Pas luftërave të viteve ’90, që e shkatërruan Ballkanin, Bashkimi Europian u zotua në vitin 2003 të anëtarësonte në bllok shtatë vendet e Ballkanit Perëndimor: Shqipërinë, Bosnjë-Hercegovinën, Kroacinë, Kosovën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriutdhe Serbinë.

Kroacia iu bashkua BE-së 10 vite më vonë. Përveç Kosovës, e cila aplikoi për anëtarësim në vitin 2022, pesë vendet e tjera janë tashmë zyrtarisht shtete kandidate të Bashkimit Europian.

Më shumë se një dekadë pasi Kroacia iu bashkua BE-së, zgjerimi në Bruksel duket më afër se kurrë. Brukseli e ka bërë të qartë angazhimin për zgjerim përmes sinjaleve të qarta dhe tani pyetja nuk është më nëse do të ketë anëtarësime të reja, por cilat vende të Ballkanit Perëndimor janë gati për të ecur përpara dhe cilat do të mbeten pas.

Mali i Zi, shteti më i vogël nga të pestat vende kandidate të rajonit, konsiderohet gjerësisht si kryesuesi i procesit të anëtarësimit, me Shqipërinë që e ndjek ngushtësisht nga pas.

Sipas Komisioneres për Zgjerimin e BE-së, Marta Kos, Mali i Zi mundet që teknikisht të përmbushë negociatat deri në fundin e vitit 2026, ndërsa Shqipëria një vit më pas.

“Pastaj na nevojiten 1-1.5 vite për të kaluar nëpër procesin e ratifikimit. Pra, jam vërtet optimiste se edhe gjatë mandatit tim, i cili përfundon në fund të vitit 2029, Bashkimi Europian mund të ketë të paktën dy anëtarë të rinj” – tha së fundi Kos në një intervistë për DË.

Në Serbi, e cila është ekonomikisht kandidatja më e fortë në rajon, vrulli për reforma është zbehur dukshëm. Si kundërpërgjigje, presidenti Aleksandar Vuçiqsugjeroi javën e kaluar, përpara se të udhëtonte për në Bruksel për një takim mbi progresin e Serbisë në BE, që të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor duhet t’i bashkohen BE-së njëkohësisht.

Por a është ky një skenar i zbatueshëm dhe a do të ishte i pranueshëm për fqinjët e Serbisë dhe BE-në?

Mali i Zi udhëheq listën

Procesi i zgjerimit të BE-së për të përfshirë vendet e Ballkanit Perëndimor ka qenë i ngadaltë për disa arsye.

Nga njëra anë, Ballkani Perëndimor përballet ende me çështje dypalëshe të pazgjidhura, mangësi në sundimin e ligjit dhe nivele të larta korrupsioni. Nga ana tjetër, ka pasur ngurrim dhe “lodhje nga zgjerimi” nga ana e shteteve anëtare të BE-së.

Pas shumë vitesh me “kapërcime pengesash”, Mali i Zi përmirësoi reformat kyçe dy vite më parë dhe krijoi një konsensus të gjerë politik mbi anëtarësimin në BE. Si Podgorica, ashtu edhe Brukseli, tani synojnë ta përfundojnë procesin e anëtarësimit sa më shpejt të jetë e mundur.

Së fundi, Mali i Zi shënjoi një moment domethënës, duke mbyllur pesë kapituj pranimi, të cilët janë parakusht për t’u bashkuar me BE-në. Megjithatë, vendit i duhet ende të përmbushë kriteret për dhënien e dënimeve përfundimtare në rastet e korrupsionit të nivelit të lartë dhe krimit të organizuar, emërimin e zyrtarëve gjyqësorë në nivele të qenësishme dhe plotësimin e pozicioneve të lira drejtuese në institucionet më të rëndësishme.

Kritikët vendas argumentojnë se reformat janë të nxituara dhe pa përmbajtje.

“Askush nuk mund të pretendojë seriozisht se sistemi mund të ndryshohet nga themelet brenda pak vitesh” – tha ministrja malazeze për Integrimin Europian, Maida Gorcevic.

“Kritika është legjitime nëse përshpejton reformat, por është e rëndësishme të theksohet se progresi sot matet me tregues të qartë europianë, jo me përshtypje politike, dhe progresi i Malit të Zi konfirmohet objektivisht nga institucionet e BE-së” – tha ajo për DË.

Përparimi i Shqipërisë

Ndërkohë, Shqipëria ka përshpejtuar gjithashtu ritmin e reformave. Ndërsa Komisioni Europian vë në dukje përparimet në reformën gjyqësore, ai ka theksuar nevojën për përpjekje të mëtejshme për të luftuar korrupsionin dhe për të forcuar sundimin e ligjit.

Por, siç thekson analisti politik Florian Bieber, rezultati nuk është aspak i sigurt dhe duhen ende reforma të qëndrueshme.

“Shqipëria po bën shumë reforma, të paktën formale, por në kontekstin kur ke një udhëheqës shumë të fortë si Edi Rama, sigurisht që ka mangësi demokratike shumë serioze. Pra, ka disa rezerva, dhe është e paqartë nëse Shqipëria do të jetë në gjendje ta mbyllë atë boshllëk dhe të jetë vërtet gati në të njëjtën kohë me Malin e Zi” – i tha ai DË.

Pse dëshiron të zgjerohet BE-ja?

Për Bashkimin Europian, zgjerimi është çështje gjeostrategjike dhe besueshmërie.

Sipas një raporti të Qendrës Europiane të Politikave, “integrimi i Malit të Zi do të ishte një mënyrë me rrezik të ulët dhe ndikim të lartë, për të treguar se BE-ja mund t’i përmbushë premtimet, duke përforcuar besimin tek udhëheqja e tij në kohëra pasigurie gjeopolitike”.

