Profesori universitar, Prof. Dr. Enver Bytyçi, deklaron se shqetësimi i ambasadorit amerikan William Walker dhe ish-kongresmenit me origjinë shqiptare, Joseph Dioguardi, për mungesën e një marrëveshjeje politike në Kosovë duhet marrë seriozisht. Sipas tij, të dy kanë shprehur shqetësim për pamundësinë e partive që të gjejnë një zgjidhje për zgjedhjen e presidentit të Republikës së Kosovës.

Walker, i njohur si denoncues i masakrës së Reçakut dhe mik i madh i shqiptarëve, prej kohësh ka kërkuar që subjektet politike kosovare të bashkëpunojnë për të kapërcyer ngërçin institucional. Dioguardi, i cili ndodhej gjithashtu në Kosovë, e ka artikuluar të njëjtin shqetësim, por me një dozë të dukshme pesimizmi lidhur me pasojat e dështimit për formimin e institucioneve.

Dy personalitetet amerikane kanë paraqitur edhe një emër konkret si mundësi për postin e presidentit: Faton Bislimin, të cilin e konsiderojnë kandidat të përshtatshëm për drejtimin e shtetit.

“Shqetësimi i Walker dhe Dioguardit, si edhe i miqve të tjerë europianë e amerikanë, është legjitim. U zhvilluan tri palë zgjedhje, sepse klasa politike nuk arriti të gjente gjuhën e përbashkët. Në rastin e parë nuk u krijuan kryesia dhe qeveria, ndërsa në dy rastet e fundit nuk u zgjodh kreu i shtetit”, shprehet Bytyçi.

Ai vlerëson se për të ardhmen duhet shqyrtuar mënyra se si mund të zhbëhet vendimi i Gjykatës Kushtetuese, i cili, sipas tij, përcakton në mënyrë jokushtetuese praninë e 2/3 të deputetëve në sallën e parlamentit gjatë raundit të fundit të zgjedhjes së presidentit.

“Nëse në këtë raund presidenti zgjidhet me shumicë absolute, 50 + 1, përse duhet të jenë të pranishëm në sallë edhe deputetët që kundërshtojnë kandidaturën? Ky është një absurditet i parashikuar në platformat serbe për destabilizimin politik të Kosovës dhe duhet zgjidhur. Ndoshta kjo çështje vlen për të ardhmen”, deklaron ai.

Sipas Bytyçit, zgjidhja e menjëhershme do të ishte arritja e një marrëveshjeje, nëse është e mundur mes të gjitha fraksioneve politike, për zgjedhjen e një presidenti konsensual.

“Kjo do t’i jepte Kosovës një kryetar shteti që do të varej vetëm nga Kushtetuta dhe ligji. Një president konsensual, sipas vlerësimit tim, do të ishte i lidhur me Kushtetutën e vendit dhe jo me një parti të caktuar politike”, thotë ai.

Profesori shpjegon se opozita në Kosovë e mbështet qëndrimin se “Kurti dëshiron t’i kapë të gjitha pushtetet”. Për këtë arsye, shton ai, opozitarët refuzojnë të mbështesin një kandidat që nuk vjen nga radhët e partisë së tyre për postin e presidentit.

“Ata thonë se nuk do të mbështesin një kandidaturë që nuk i përket partisë së tyre për funksionin e kreut të Republikës. Madje, disa prej tyre shfaqin kënaqësi dhe thonë: ‘Hajt, do ta shohësh ti, Albin Kurti, a do t’ia dalësh apo jo’, duke u gëzuar kur shteti mbetet jofunksional për shkak të këtij ngërçi”, shprehet Bytyçi.

Ai nënvizon se Kosova po hyn në vitin e dytë ku zhvillon kryesisht procese zgjedhore, ndërsa zgjidhja e krizës institucionale ende nuk është gjetur.

“Tashmë po tentohet të shkohet përsëri në zgjedhje, me shpresën se qytetarët do të lodhen, gjë që mund të ndodhë. Në këtë mënyrë, opozitarët shpresojnë se Albin Kurti nuk do të votohet për kryeministër. Edhe Kurti, në zgjedhjet e dyta, mund të ketë besuar se do ta fitonte i vetëm, por tani e pranon se nuk mund ta zgjedhë presidentin pa mbështetje, pavarësisht numrit të raundeve zgjedhore”, deklaron ai.

