik më 22 qershor 1941, dhe kur arriti në përfundimin se Gjermania nuk kishte më forcë për të pushtuar Britaninë.

Dhe pasi Gjermania i shpalli luftë Shteteve të Bashkuara 6 muaj më vonë, e kuptoi se forcat aleate do të fitonin. Fuqia e strukturës amerikane të prodhimit do ta detyronte Gjermaninë të dorëzohej. Për të parafrazuar një të vërtetë politike nga një epokë të mëvonshme: gjithçka ka të bëjë me ekonominë.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore, britanikët të pajisur më lëndë të para amerikane, dhe vetë amerikanët ndërtuan shumë më tepër destrojerë, avionë dhe tanke sesa humbën në fushën e betejës. Thënë thjesht, nëse forcat aleate humbnin 10 avionë, ato prodhonin 20 avionë të rinj.

Ndërkohë nëse gjermanët humbnin 10 avionë, ata mund të ndërtonin vetëm 5 si zëvendësim. Është kjo arsyeja pse Gjermania humbi, prandaj edhe Rusia do të ketë të njëjtin fat. Pyetja është se sa kohë do të zgjasë lufta e saj. Sipas shkencëtarit islandez të të dhënave Ragnar Bjartur, mbi gjysma e të gjithë tankeve ruse të humbura në janar të këtij viti në fushën e betejës, ishin prodhuar para vitit 1991. Këto tanke janë prodhime sovjetike të nxjerra nga magazinimi i tyre afatgjatë. Megjithatë këto stoqe nuk do të jenë aty përgjithmonë.

Për më tepër, mobilizimi rus i shton problemet, pasi njësitë e sapo-mobilizuara kërkojnë pajisje që në fakt nuk ekzistojnë. Në mediat sociale ruse po flitet tashmë për regjimentet e artilerisë në letër që nuk janë të pajisura me armë.

Sa i përket shpenzimeve ushtarake, shifrat tregojnë se shtetet anëtare evropiane të NATO-s shpenzojnë 5.75 herë më shumë për mbrojtje sesa Rusia (276 miliardë dollarë krahasuar me vetëm 48 miliardë dollarë.) Por me shpejtësi do të rriten jo vetëm shifrat e aleancës, por këtu nuk po marrim parasysh Kanadanë apo buxhetin e madh të mbrojtjes që ka SHBA-ja.

Edhe Rusia po i rrit shpenzimet ushtarake, por ekonomia e saj anemike thjesht nuk mund të konkurrojë me atë të Perëndimit. Nëse e krahason ekonominë e Rusisë me atë të vendeve të NATO-s, mbështetur në barazinë e fuqisë blerëse, raporti është i madh 1:10.

Ndërkohë edhe vendet jo anëtare të NATO-s – si për shembull Australia, Japonia, Suedia dhe Finlanda – e mbështesin Ukrainën. Për më tepër, Rusia është vendosur nën sanksione të rënda, dhe ka të paktën 300 miliardë dollarë asete ndërkombëtare të ngrira.

Lufta e Ukrainës ka hyrë në vitin e saj të dytë; një luftë për të cilën në fillim shumë pak njerëz besuan se do të zgjaste më shumë se sa disa javë. Fakti që Ukraina vazhdon të luftojë nuk e ka shpëtuar vetëm atë; por ka bërë që Rusisë t’i mungojnë forca për të kërcënuar (ose sulmuar) shtetet baltike, Moldavinë, Rumaninë dhe fqinjët e tjerë.

Vladimir Putin ka dështuar të pushtojë, aneksojë dhe nënshtrojë Ukrainën. Fëmijët atje lexojnë ende libra në gjuhën ukrainase. Dominon narrativa historike ukrainase dhe liritë e Ukrainës ekzistojnë ende, të paktën për ata që ndodhen jashtë zonave të pushtuara nga rusët.

Siç shihet tashmë, ushtria ruse po përpiqet që të krijojë formacione të reja luftarake, ku të mobilizuarve u jepen pajisje të viteve 1980, me standarde teknike më të ulëta dhe që janë krejtësisht inferiorë në krahasim me forcën pushtuese fillestare të 24 shkurtit 2022.