“Po paguajmë çmimin e mosanëtarësimit të këtyre vendeve, kur ato donin të bashkoheshin për herë të parë, duke pasur një rajon të paqëndrueshëm” – i tha DË-së Komisionerja Kos.

Por zgjerimi i BE-së shihet gjithashtu si një investim gjeostrategjik në sigurinë dhe përparimin e Europës, thotë Tinatin Akhvlediani, studiese në Njësinë e Politikës së Jashtme të BE-së, pranë Qendrës për Studime të Politikave Europiane.

“Nëse Unioni nuk i pranon këto shtete, atëherë fuqi të tjera mund të ndërhyjnë dhe ta shfrytëzojnë rajonin, duke e përdorur atë si levë kundër Bashkimit Europian, përfshirë Rusinë dhe Kinën” – tha Akhvlediani për DË.

Çfarë mendohet rreth propozimit serb?

Pra, nëse ritmi i progresit drejt anëtarësimit në BE është kaq i ndryshëm në të gjithë rajonin, ku e pozicionin kjo Aleksandar Vuçiqin dhe propozimin e tij, që të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor duhet t’i bashkohen Bllokut njëkohësisht?

Shumë analistë e interpretojnë propozimin si përpjekje për të ngadalësuar të gjithë procesin e integrimit.

Brenda Komisionit Europian, duket se ka “pak oreks” për këtë ide.

“Anëtarësimi është proces i bazuar në meritokraci. Çdo kandidat duhet të anëtarësohet kur të jetë gati dhe të përmbushë kushtet dhe kriteret e përcaktuara në Traktatet e BE-së, duke përfshirë kriteret e Kopenhagës. Nuk ka afate kohore të paracaktuara. Procesi drejtohet nga kryerja e reformave dhe të vërtetojë rezultate të qëndrueshme” – i tha DË-së një zëdhënës i Komisionit Europian.

Secili shtet harton linjën e tij

Si Tinatin Akhvlediani, ashtu edhe Florian Bieber, theksojnë se procesi i zgjerimit ka ndjekur gjithmonë “parimin e Regattës”, që do të thotë se shtetet që kërkojnë të anëtarësohen, hartojnë linjën e tyre dhe integrimi varet nga meritat, reformat dhe përmbushja e kritereve teknike të tyre.

Megjithatë, Bieber vëren se ideja e pranimit në të njëjtën kohë ka disa përparësi.

“Do të shmangte krijimin e kufijve të jashtëm të BE-së midis vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe do të parandalonte importimin e çështjeve dypalëshe në Bashkimin Europian”- thotë ai.

“Megjithatë,” shton Bieber, “ka mangësi serioze, sepse ritmi i anëtarit më të ngadaltë – ose kandidatit, më saktë – do të diktonte shpejtësinë për të gjithë. Pra, nëse Mali i Zi është gati të bashkohet me Bashkimin Europian në vitet e ardhshme, kjo mund të vonohet nga vende si Bosnjë-Hercegovina ose Kosova, gjë që mund të zgjasë edhe 10 vjet.”

Mali i Zi nuk është i gatshëm të presë

Zyra e kryeministrit shqiptar nuk kishte asnjë koment mbi propozimin e Vuçiqit, deri në kohën e publikimit të këtij artikulli.

Megjithatë, Mali i Zi reagoi menjëherë, duke e bërë të qartë se dëshiron të ecë përpara.

“Mali i Zi nuk dëshiron të presë askënd, as nuk pret që dikush të na presë ne” – tha ministrja Gorçeviç. “Ne jemi liderë në këtë proces dhe duam të anëtarësohemi në Bashkimin Europian kur rezultatet tona të tregojnë se jemi gati dhe e meritojmë anëtarësimin”.

Në orët e vona të së martës (16.12.2025), u njoftua se Serbia nuk do të marrë pjesë në samitin e së mërkurës në Bruksel.

Vuçiç e njoftoi vetë vendimin, duke thënë se po vepron për të mbrojtur interesat e Serbisë dhe duke shtuar se e mori vendimin “në mënyrë që askush tjetër të mos fajësohej dhe qeveria të mos i nënshtrohej asnjë presioni”./DW

The post Ballkani Perëndimor, i gjithi njëherësh në BE? Shqipëria me sfida për sundimin e ligjit dhe korrupsionin appeared first on Albeu.com.

Gjatë një bashkëbisedimi në një universitet në Berlin, Osmani tha se procesi i zgjerimit të BE-së duhet të shihet si domosdoshmëri strategjike e vetë bllokut evropian dhe jo të varet nga çështjet politike që kanë shtetet individuale.

“Mendoj se zgjerimi duhet të shihet nga një pikëpamje më e gjerë. Nëse e shihni Ballkanin Perëndimor si rajon, mendoj se është koha që ne të shihemi si potencial e jo si barrë”, tha Osmani.

Ajo u pyet lidhur me një propozim të paraqitur së voni që shtetet e reja anëtare mund të pranoheshin, nuk do të kishin të drejta të plota si dhe nëse e përkrah heqjen e fuqisë së vetos brenda Këshillit të BE-së.

Ajo tha se e favorizon këtë sepse, shtoi, “kemi parë shpesh kur një vend anëtar bllokon vullnetin e gjithë BE-së”.

Presidentja e Kosovës tha se BE-ja duhet ta shohë Ballkanin Perëndimor si potencial, pasi rajoni, sipas saj ofron tri potenciale të rëndësishme: potencialin njerëzor, atë ekonomik dhe atë të sigurisë

“Sa më shumë që rajoni ynë lëvizë drejt BE-së, aq më shumë do të ketë paqe dhe siguri. Dhe kjo është e mirë për gjithë BE-në dhe kontinentin”, tha Osmani.

