Sipas paktit Aukus, Australia do të marrë nëndetëset e saj të para me energji bërthamore, të paktën tre, nga SHBA.

Aleatët do të punojnë gjithashtu për të krijuar një flotë të re duke përdorur teknologjinë më të avancuar, duke përfshirë reaktorët Rolls-Royce të prodhuar në Mbretërinë e Bashkuar.

Pekini tha se marrëveshja e madhe detare “dëmton paqen dhe stabilitetin”.

Misioni i Kinës në OKB akuzoi gjithashtu aleatët perëndimorë për frenim të përpjekjeve për mospërhapjen bërthamore.

Por presidenti i SHBA Joe Biden tha se marrëveshja kishte për qëllim forcimin e paqes në rajon dhe theksoi se nëndetëset do të jenë “me energji bërthamore, jo armë bërthamore”.

Duke folur së bashku me kryeministrat e Mbretërisë së Bashkuar dhe Australisë, Rishi Sunak dhe Anthony Albanese,  në San Diego të Kalifornisë, Biden tha se marrëveshja nuk do të rrezikonte angazhimin e Australisë për të qenë një vend pa armë bërthamore.

Për Australinë, ky është një përmirësim i madh i aftësive ushtarake të aleatit të SHBA-së. Vendi bëhet vetëm i dyti pas Britanisë së Madhe që merr teknologjinë elitare të shtytjes bërthamore të Uashingtonit.

Nëndetëset do të jenë në gjendje të operojnë më tej dhe më shpejt se flota ekzistuese e vendit me motorë me naftë dhe Australia gjithashtu do të jetë në gjendje të kryejë sulme me rreze të gjatë kundër armiqve, për herë të parë.

Sipas marrëveshjes, marinarët e marinës australiane do të dërgohen në bazat e nëndetëseve të SHBA dhe Britanisë së Madhe nga ky vit për të mësuar se si të përdorin nëndetëset me energji bërthamore.

Nga viti 2027, SHBA dhe Britania e Madhe do të bazojnë gjithashtu një numër të vogël nëndetësesh bërthamore në Perth, Australia Perëndimore, përpara se Canberra të blejë tre nëndetëse të klasit Virginia të modelit amerikan në fillim të viteve 2030, me opsione për të blerë dy të tjera.

Pas kësaj, plani është që të projektohet dhe të ndërtohet një nëndetëse tërësisht e re me energji bërthamore për marinën e Mbretërisë së Bashkuar dhe Australiane, një model që quhet SSN-AUKUS.

Kjo anije sulmuese do të ndërtohet në Britani dhe Australi sipas një dizajni britanik, por do të përdorë teknologji nga të tre vendet.

Presidenti Biden tha se të tre vendet ishin të përkushtuara për të siguruar që rajoni Indo-Paqësor të mbetet i lirë dhe i hapur.

Ai gjithashtu u zotua për 4.6 miliardë dollarë për zgjerimin e kapacitetit të ndërtimit të nëndetëseve të SHBA-së dhe përmirësimin e mirëmbajtjes së nëndetëseve të saj aktuale me energji bërthamore të klasit Virginia.

Kryeministri i Australisë tha se plani, i cili do t’i kushtojë Canberrës deri në 368 miliardë dollarë australianë, gjatë 30 viteve, shënoi “investimi më i madh i vetëm në aftësinë mbrojtëse të Australisë në të gjithë historinë e saj”.

Anthony Albanese tha se ndërtimi i nëndetëseve në kantieret australiane do të krijonte gjithashtu mijëra vende pune në vend.

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar tha se në 18 muajt që nga zbulimi i aleancës Aukus, sfidat ndaj stabilitetit global vetëm sa ishin rritur.

“Pushtimi i paligjshëm i Rusisë në Ukrainë, këmbëngulja në rritje e Kinës, sjellja destabilizuese e Iranit dhe Koresë së Veriut, të gjitha kërcënojnë të krijojnë një botë të koduar nga rreziku, çrregullimi dhe përçarje”, tha Sunak.

Si pjesë e vizitës së tij në SHBA, Sunak është zotuar gjithashtu të rrisë shpenzimet e mbrojtjes me gati 6 miliardë dollarë gjatë dy viteve të ardhshme për të kundërshtuar kërcënimet nga shtetet armiqësore.

Aleanca e sigurisë Aukus, e shpallur në shtator 2021, ka marrë vazhdimisht kritika nga Kina. Ministria e Jashtme e Pekinit javën e kaluar përsëriti qëndrimin e saj se pakti rrezikonte të krijonte një garë armësh.

Por tre vendet perëndimore thonë se marrëveshja e sigurisë ka për qëllim ruajtjen e stabilitetit në Indo-Paqësorin.

Ndërsa të tre udhëheqësit kanë theksuar se si marrëveshja do të forcojë bashkëpunimin e tyre, ajo nuk ka qenë pa pasojat e saj politike.

Në vitin 2021, Australia hoqi një marrëveshje me Francën për nëndetëset me naftë shumë milionë dollarëshe në favor të marrëveshjes trepalëshe, duke shkaktuar një përçarje politike me Parisin.