Por nuk do të ketë një ofensivë ruse në shkallë të gjerë. Ekonomia ruse nga Kaliningradi në Sakhalin është më e vogël se ekonomia italiane në aspektin e PBB-së. Pagat në ushtrinë ruse janë më të ulëta se ato të NATO. Por avionët luftarakë do të kushtojnë njësoj për Rusinë, Italinë apo këdo që i blen ato, sepse teknologjia është gjithnjë e më e kushtueshme.

Në rast se një avion kushton 30 milionë dollarë, kostot e pilotit dhe ekuipazhit mbështetës në tokë nuk kanë rëndësi; ato janë dytësore. Regjimi i Putinit nuk mund ta fitojë këtë luftë, por mund të vërë në rrezik të ardhmen e tij. Sa më gjatë të vazhdojë lufta, aq më shumë rriten shanset për ndryshimin e regjimit. Sidoqoftë, media ruse po i bie daulles për një luftë të gjatë, duke e përgatitur popullsinë për standarde më të ulëta jetese, për mungesa në treg dhe për vështirësi gjatë viteve të ardhshme. Dhe sigurisht për më shumë viktima të tjera nga ushtria ruse.

Për rusët që dyshojnë sadopak tek propaganda shtetërore, tanimë do të jetë e qartë se kostot ekonomike të financimit të një lufte me një kapacitet shumë të vogël prodhues janë vërtet të mëdha. Ekonomia e vogël ruse është tashmë e dukshme për ushtarët në vijën e frontit. Ky fakt është bërë më se i qartë nga problemet e vazhdueshme logjistike si dhe nga konkurrenca e përkeqësuar në fushën e betejës, nga pajisjet më të vjetra dhe nga mungesa e vazhdueshme e predhave të artilerisë.

Ofensivat e vazhdueshme të ushtrisë mund të garantojnë vetëm një rritje të viktimave në radhët e saj, përtej 200.000 që janë regjistruar tashmë. Një ushtri më e madhe ruse në

Ukrainë vetëm sa do ta përkeqësojë krizën logjistike.

Në horizont nuk shihet asnjë lloj fitoreje ruse. Rezultati është i qartë. Tashmë duhet të pyesim, cilat janë ngjarjet që do të na çojnë në destinacionin përfundimtar? Ashtu si Marcus Wallenberg, ne duhet të nxjerrim përfundimet tona dhe t’i planifikojmë gjërat në përputhje me rrethanat.   /albeu.com

Shënim:Jan Kallberg, asistent/profesor në Departamentin e Shkencave Matematikore në Akademinë Ushtarake të Shteteve të Bashkuara.

The post Pse Rusia do ta humbasë luftën appeared first on Albeu.com.

Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

Sikur udhëheqësi të mos kishte mjaftueshëm probleme me një ekonomi në tkurrje, popullsi në rënie, elitat e inatosura me të, me legjitimitetin në rënie, izolimin ndërkombëtar dhe një luftë të humbur tashmë në Ukrainë, autoritari rus Vladimir Putin përballet me një tjetër skenar të frikshëm.

Kombet jo-ruse të Federatës Ruse mund të jenë në prag të shpërfaqjes së vetes si aktorë sovranë dhe të përshpejtimit të kolapsit të saj. Ironia do të ishte shumë e ëmbël: duke sulmuar Ukrainën, Putini mund të  jetë duke nxitur shpërbërjen e Rusisë, dhe duke treguar kështu se pasojat e padëshiruara mund të jenë vdekjeprurëse.

Forumi i Kombeve të Lira të Rusisë (FNRF) është grupimi politik i emigrantëve jo-rus që shpreson të zëvendësojë Federatën Ruse me një sërë shtetesh të pavarura. FNRF u themelua në vitin 2022 nga Ilya Ponomarev, një ish-anëtar i Dumës ruse, që e kundërshtoi aneksimin e Krimesë nga Putin në vitin 2014 dhe e denoncoi pushtimin e tij të Ukrainës vitin e kaluar.

Një kundërshtar i njohur i diktatorit rus dhe i regjimit të tij fashist, Ponomarev banon aktualisht në Ukrainë. Forumi është mbledhur 5 herë, ku takimi i fundit është zhvilluar në Bruksel – në godinën e Parlamentit Evropian Paul-Henri Spaak – në fund të janarit të këtij viti.