Presidentja Osmani tha se gjithmonë ka thënë se ka mbështetur që procesi i zgjerimit të bazohet në merita dhe shtetet duhet të përshtatin politikën e tyre të jashtme dhe të sigurisë me të BE-së. Kosova, tha ajo, e ka përshtatur 100 për qind politikën e saj, duke përmendur sanksionet ndaj Rusisë për shkak të luftës në Ukrainë.

Megjithatë, ajo tha se në rajon ka shtete që nuk veprojnë kështu – referencë për Serbinë, e cila pavarësisht se ka mbështetur rezoluta të Kombeve të bashkuara që dënojnë agresionin rus në Ukrainë, shteti refuzon të vendosë sanksione ndaj Moskës.

“Nuk mund të ulesh në dy karrige njëherësh, nuk duhet të ketë një zonë gri”, porositi Osmani.

Nga shtetet e Ballkanit, vetëm Kosova është prapa në rrugën evropiane, pasi është vendi i vetëm që nuk ka as statusin e vendit kandidat.

Prishtina ka dorëzuar aplikimin për anëtarësim në BE në dhjetor të vitit 2022. Megjithatë, ky aplikim ende nuk ka kaluar as në fazën e parë formale, atë të shqyrtimit nga Këshilli i BE-së dhe më pas dërgimit për opinion në Komisionin Evropian.

Gjatë ligjëratës në këtë universitet, por edhe në bashkëbisedimin që pasoi, Osmani përsëriti akuzat Rusia po tenton të minojë demokracitë në Evropë.

“Serbia, bashkëpunëtorja e Rusisë vazhdimisht tenton të minojë sovranitetin e Kosovës përmes destabilizimit, dezinformimit dhe duke mbështetur grupe kriminale dhe terroriste”, tha Osmani.

Osmani së voni ka përsëritur qëndrimin e saj se Serbia dhe Rusia paraqesin kërcënim për Kosovën./rel

The post Vjosa Osmani: Është koha që Ballkani Perëndimor të shihet nga Bashkimi Evropian si potencial e jo si barrë appeared first on Albeu.com.

Rama tha se vendi ynë nuk po kërkon as bamirësi, e as dhurata nga partnerët europianë për anëtarësimin në BE.

Gjithashtu, Rama u shpreh se vendi ynë po kërkon vizionin e BE-së dhe vendin në tryezën e BE-së, në bazë të punës dhe meritave që ka bërë vendi ynë.

Edi Rama: Ne e dimë vendin tonë, ne nuk po kërkojmë të na jepet falas një vend në tryezë, po kërkojmë të ndihmojmë BE për ta rindërtuar këtë tryezë nga e para. Ballkani Perëndimor është zgjedhje që pret të integrohet dhe jo një problem për tu zgjidhur.

Partnerëve evropianë u themi se ne nuk u kërkojmë bamirësi, a dhurata, kërkojmë vetëm vizion.

Le të përvijomë së bashku një udhërrëfyes ku reformat tona i përgjigjen nevojave tuaja.

The post Forumi i parë i investimeve BE–Ballkani Perëndimor/ Rama flet për ambiciet e Shqipërisë për anëtarësimin: Nuk po kërkojmë as bamirësi, e as dhurata appeared first on Albeu.com.

Tema e samitit të sivjetshëm do të jetë “Interesa të përbashkëta, angazhim i përbashkët për një të ardhme të përbashkët: Së bashku drejt BE-së”.

Takimi do të përqendrohet në të ardhmen evropiane të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe në forcimin e bashkëpunimit rajonal, posaçërisht në Planin e Rritjes së BE-së për rajonin.

Derisa Kosova ngel vendi i vetëm nga rajoni që ende nuk e ka statusin e vendit kandidat për në BE, Shqipëria ka shënuar përparim të madh kohëve të fundit, duke i hapur shumicën e kapitujve të negociatave për anëtarësim, me vendet e tjera që kanë ngecur në këtë pikë.

Sa i përket Planit të Rritjes së BE-së, një paketë prej 6 miliardë eurosh e miratuar më 2023, të gjitha vendet e rajonit i kanë pranuar mjetet e para, ndërsa Kosova dhe Bosnja ende jo.

Kosovës po i kushton mungesa e një Kuvendi të ri, pas zgjedhjeve të shkurtit, pasi i duhet ta ratifikojë marrëveshjen e nevojshme fillimisht, ndërsa Bosnja s’e ka dorëzuar ende agjendën e kërkuar të reformave tek autoritetet evropiane.

Kosova do të përfaqësohet nga presidentja Vjosa Osmani në këtë samit ku pjesëmarrjen e kanë konfirmuar edhe presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiq, ai i Malit të Zi Jakov Milatoviq, anëtarët e Presidencës së Bosnjës, si dhe presidentja e Maqedonisë së Veriut, Gordana Silianovska-Davkova.

Samiti vjen në një moment kyç për Ballkanin Perëndimor, ku përveç temës së integrimit evropian, do të trajtohen edhe çështje që lidhen me forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe ruajtjen e stabilitetit politik në rajon.

Ky samit, gjithashtu i sjell Osmanin dhe Vuçiçin përballë për herë të parë, pas një shkëmbimi akuzash ndaj njëri-tjetrit kohëve të fundit në lidhje me sigurinë në rajon.

Osmani tha në fundjavë se “thirrjet e pamatura” të presidentit serb për luftë, janë jehonë e rrezikshme e kapitujve më të errët të historisë së kohëve të fundit.

Reagimi i Osmanit erdhi pasi Vuçiç tha të premten se “të gjithë po përgatiten për luftë” dhe se Kosova po “përpiqet ta përdorë këtë kohë para luftës” për t’i bindur shumicën e shteteve evropiane dhe vendet e NATO-s t’ia mbajnë anën Prishtinës.