Australia gjithashtu përballet me një situatë delikate diplomatike me Kinën, partnerin e saj më të madh tregtar. Analistët thonë se pyetja do të jetë nëse ajo mund të vazhdojë të forcojë lidhjet e saj ushtarake me SHBA-në, duke nxitur lidhjet tregtare me Pekinin./albeu.com

The post Marrëveshja Aukus: SHBA, Britania e Madhe dhe Australia bien dakord për projektin e nëndetëseve bërthamore appeared first on Albeu.com.

Ekspertët presin që zoti Blinken, i cili ka lidhje të forta personale me Francën, ta përdorë këtë vizitë për të përmirësuar marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Parisit.

Diplomati më i lartë amerikan do të kryesojë takimin e ministrave të vendeve anëtare të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD), planifikuar të mbahet në datat 5 dh 6 tetor, gjatë të cilit do të përkujtohet edhe përvjetori i 60-të i organizatës.

Zoti Blinken do të zhvillojë dhe një takim dypalësh me ministrin e Jashtëm francez Jean-Yves Le Drian. Franca do të marrë presidencën e radhës së Bashkimit Evropian nga 1 janari deri më 30 qershor të vitit 2022.

“Sekretari Blinken gjithashtu do të takohet me homologun francez për të vazhduar bisedimet mbi forcimin e mëtejshëm të marrëdhënieve SHBA-Francë për një sërë çështjesh, përfshirë sigurinë në rajonin e Indo-Paqësorit, krizën klimatike, rimëkëmbjen ekonomike pas goditjes nga pandemia e COVID-19, si dhe marrëdhëniet transatlantike. Diskutimet do të përqëndrohen gjithashtu tek bashkëpunimi me aleatët dhe partnerët tanë për të trajtuar sfidat globale”, thuhej në një deklaratë të lëshuar të premten nga Departamenti amerikan i Shtetit.

Tensionet mbi marrëveshjen AUKUS

Administrata e Presidentit Joe Biden njoftoi më 15 shtator një pakt të ri sigurie me Australinë dhe Britaninë e Madhe. Sipas marrëveshjes, Australia do të blejë të paktën tetë nëndetëse me energji bërthamore, që do të ndërtohen në vend duke përdorur teknologjinë amerikane. Marrëveshja erdhi pasi Australia u tërhoq nga një marrëveshje e mëparshme me Francën, që përfshinte nëndetëse që punojnë me bateri dhe naftë, një vendim që shkaktoi zemërimin e Parisit.

Dy ditë pas njoftimit të marrëveshjes, Franca tërhoqi ambasadorët e saj nga SHBA-ja dhe në Australia. Zoti Le Drian foli për një “krizë besimi” me Shtetet e Bashkuara.

Pas një telefonate mes Presidentit Biden dhe Presidentit Francez Emmanuel Macron më 22 shtator, e cila synonte të lehtësonte tensionet, udhëheqësit vendosën të “nisin një proces konsultimesh të thella” për të rikthyer “besimin”. Zoti Macron vendosi gjithashtu të rikthejë në Uashington ambasadorin e vendit të tij, Philippe Etienne.

Të enjten, këshilltari amerikan për Sigurinë Kombëtare Jake Sullivan u takua me zotin Etienne në Shtëpinë e Bardhë me synimin për të nxitur axhendën e përbashkët, përpara takimit të dy presidentëve në Evropë në fund të muajit tetor. Biden-Macron do të marrin pjesë në takimin e Grupit 20 që mbahet në Romë në fund të muajit.

“Ne duhet të sigurohemi që besimi ekziston” tha të premten në një telekonferencë Karen Donfried, Ndihmës Sekretarja e Shtetit për Çështje Evropiane dhe Euroaziatike e sapo konfirmuar në këtë detyrë.

Ndërsa Uashingtoni dhe Parisi i shohin si mjaft të rëndësishme marrëdhëniet mes tyre, James Goldgeier, i cili bashkëpunon me Institutin Brookings me qendër në Uashington, thotë se administrata e Biden “u duk disi e befasuar nga reagimi i zemëruar i Francës” mbi marrëveshjen AUKUS.

“Është diçka e mirë që të dy presidentët po kërkojnë mënyra për të ecur përpara. Nuk ka dyshim se administrata Biden e sheh me mjaft përparësi rajonin e Indo-Paqësorit. Politika e Shteteve të Bashkuara ndaj rajoneve si Evropa, shihet nën këtë objektiv”, tha zoti Goldgeier për Zërin e Amerikës.

Departamenti i Shtetit tha në një deklaratë se pjesë e delegacionit amerikan në ministerialin e OECD-së që mbahet në tetor do të jenë gjithashtu edhe i Dërguari Special i Presidentit për Klimën John Kerry dhe Përfaqësuesja e Tregtisë Katherine Tai./VOA

The post Blinken niset drejt Francës për të rigjallëruar aleancën Transatlantike appeared first on Albeu.com.