Dy anëtarë të Grupit të Konservatorëve dhe Reformistëve Evropianë të Parlamentit (ish-ministrja polake e Punëve të Jashtme Anna Fotyga dhe Kosma Złotoëski, ish-deputet i të

dy dhomave të parlamentit polak) e drejtuan dhe moderuan takimin, që u ndal tek temat e mëposhtme: Ideologjia Perandorake (Nga Muskovi tek Miri (bota) ruse); Pushtimi dhe shfrytëzimi (nga Ivani i Tmerrshëm te Vladimir Putin); Ndikimi i sulmit të Moskës ndaj Ukrainës mbi kombet dhe rajonet në Federatën Ruse; De-imperializimi dhe De-kolonizimi; dhe Burgu i Kombeve pas Luftës dhe Politika Perëndimore ndaj Rusisë.

Në konferencë morën pjesë përfaqësues të rajoneve, për të cilat shumica e lexuesve nuk kanë dëgjuar ndoshta kurrë: Siberia, Cherkessia, Ichkeria (Çeçenia), Republika Pskov, Republika Laplandia/Murmansk, Republika Nogai, Don-Kazakia, Tatarstani, Ingria-Letonia, Republika e Moskës, Kuban, Bashkortostan, Sakha (Jakutia), Königsberg (Kaliningrad), Karelia, Ingushetia, Buryatia dhe Idel-Ural.

Ndër emrat më të rënësishëm që folën ishin Vladislav Inozemtsev, një ekonomist shumë i respektuar rus; Pavlo Klimkin, ish-ministër i Jashtëm i Ukrainës; Edëard Lucas, analist i njohur britanik; dhe Janusz Bugajski , bashkëpunëtor në The Jamestoën Foundation në Uashington dhe autor i librit të botuar së fundmi “Shteti i dështuar: Një udhëzues për këputjen e Rusisë”.

Siç raportoi uebsajti liberal rus Meduza: “Praktikisht të gjithë folën për gjenocid, dhe arritën në përfundimin se çlirimi nga shtypja e kolonizatorit (pra Moska) do të sillte zhvillimin si të rajonit që shkëputet po ashtu edhe të gjithë territorit që quhet ende zyrtarisht Rusi.

Pas konferencës, 5 pjesëmarrës deklaruan se më 16 shkurt do të mbajnë referendume online për shkëputjen e rajoneve të tyre. Ndjenja të tilla mund të jenë fisnike dhe vendi mund të jetë mbresëlënës, por kush e thotë se Forumi përfaqëson dikë në vendet në fjalë?

Emigrantët politikë në mbarë botën kanë një histori të gjatë të bërjes së pretendimeve bombastike, që tek e fundit nuk kanë asnjë peshë. Londra, Parisi, Berlini dhe Vjena kanë parë përgjatë historisë më shumë princër dhe pretendentë të rëndësishëm për pushtet.

Madje atë e kanë pasur dhe shumë emigrantë politikë. Udhëheqësi bolshevik Vladimir Lenin e kaloi pjesën më të madhe të jetës së tij jashtë vendit, dhe u rikthye në një Rusi revolucionare vetëm në pranverën e vitit 1917, siç bëri edhe revolucionari tjetër rus Leon Trotsky.

Ajatollah Ruhollah Khomeini kaloi mbi 14 vjet në mërgim. Udhëheqësi komunist vietnamez, Ho Chi Minh, ishte një emigrant për pjesën më të madhe të jetës së tij të hershme. Mohandas Gandhi e ushtroi për 2 dekada profesionin e avokatit në Afrikën e Jugut përpara se të kthehej në Indi.

Pra do të ishte e parakohshme që ky forum të shpërfillet si një organizim absurd i disa emigrantëve. Megjithëse toni i raportit të Meduza-s ishte skeptik, gazetari i këtij rrjeti informativ mori pjesë vetë në atë aktivitet dhe shkroi një artikull të gjatë, duke sugjeruar se çështjet që u trajtuan atje ia vlenin që t’u kushtohej vëmendje.

Shefi i propagandës së Putinit, Vladimir Solovyov, u përpoqe të tallej me këtë takim. Një shenjë kjo e sigurt se ai është i shqetësuar. Ashtu si Putin, i cili ka shpenzuar dy dekada duke hequr dorë nga prerogativat e njësive administrative jo-ruse të Rusisë. Së fundmi, ai e reduktoi Tataristanin në një provincë të Federatës ruse.