Edhe Vuçi po i referohej komenteve të mëparshme të presidentes kosovare kur foli për luftën, pasi javën e kaluar në samitin e Komunitetit Politik Evropian në Danimarkë, Osmani i kishte bërë thirrje Evropës t’i parandalojë “taktikat agresive dhe destabilizuese” të Serbisë ndaj fqinjëve të saj.

Takimi po organizohet nga presidentja e Sllovenisë, Natasha Pirc Musar, dhe presidenti i Kroacisë, Zoran Milanoviq, dy prej nismëtarëve të samitit, ndërkaq do të drejtohet nga presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj, si nikoqir i takimit në Durrës.

Kjo nismë rajonale, e nisur në vitin 2013 nga Sllovenia dhe Kroacia, synon të forcojë dialogun dhe bashkëpunimin mes vendeve të rajonit, si dhe të lehtësojë përpjekjet e tyre drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian./REL

The post Liderët e Ballkanit Perëndimor mblidhen sot në Durrës për Samitin Bërdo-Brioni appeared first on Albeu.com.

Nëse Brukseli është serioz në lidhje me demokracinë, stabilitetin dhe sigurinë, ai ka nevojë për veprime, jo premtime, sepse ata që nuk e mbushin vakumin e pushtetit në Evropën Juglindore me Evropën, po ua lënë atë të tjerëve.

Deputetja shqiptare Jorida Tabaku dhe anëtari i Bundestagut Peter Beyer, kanë shkruar një artikull ekskluziv si mysafir për Frankfurter Rundschau nga Ippen.Media:

Lufta e agresionit e Rusisë kundër Ukrainës, ka ndryshuar në mënyrë të pakthyeshme hartën gjeopolitike të Evropës.

Kjo pikë kthese kërkon jo vetëm unitet më të madh, por edhe një riorientim strategjik të politikës së zgjerimit të Bashkimit Evropian.

Në zemër të kësaj sfide është një imperativ i qartë: Rajoni i Ballkanit Perëndimor, duhet të jetë i ankoruar fort në sferën demokratike dhe ekonomike të Evropës.

Vendet e Ballkanit Perëndimor, ndajnë vlera evropiane dhe përpiqen për një të ardhme më të mirë evropiane – dhe sot, më shumë se kurrë, ato duhet të shihen si një pjesë integrale e Evropës – jo si një shënim dytësor.

Një proces i rigjallëruar i zgjerimit, duhet të mbështetet nga një lidership i guximshëm politik dhe reforma strukturore të gjera – parime që janë theksuar gjithmonë nga Partia Popullore Evropiane (PPE).

Me zgjedhjen e Friedrich Merz si Kancelar i Gjermanisë, po shfaqet një pikë kthese.

Roli i ripërtërirë i lidershipit të Gjermanisë, i dukshëm përmes Procesit të Berlinit dhe Koalicionit të Ballkanit Perëndimor në Bundestag, nënvizon angazhimin e saj për të formësuar në mënyrë aktive Evropën Juglindore.

Kjo vëmendje e ripërtërirë tani duhet të përkthehet në rezultate konkrete: përshpejtimin e investimeve, forcimin e llogaridhënies politike dhe avancimin me forcë të rrugës drejt reformës demokratike. BE-ja, kandidatët për anëtarësim dhe shtetet e ardhshme anëtare ndajnë një përgjegjësi të përbashkët në këtë – jo vetëm për ta mbajtur derën hapur, por për ta udhëhequr në mënyrë aktive Ballkanin Perëndimor.

Ballkani Perëndimor është në një udhëkryq. Me mbështetjen e duhur, ai mund të zhvillohet në një urë dinamike midis Evropës dhe Lindjes së Mesme – një nxitës i inovacionit, rritjes ekonomike dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Investimet strategjike në infrastrukturën dixhitale, inteligjencën artificiale, energjinë e rinovueshme dhe industritë inteligjente mund të shënojnë fillimin e një epoke të re të prosperitetit rajonal. Por rritja ekonomike pa qeverisje të mirë nuk është vetëm e brishtë – ajo dëmton veten.

Konvergjenca ekonomike dhe integrimi politik duhet të shkojnë dorë për dore. Vlerat thelbësore të BE-së – pluralizmi, llogaridhënia dhe sundimi i ligjit – janë të panegociueshme.

Një demokraci funksionale me një opozitë të vërtetë, një shtyp të lirë dhe institucione të pavarura nuk është një ideal, por një kriter i detyrueshëm për pranimin në BE.

Është thelbësore që reformat të mos shihen si ushtrime teknokratike për Brukselin, por si ndryshime të thella që qytetarët mund t’i ndiejnë dhe t’u besojnë.

Raportet e ardhshme të progresit duhet të pyesin: Si ushtrohet pushteti – dhe si mbrohet mospajtimi?

Sepse: Demokracia pa opozitë nuk është demokraci. Një opozitë e fortë dhe e besueshme është thelbësore për të kontrolluar pushtetin dhe për të mbrojtur zhvillimin demokratik.

Pluralizmi duhet të konsiderohet një tregues themelor i gatishmërisë për pranim – në të njëjtin nivel me kriteret ekonomike ose të sundimit të ligjit. Konkurrenca e vërtetë politike dhe një shoqëri civile e hapur nuk janë pengesa për progresin, por themeli i integrimit legjitim evropian. Në planin afatgjatë, vetëm ky model garanton stabilitet, qëndrueshmëri dhe besim – si në rajon ashtu edhe në Bruksel.

BE-ja, kandidatët për anëtarësim dhe shtetet anëtare tani përballen me zgjedhjen e kalimit nga retorika në realitet. Më shumë se 80 përqind e njerëzve në Ballkanin Perëndimor mbështesin bashkëpunimin rajonal si një nxitës të rimëkëmbjes ekonomike – një sinjal i qartë.

Tani është koha për të dhënë rezultate: me qasje politike që shkojnë përtej reformave institucionale – duke forcuar gjyqësorin, duke luftuar korrupsionin, duke liberalizuar tregjet dhe duke investuar në kapitalin njerëzor të synuar. BE-ja duhet të zgjerojë praninë e saj përmes programeve që kombinojnë ripërtëritjen demokratike me modernizimin ekonomik.

Gjermania ka një rol të veçantë për të luajtur në këtë. Bashkëpunimi parlamentar midis Bundestagut dhe parlamenteve kombëtare të vendeve të Ballkanit Perëndimor mund të krijojë një model të ri besimi dhe procesesh të të mësuarit të ndërsjellë. Kjo “diplomaci parlamentare” duhet të jetë një bllok qendror ndërtimi i strategjisë evropiane – jo vetëm në nivelin qeveritar, por edhe për të forcuar institucionet demokratike nga brenda. Është një mundësi për të forcuar parlamentarizmin dhe për të fuqizuar anëtarët e parlamentit për të marrë përgjegjësi – dhe për të përmbushur rolin e tyre si përfaqësues të popullit.

Sidomos në kohë të trazuara, besueshmëria e Evropës varet nëse ajo mbështet angazhimet e saj strategjike me veprime politike. Nuk ka të bëjë vetëm me mbylljen e një “kapitulli të papërfunduar” në historinë e BE-së. Bëhet fjalë për faktin nëse Bashkimi është i aftë të formësojë fatin e vet strategjik. Nëse Evropa nuk arrin t’i ofrojë Ballkanit Perëndimor një rrugë të qartë dhe të besueshme përpara, aktorë të tjerë do të mbushin boshllëkun që do të krijohet – duke minuar kështu demokracinë, duke nxitur dezinformimin dhe duke rrezikuar stabilitetin ekonomik në një rajon që është pjesë e patundur e familjes evropiane.

Tani është momenti për të krijuar një partneritet të vërtetë midis BE-së, vendeve të aderuara dhe shteteve kandidate – një bashkësi me fat të përbashkët. Ripërtëritja demokratike, pluralizmi politik dhe transformimi ekonomik nuk janë projekte luksi. Ato janë e vetmja rrugë drejt paqes, prosperitetit dhe besueshmërisë në kufirin juglindor të Evropës.

Burimi: Frankfurter Rundschau

The post Ballkani Perëndimor dhe zgjerimi i BE-së: Emergjenca demokratike e Evropës appeared first on Albeu.com.

Nën udhëheqjen e kancelarit gjerman, Olaf Scholz, samiti u mbajt të hënën në Berlin. Të pranishëm ishin edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe përfaqësues të vendeve partnere.

Scholz tha se marrëveshjet e reja “do ta bëjnë jetën e njerëzve më të lehtë”.

“Procesi i Berlinit është instrumenti më i mirë jo vetëm për bashkëpunimin rajonal, por edhe për përshpejtimin e integrimit evropian të të gjitha vendeve të Ballkanit Perëndimor”, tha ai.

Plani i ri për tregun e përbashkët rajonal është pjesë integrale e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, i cili u miratua nga Bashkimi Evropian në muajin maj dhe ka vlerën e gjashtë miliardë eurove.

Ky plan synon t’i mbështesë reformat e rajonit, që lidhen me BE-në, si dhe rritjen e tij ekonomike.

Vendet anëtare të BE-së i miratuan më 11 tetor agjendat e reformave të pesë vendeve të rajonit – përveç Bosnje e Hercegovinës – duke i hapur kështu rrugë Komisionit Evropian që t’i bëjë pagesat e para nga paketa në fjalë.

Bosnja duhet të presë ende për miratimin e agjendës së saj, pasi dokumenti që ky vend dërgoi në BE, nuk ishte komplet dhe nuk i adresonte të gjitha sugjerimet e dhëna nga Komisioni Evropian.

Sipas një përllogaritje jozyrtare, Kosova do të mund të përfitojë mbi 880 milionë euro nga Plani i Rritjes. Mbi 250 milionë euro, asaj do t’i ndaheshin si para pa kthim, ndërsa pjesa tjetër në formën e kredive të volitshme.

Gjatë adresimit të tij në samit, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, foli mes tjerash për rëndësinë e bashkëpunimit rajonal, duke njoftuar se Kosova, nisur nga 1 janari i vitit të ardhshëm, do t’u mundësojë qytetarëve të Bosnje e Hercegovinës të hyjnë në vend me vetëm letërnjoftime.

Aktualisht, qytetarët e të dyja vendeve duhet të pajisen me viza për të hyrë në territorin e njëra-tjetrës.

Një marrëveshje për lëvizje të lirë me letërnjoftime mes vendeve të Ballkanit Perëndimor u arrit në vitin 2022, por nuk u zbatua plotësisht.

Qytetarët e Kosovës mund të lëvizin me letërnjoftime në Maqedoni të Veriut, Shqipëri, Serbi dhe Mal të Zi. Bosnje e Hercegovina, e cila – sikurse Serbia – nuk e njeh shtetin e Kosovës, nuk e ratifikoi marrëveshjen për lëvizje të lirë./REL

The post Liderët e Ballkanit Perëndimor nënshkruajnë marrëveshje të reja në Berlin appeared first on Albeu.com.

Ministri Mete në fjalën e tij u shpreh se procesi i miratimit të Planit të Rritjes brenda BE ka ecur me ritme të shpejta dhe se tani do të kontribuojë për të përshpejtuar reformat dhe rritur konvergjencën mes vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe BE-së.

“Plani i Rritjes ka krijuar një moment reformash. Tashmë jemi në fazën e dakordësimit final të masave të këtij Plani dhe instrumentat financiare qe lidhen me të priten të kalojnë në Parlament brenda verës.”