Fakt është se pavarësisht nga vetë-perceptimet dhe deklaratat disi ekzaltuese të Forumit, Rusia ka në fakt një problem serioz me provincat e saj të shumta dhe republikat autonome. Ky vend është thjesht shumë i madh dhe me shumë pakënaqësi rajonale ndaj Moskës dhe shpeshherë diktatet e saj nuk mund të mos jenë në rendin e ditës.

Çështja e vetme është se kur kjo pakënaqësi do të përkthehet në një përpjekje për shkëputje. Këtu hyn në skenë Putin. Ashtu si Mikhail Gorbachev dikur, që e “plagosi” për vdekje shtetin totalitar sovjetik me anë të Glasnostit dhe Perestrojkës, edhe Putin e ka plagosur për vdekje Rusinë fashiste me anë të luftës së tij gjenocidale kundër Ukrainës.

Shumë analistë të pavarur rusë bien dakord se Putin, regjimi i tij dhe shteti rus janë në telashe serioze. Telashe që vetëm sa do të shtohet me vazhdimin e luftës, shtimin e ushtarëve rusë të vdekur që kalojnë shifrën 200.000 dhe teksa humbja në fushën e betejës duket e pashmangshme.

Kombet jo-ruse të Rusisë kanë mbajtur deri tani peshën kryesore të viktimave. Disa analistë rusë thonë se jo rusët nuk e vlerësojnë aq shumë jetën sa rusët urbanë. Por jo-rusët dinë më mirë sesa vetëm t’u besojnë pikëpamjeve të tilla raciste.

Në një moment ata do të pyesin nëse është më mirë t’i nënshtrohen skemave shkatërruese të Putinit apo të rebelohen. Dhe kjo jo sepse do të jenë ndikuar domosdoshmërisht nga Forumi i Kombeve të Lira të Rusisë, por sepse shkëputja do të jetë garancia e vetme e mbijetesës në kaosin vdekjeprurës që duket se është e ardhmja e pashmangshme e Rusisë. /albeu.com

Shënim:Alexander J.Motyl, profesor i shkencave politike në Universitetin Rutgers-Neëark.

The post Rusia drejt shpërbërjes, qindra popuj pritet të ngrenë krye ndaj Moskës? appeared first on Albeu.com.

Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

Me përjashtim të skenarit kur Rusia humb në fushën e betejës, apo ndryshimit të regjimit në Moskë që do të prodhonte një lidership të ri që distancohet qartë nga fantazitë imperialiste, lufta në Ukrainë ofron pak perspektiva të menjëhershme për përfitime strategjike afatgjata

për Perëndimin.

Gjithsesi, një përjashtim të dukshëm përbën zgjerimi i NATO-s, për të përfshirë Suedinë dhe Finlandën, një perspektivë kjo shumë e afërt, por që tani për tani mbetet e bllokuar nga një anëtar kyç i aleancës 30-anëtarëshe: Turqia. Ky ngërç lidhet me një mori problematikash, midis të cilave edhe sfidat e brendshme politike të presidentit turk Recep Tayyip Erdogan.

Ky ngërç është krijuar pra kryesisht nga presidenti turk. Erdogan është një pazarxhi i palodhur dhe i sigurt se do të arrijë të përdorë ndikimin që ka për të përfituar lëshime nga aleatët e tij në NATO, dhe njëherazi për të entuziazmuar bazën e tij nacionaliste të mbështetësve pak përpara zgjedhjeve parlamentare dhe presidenciale në Turqi, të planifikuara për në qershor.

Megjithatë, do të ishte e rrezikshme që sjellja e tij penguese të cilësohej si një qëndrim i tij

i përkohshëm apo të supozohet se ngërçi do të zhduket menjëherë nëse Erdogan i fiton zgjedhjet pavarësisht keq-menaxhimit të inflacionit në rritje në vend dhe krizës ekonomike

që ka mbërthyer Turqinë.

Zgjidhja e këtij ngërçi do të kërkojë një diplomaci të qëndrueshme dhe ndoshta edhe lëshime të vërteta, disa prej të cilave janë në dorën e Uashingtonit. Presidenti Joe Biden dhe Kongresi Amerikan mund të luajnë një rol kyç në këtë aspekt.