Ministri theksoi se Shqipëria është në një fazë të përparuar sa i përket anëtarësimit në Zonën Unike të Pagesave në Euro (SEPA), ku rezulton ndër vendet e para në rajon që ka dërguar tashmë para-aplikimin dhe po përgatitet të aplikojë zyrtarisht në muajin qershor. Gjithashtu, Ministri Mete vlerësoi mundësitë e ofruara nga BE përmes Planit të Rritjes, ku qytetarët e vendeve të Ballkanit Perëndimor pritet të përfitojnë një sërë lehtësish dhe masash konkrete, përpara se të behen anëtare te BE-së.

Drejtori i Përgjithshëm i Drejtorisë së Zgjerimit në KE, Gert Jan Koopman, vlerësoi progresin e bërë nga vendi ynë dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor në procesin e integrimit, ndërsa theksoi se Plani i Rritjes përfshin një set reformash ambicioze dhe sfiduese për rajonin. Ai inkurajoi vendet e Ballkanit Perëndimor të vijojnë me ritmin e lartë të reformave, duke theksuar edhe njëherë mbështetjen e Komisionit në procesin e integrimit.

E pranishme në këtë takim ishte Ministrja e Shtetit dhe Kryenegociatorja znj. Majlinda Dhuka, e cila u ndal te progresi i bërë nga vendi ynë në procesin e integrimit dhe reformave që synohet të ndërmerren edhe në kuadër të Planit të Rritjes.

Në takimin e Ministrave të Çështjeve Evropiane dhe Financave të Ballkanit Perëndimor në Kotor u disktua gjithashtu edhe Programi për Lehtësimin e Tregtisë dhe Transportit 2.0, një iniciativë që shihet si një vazhdimësi dhe përmirësim i mëtejshëm i Fazës së parë të Programit të zbatuar nga Banka Botërore, si edhe për çështje të tjera bashkëpunimi me interes të përbashkët për vendet e Ballkanit Perëndimor./albeu.com

The post Mete në takimin BE-Ballkani Perëndimor në Malin e Zi: Brenda verës miratojmë instrumentat e Planit të Rritjes në Parlament appeared first on Albeu.com.

Për ministrin Mete kjo Paketë Financiare është një shenjë e qartë e mbështetjes së BE për përshpejtimin e reformave dhe procesit të integrimit të rajonit dhe theksoi rëndësinë e anëtarësimit të Shqipërisë dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA) dhe përparimet e bëra në këtë drejtim.

“Hapja e SEPA-s për vendet jo anëtare të BE-së, si pjesë e Planit të ri të Rritjes së Komisionit të BE-së, paraqet një mundësi unike për Ballkanin Perëndimor për uljen në mënyrë të konsiderueshme të kostove të pagesave brenda rajonit. Ekonomitë e Ballkanit Perëndimor janë shumë të ndërlidhura me Bashkimin Evropian, prandaj është me rëndësi që ne të synojmë krijimin e lidhjeve efikase të pagesave ndërkufitare,” u shpreh ai.

Ministri Mete tha se Shqipëria është një fazë të avancuar sa i përket përmbushjes së kritereve të BE-së për SEPA-n, ndërsa ka realizuar procedurën e para-aplikimit.

“Shqipëria është në një fazë të avancuar sa i përket plotësimit të kritereve për anëtarësim në SEPA. Banka e Shqipërisë ka miratuar setin e rregulloreve të nevojshme dhe në fund të muajit të kaluar kemi përfunduar procedurën e para-aplikimit,” u shpreh më tej ministri, informon zyra e shtypit e kësaj ministrie.

Përfshirja në Zonën e Vetme Evropiane të Pagesave sjell përfitime të shumta për vendet e rajonit, si reduktimin e kostove të transaksioneve bankare dhe lehtësimin e tregtisë.

Drejtoresha për Ballkanin Perëndimor në Drejtorinë e Përgjithshme për Negociatat e Fqinjësisë dhe Zgjerimit, KE, Znj. Valentina Superti, shprehu mbështetjen e saj për vendet e rajonit në lidhje me anëtarësimin në SEPA.

“Do t’ju mbështesim për të avancuar me procesin, i cili sjell lehtësimin e tregtisë në rajon. Për ne është mjaft i rëndësishëm bashkëpunimi mes vendeve të Ballkanit në mënyrë që ata të kenë një rritje të eksporteve dhe të bëhen edhe më atraktivë sa i përket investimeve të huaja,” tha ndër të tjera Znj. Superti, duke veçuar se Shqipëria dhe Mali i Zi janë në fazë të avancuar sa i përket aplikimit” u shpreh ajo, informon zyra e shtypit.

Ndërsa Ministrja e Shtetit dhe Kryenegociatorja për Integrimin në Bashkimin Europian, Znj. Majlinda Dhuka, vlerësoi votimin e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor nga Parlamenti Evropian, duke e cilësuar një sinjal të qartë të mbështetjes politike të BE për vendet e rajonit. Ajo theksoi se vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të thellojnë më tej bashkëpunimin mes tyre për të rritur konvergjencën me BE-në.

The post Mali i Zi, Mete në takimin e ministrave të Ballkanit Perëndimor: Të synojmë krijimin e lidhjeve efikase të pagesave ndërkufitare appeared first on Albeu.com.

Ky projektligj vjen në një kohë të tensioneve të shtuara në Kosovë dhe Bosnje e Hercegovinë.

“Sot Komisioni për Çështje të Jashtme i Senatit amerikan u dërgoi shteteve të Ballkanit Perëndimor mesazh për një angazhim të ripërtërirë duke bërë përpara me këtë projektligj ndërpartiak. E kam shkruar këtë projektligj duke u përqëndruar tek mundësia për të thelluar përkushtimin tonë dhe investimin në rajon përmes forcimit të marrëdhënieve tregtare dhe bashkëpunimit ekonomik si dhe për të vënë në pah mjetet që kanë Shtetet e Bashkuara për t’iu dhënë përgjigje ndikimit keqdashës, korrupsionit dhe përpjekjeve të tjera që synojnë të minojnë aspiratat demokratike të rajonit”, tha për Zërin e Amerikës Senatorja Jeanne Shaheen.

“Është me rëndësi të theksohet se nëse miratohet në ligj, ai do t’i shndërrojë në ligj urdhrat ekzekutivë ndaj akteve korruptive dhe që bien ndesh me marrëveshjen e Dejtonit në Ballkanin Perëndimor, duke e bërë të qartë që Shtetet e Bashkuara nuk do të tolerojnë përpjekjet për të minuar paqen dhe stabilitetin në rajon”, shtoi senatorja Shaheen.

Javën e kaluar, në një dëshmi para Komisionit për Forcat e Armatosura të Senatit, Komandanti i Komandës amerikane në Evropë, Gjenerali Christopher Cavoli tha se NATO-ja është në proces të shtimit të forcave dhe armatimeve të rënda në misionin paqëruajtës në Kosovë. Ai fajësoi Rusinë se po nxit “tensionet ndëretnike” dhe tha se Serbia dyshohet të jetë përfshirë në këto operacioni ndikimi në rajon.

Ky projektligj, propozim i përbashkët i Senatores demokrate Jeanne Shaheen dhe Senatorit republikan Roger Wicker, që mban titullin “Akti mbi Demokracinë dhe Përparimin në Ballkanin Perëndimor, zëvendëson një projektligj të ngjashëm që i është propozuar Kongresit amerikan në gusht të vitit 2022.

Projektligji i ri nxit Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj të forcojnë marrëdhëniet tregtare me Shqipërinë, Bosnje e Hercegovinën, Kroacinë, Kosovën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë si dhe “të forcojnë dhe zgjerojnë integrimin ekonomik rajonal në Ballkanin Perëndimor” edhe si kundërpërgjigje ndaj ndikimit rus në rajon, në veçanti varësisë ndaj gasit rus.

“Shtetet e Ballkanit Perëndimor krijojnë një rajon pluralist, shumëetnik në zemër të Evropës, që është i rëndësisë kritike për paqen, stabilitetin dhe përparimin e kontinentit,” thuhet në projektligj. “Paqja e vazhdueshme, stabiliteti dhe përparimi në Ballkanin Perëndimor është drejtpërdrejt i lidhur me mundësitë për avancim demokratik dhe ekonomi për qytetarët dhe banorët e këtyre shtatë shteteve.”

Sipas projektligjit, “është në interesin e ndërsjellë të Shteteve të Bashkuara dhe shtatë vendeve të Ballkanit Perëndimor të mbështesin një zhvillim të qëndrueshëm dhe të vazhdueshëm ekonomik në rajon”.

Në projektligj i kushtohet rëndësi edhe dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duke e konsideruar “një hap pozitiv në avancimin e normalizimit ndërmjet dy vendeve”.

Aty thuhet se të dyja vendet duhet të synojnë që menjëherë të zbatojnë detyrimet nga marrëveshja për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi, e arritur vitin e kaluar në Bruksel dhe në Ohër.

“Kur të jetë shënuar përparim i mjaftueshëm në zbatimin e Aneksit, Shtetet e Bashkuara duhet të mendojnë për nxitjen e nismave për të përforcuar marrëdhëniet dypalëshe me të dyja vendet”, thuhet në projektligj. Këta hapa të propozuar përfshijnë fillimin e dialogut dypalësh strategjik me Kosovën dhe Serbinë dhe mbështetjen e nismave konkrete në fushën e tregtisë dhe investimeve.

“Shtetet e Bashkuara duhet të vazhdojnë të mbështesin një marrëveshje përfundimtare të përgjithshme ndërmjet Kosovës dhe Serbisë të bazuar në njohjen e ndërsjellë”, sipas projektligjit.

Projektligji veçon zgjedhjet parlamentare dhe lokale të mbajtura në Serbi më 17 dhjetor të vitit 2023 dhe ngjarjet që pasuan, duke vlerësuar se ato “shkaktojnë një shqetësim të thellë për gjendjen e demokracisë në Serbi”. Projektligji radhit shkeljet e procesit zgjedhor të dokumentuara nga Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë, që i vëzhgoi këto zgjedhje, për të cilat deklaroi se u zhvilluan në “kushte të padrejta”.

Sipas projektligjit, akuzat e zyrtarëve serbë ndaj protestuesve paqësorë, partive opozitare dhe shoqërisë civile se bëjnë përpjekje për të destabilizuar qeverinë, “janë një akuzë shqetësuese që kërcënon sigurinë e elementëve të rëndësishëm të shoqërisë serbe”.

“Shtetet demokratike vlerat e të cilave përputhen me Shtetet e Bashkuara janë më të denja për një partneritet më të fuqishëm dhe më të qëndrueshëm”.

Ky projektligj po ashtu nxit qeverinë amerikane të përkrahë “anëtarësimin e përshpejtuar të atyre vendeve të Ballkanit Perëndimor që ende nuk janë anëtare të Bashkimit Evropian dhe NATO-s dhe që e dëshirojnë dhe janë të përshtatshme për anëtarësimin” në këto organizata.

“Reformat dhe integrimi në Bashkimin Evropian që e synojnë vendet e Ballkanit Perëndimor kanë ndihmuar drejt përparimit të dukshëm demokratik dhe ekonomik në rajon”, thuhet në projektligj.