Madje ata duhet ta bëjnë këtë, sepse pavarësisht sfidës që Turqia krijon sot për NATO-n, ajo mbetet një anëtare e fuqishme dhe e domosdoshme e aleancës, në një kohë që pasojat e zgjerimit të anëtarësimit në NATO – apo dështimit të saj – do të jenë shumë të mëdha. Suedia dhe Finlanda janë vende me përmasa modeste – së bashku do të shtonin më pak se 2 për qind të popullsisë kolektive të NATO-s prej rreth 950 milionë banorësh – por gjithsesi hyrja e tyre në aleancë ka një rëndësi shumë të madhe. Ajo do të përfaqësonte një humbje të rëndë strategjike për presidentin rus Vladimir Putin, duke e zgjeruar ndjeshëm territorin e aleancës perëndimore përgjatë kufirit me Rusinë.

Më shumë se çdo lëvizje tjetër e mundshme për Uashingtonin dhe aleatët e tij evropianë, zgjerimi i NATO-s vetëm sa do të nxirrte më në pah marrëzinë e Kremlinit me nisjen e një pushtimi të përgjakshëm të një kombi sovran që nuk përfaqësonte asnjë kërcënim ushtarak për Moskën.

Për më tepër, ajo do të zgjeronte “ombrellën e sigurisë” së NATO-s për një grup partnerësh të çmuar, të cilët janë me të drejtë nervozë për gatishmërinë e provuar të Rusisë për të nisur një luftë rajonale në shkallë të plotë, dhe që kanë braktisur dekada të neutralitetit të tyre për të aplikuar së bashku për anëtarësimin në aleancë.

Erdogan ka përfituar nga ky aplikim – por edhe nga rregullat e NATO-s që i japin çdo anëtari të drejtën e vetos mbi zgjerimin – për të përforcuar ankesat e Turqisë ndaj 2 kandidatëve nordikë por edhe aleancës në përgjithësi, përfshirë Shtetet e Bashkuara.

Disa nga këto ankesa i kanë rrënjët tek shqetësimet e sigurisë që ka vetë Turqia. Të tjerat pasqyrojnë hendekun midis shtetit intolerant dhe gjithnjë e më despotik që ka ndërtuar Erdogan dhe demokracive të fuqishme të mbështetura nga shoqëritë civile dinamike në shtetet e tjera anëtare të NATO-s, por edhe në vendet kandidate si Suedia dhe Finlanda.

Ankesa më e madhe e Turqisë është edhe më e vështira për t’u adresar. Erdogan është i bindur se Suedia, popullsia kurde e së cilës është rreth 100.000, duhet të ndëshkojë aktivistët dhe simpatizantët kurdë, që dyshohet se janë të lidhur me Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit, PKK, e cila ka kryer sulme terroriste në Turqi.

Ankaraja, ashtu si Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian, e konsiderojnë PKK si një organizatë terroriste. Në disa raste, Turqia ka kërkuar ekstradimin e kurdëve dhe aktivistëve të tjerë anti-Erdogan, rastet e të cilëve janë gjykuar nga gjykatat suedeze apo që nuk kualifikohen si terroristë sipas standardeve perëndimore.

Në rastin e një personi, ekstradimin e të cilit Erdogan e ka kërkuar publikisht, një gazetar i mërguar që akuzohet për mbështetjen e grushtit të shtetit të vitit 2016 që synonte rrëzimin e tij, gjykatat suedeze kanë refuzuar kërkesën e presidentit turk.

Në çdo rast, Erdogan nuk mund të presë në mënyrë të arsyeshme që një demokraci perëndimore të lërë mënjanë ligjet dhe procedurat e saj gjyqësore për të dorëzuar aktivistët, bazuar vetëm tek pretendimi se për të janë armiq.

Një kërkesë tjetër e Ankarasë, që vendet nordike të heqin ndalimin për shitjen e armëve të tyre për Turqinë, duket se është në rrugën e zgjidhjes. Ndalimi, i vendosur gjithashtu nga vende të tjera evropiane, u vendos në vitin 2019 kur Turqia filloi sulmet brenda Sirisë kundër një milicie kurde të lidhur me PKK-në, e mbështetur nga Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj evropianë, që ishte çelësi për humbjen ushtarake të Shtetit Islamik.