Por ai tërheq vëmendjen se shkalla e varfërisë dhe papunësisë në rajon po ndikon në emigrimin e të rinjve, duke çuar në rënie të popullatës në të shtatë vendet.

Projektligji thotë se korrupsioni, përfshirë udhëheqësit politikë që përfitojnë nga ai, vazhdon të “paraqesë një prej pengesave më të mëdha ndaj zhvillimit të mëtejshëm ekonomik dhe politik të rajonit” dhe nxit Shtetet e Bashkuara të ndihmojnë për përmirësimin e funksionimit të shtetit ligjor dhe reformat demokratike.

Ndërkohë, projektligji ka vënë në dukje edhe fushatat dezinformuese që “kanë për qëllim të dëmtojnë institucionet demokratike, përfshirë integritetin e zgjedhjeve”.

Krahas paralajmërimeve për ndikimin rus në Ballkan, projektligji tërheq vëmendjen edhe për “ndikimin në rritje të Kinës” në rajon, duke thënë se ai mund të ketë “ndikim të dëmshëm në konkurrencën strategjike, demokracinë dhe integrimin ekonomik me Evropën”.

Për t’u shndërruar në ligj, ky projektligj duhet paraprakisht të miratohet nga Senati dhe Dhoma e Përfaqësuesve para se të nënshkruhet nga Presidenti Joe Biden.

The post Projektligji për Ballkanin Perëndimor sërish para senatit amerikan, kërkohet angazhim i shtuar i Shteteve të Bashkuara appeared first on Albeu.com.

Sipas raportit gjatë periudhës janar-mars, autoritetet raportuan rreth 5500 kalime të parregullta kufitare në rrugën e Ballkanit Perëndimor, 64% më pak se një vit më parë. Sipas FRONTEX, migrantët më të shumtë në numër ishin nga Siria, Turqia dhe Afganistani.

Kalimet detare mbeten jashtëzakonisht të rrezikshme për njerëzit që ndërmarrin migrime të parregullta, thotë FRONTEX.

Në raport referohen të dhëna nga Organizata Ndërkombëtare për Migracionin (IOM) sipas të cilave 476 persona janë raportuar të zhdukur në Mesdhe në tre muajt e parë të këtij viti. Shumica dërrmuese e tyre, sipas të dhënave të IOM po lundronin në rrugën e rrezikshme të Mesdheut Qendror.

Bien prurjet e migrantëve të parregullt edhe në Shqipëri, por rritet kontrabandimi

Të dhënat e policisë kufitare shqiptare flasin se tre muajt e parë të këtij viti ra ndjeshëm prurja e migrantëve të parregullt edhe në Shqipëri. Në dy rajonet më të mëdha kufitare me Greqinë atë të Korçës dhe Gjirokastërs u evdientuan në këtë periudhë rreth 270 migrantë të parregullt. Policia në të dy rajonet ka goditur rreth 10 raste të kontrabandimit të migrantëve të cilat kanë dëshmuar një rritje të këtij aktiviteti. Pak ditë më parë gjatë një aksidenti rrugor 7 migrantë nga Pakistani dhe shoferi shqiptar që i transportonte humbën jetën në segmentin e rrugës Këlcyrë Përmet, në jug të Shqipërisë.

Hetimet paraprake treguans e migrantët ishin marrë në Pikën e Tri Urave në kufirin me Greqinë dhe po transportoheshin për në Shkodër për të kaluar drejt Malit të Zi me destinacion final vendet europiane. Krahas organizimit të kontrabandimit të migrantëve të parregullt nga pikat kufitare me Greqinë një tjetër formë konrabandimi është shfaqur me futjen në Shqipëri të migrantëve nga Bangladeshi me viza për “arsye punësimi” dhe më pas për organizimin e daljes së tyre nga Shqipëria kundrejt përfitimit të shumave të mëdha financiare.

Prokuroria e Posaçme Kundër Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit (SPAK) dhe Prokuroria Speciale të Republikës së Kosovës kanë vënë nën hetime në Shqipëri, 26 persona, nga të cilët javëne shkuar 21 persona janë lënë në arrest me burg, tre në arrest shtëpie dhe dy me masën e detyrimit për paraqitje para Policisë Gjyqësore. Mes personave rezultojnë 11 sipërmarrës në fushën e fasonerisë, agjencive të ndërmjetësimit dhe punësimit, dhe 4 punonjës policie.

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë shqipatre Mehmet Rrumbullaku tha se “hetimet kishin nisur pasi gjatë vitit 2023, nga struktura të ndryshme të Policisë së Shtetit, ishte konstatuar rritja e numrit të të huajve, të pajisur me leje qendrimi dhe leje pune, të kapur në tentativë për t’u larguar drejt vendeve të tjera”.

Sipas hetimeve skema e ngritur dyshohet se përdorte si mbulesë disa agjenci ndërmjetësimi e agjensi punësimi si dhe sipërmarrje tregtare, të cilat i tërhiqnin të huajt me leje të rregullta qëndrimi dhe pune në Shqipëri. Nga hetimi ka rezultuar më pas se këto praktika janë kryer në mënyrë fiktive, pasi qëllimi nuk ka qenë punësimi i migrantëve, por pajisja me vizë, në mënyrë që ata të mund të hynin lirshëm në territorin shqiptar, për t’u larguar më pas në mënyrë të paligjshme drejt vendeve të Bashkimit Europian. Të dhënat paraprake të hetimeve flasin se gjatë aplikimeve për punësim dhe për vizë, janë paraqitur kontrata qiraje fiktive banimi, certifikata profesionale dhe njohjes të gjuhëve të huaja të falsifikuara, etj./VOA

The post VOA: Bie 64% migrimi parregullt në Ballkanin Perëndimor, në Shqipëri rritet kontrabandimi migrantëve appeared first on Albeu.com.