Duke ruajtur si prioritet anëtarësimin në NATO, Suedia ka rifilluar shitjen e disa lloje armësh për Turqinë, dhe Finlanda do të bënte mirë që të ndiqte shembullin e saj. Ndërkohën një çështje shumë më e rëndësishme është investimi 6 miliardë dollarësh i Turqisë për të zgjeruar dhe modernizuar flotën e saj ekzistuese të avionëve luftarakë F-16 të prodhimit amerikan.

Pavarësisht mbështetjes nga administrata Biden, shitja e këtyre avionëve është bllokuar në Capitol Hill, për shkak të shqetësimeve mbi shkeljen e të drejtave të njeriut në Turqi, dhe me urdhër të ligjvënësve amerikanë dashamirës ndaj Greqisë, e cila e kundërshton këtë marrëveshje.

Por ky ngërç në Kongres tregon qartazi një dritëshkurtësi, dhe justifikimi për të zbehet përballë rolit jetik që luan Turqia në NATO dhe në zgjerimin e aleancës. Nuk ka dyshim se Turqia, e cila iu bashkua NATO-s në vitin 1952, vetëm 3 vite pas themelimit të saj, ndonjëherë ka qenë një partner i vështirë për aleatët e saj.

Erdogan i ka ndërlikuar më tej këto sfida që nga ardhja e tij në pushtet, duke krijuar lidhje më të ngushta me Rusinë, madje edhe kur Putin nisi pushtimin e Ukrainës. Në vitin 2019, për shkak të kundërshtimeve të ashpra nga administrata Trump, Turqia vendosi përdorimin e S-400, një sistem rus i mbrojtjes ajrore, për të cilin Shtetet e Bashkuara kishin frikë se mund të komprometonte arsenalin më të mirë ajror të NATO-s, avionë F-35 Joint Strike Fighter. Këmbëngulja e Erdogan për këtë lëvizje u pa me të drejtë si një tradhti në Uashington.

Inatet dhe përplasja e interesave janë kostoja që duhet të paguhet për çdo lloj aleance të qëndrueshme. Në fund, Turqia dhe aleatët e saj të NATO-s janë jetike për sigurinë e njëri-tjetrit por edhe për frenimin dhe në fund mposhtjen e agresionit rus.

Aleanca ka nevojë për Turqinë, e cila ka qenë një mburojë për mbrojtjen e Perëndimit kundër Iranit, dhe që e ka pajisur Ukrainën me dronë dhe armë të tjera, ka mbyllur Detin e Zi për të penguar përforcimet detare ruse.

Po kështu, Turqia, e cila pati një përplasje të tensionuar me Moskën në vitin 2015 kur rrëzoi një avion luftarak rus që kishte hyrë në hapësirën ajrore turke, do të ishte e mençur të mos distancohej më tej nga aleatët e saj të NATO-s dhe të rrezikonte politikën e sigurimit që ofrojnë këta të fundit.

Vladimir Putin është i vetmi fitues në përplasjet mbi anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në NATO. Sa më shpejt që të merret vesh Turqia dhe partnerët e saj mbi këtë çështje, aq më mirë do të jetë për aleancën. /albeu.com

The post Përplasjet brenda NATO-s janë një dhuratë për Vladimir Putinin appeared first on Albeu.com.

Qyteti rus i Kaliningradit ndodhet midis shteteve të BE-së dhe NATO-s të Polonisë dhe Lituanisë dhe ka një popullsi prej rreth 430,000 njerëz.

Megjithatë, zyrtarët evropianë janë në bisedime për përjashtimin e territorit nga sanksionet, të cilat kanë goditur deri tani mallrat industriale si çeliku.

“Të dyja palët arritën në përfundimin se ia vlen të bien dakord për një plan që nuk do të shkelë zbatimin de fakto të sanksioneve, sepse, të themi sinqerisht, rajoni i Kaliningradit është një pjesë shumë e vogël e Rusisë,” tha zoti Morawiecki në një konferencë për shtyp.

The post Kryeministrit polak: BE dhe Rusia bien dakord se kanë nevojë për një plan për Kaliningradin appeared first on Albeu.com.