Ndërkohë, Bytyçi thotë se PDK dhe AAK ushqejnë një tjetër bindje lidhur me zhvillimet politike.

“Ato besojnë se më 16 shtator Hashim Thaçi do të kthehet drejtpërdrejt nga Haga në karrigen e presidentit të Kosovës, e cila ka mbetur bosh. Në Kosovë qarkullojnë shumë absurditete dhe ëndrra të politikanëve të caktuar, ndërsa vendi po vuan mungesën e institucioneve dhe të vendimmarrjes”, shprehet ai.

Bytyçi fajëson Aleksandër Vuçiqin dhe Edi Ramën për krizën që po kalon Kosova.

“E kam thënë edhe më parë: autori kryesor i kësaj krize artificiale është Aleksandër Vuçiqi, sepse sponsorizoi vendimin absurd të Gjykatës Kushtetuese. Përgjegjës është edhe Edi Rama, pasi u jep urdhra dhe direktiva atyre që bllokojnë vendimmarrjen për zgjedhjen e një presidenti konsensual”, thotë ai.

Sipas profesorit, të dy synojnë skualifikimin e shtetit të Kosovës dhe dobësimin e përpjekjeve të tij për shtetformim. Ai shton se Rama kërkon gjithashtu të fajësojë Albin Kurtin, pasi modeli politik i këtij të fundit e ka sfiduar dhe e ka etiketuar dukshëm kryeministrin shqiptar si tradhtar të çështjes shqiptare në Ballkan dhe si politikan arrogant në raport me Kosovën dhe qytetarët e Shqipërisë.

“Pasojat e deformimit të institucioneve, veçanërisht të institucionit të presidentit, janë defunksionalizimi i shtetit të Kosovës dhe krijimi i kushteve të favorshme për Serbinë. Kjo i lehtëson asaj lobimin kundër Kosovës, e cila ende nuk ka një vend në OKB”, deklaron Bytyçi.

“Pikërisht për këtë arsye janë të shqetësuar dy miqtë tanë amerikanë, Walker dhe Dioguardi. Ndoshta duhet marrë seriozisht në konsideratë edhe propozimi i tyre që Faton Bislimi të jetë në krye të shtetit të Kosovës”, vijon ai.

Bytyçi tregon se vetë e ka propozuar më herët Faton Bislimin për drejtimin e Lidhjes Demokratike të Kosovës.

“Çështjet partiake nuk zgjidhen përmes rekomandimeve nga jashtë. Megjithatë, unë e shoh Bislimin si një person të përshtatshëm, me cilësi dhe virtyte të vlefshme për atë funksion. Pavarësisht mendimit tim, më e rëndësishmja është që LDK-ja dhe Kurti të arrijnë marrëveshje dhe të përcaktojnë sa më shpejt se kush duhet të zgjidhet president i vendit”, shprehet ai.

Profesori thotë se ka dëgjuar se disa deputetë të LDK-së nuk dëshirojnë të votojnë asnjë kandidaturë që mund të dalë nga një marrëveshje e përbashkët.

“Kreu i LDK-së u tregua objektiv dhe i zgjuar kur hoqi dorë nga një koalicion qeverisës, të cilin shumë persona brenda Lidhjes Demokratike nuk e dëshironin. Kjo mund të ketë qenë një lëvizje shumë e zgjuar për të eliminuar alibitë lidhur me votimin e kreut të shtetit”, thotë Bytyçi.

Në këtë situatë, ai argumenton se çdo deputet i LDK-së që do të refuzonte të votonte një president të pranueshëm për të dyja partitë do të linte të kuptohej se kishte marrë urdhër nga jashtë subjektit politik për të penguar krijimin e institucioneve.

“Nuk ka dhe nuk mund të ketë arsye tjetër që një deputet i VV-së ose i LDK-së të refuzojë një kandidaturë konsensuale për kreun e shtetit. Hava që vjen do të jetë vendimtare për këtë.”

The post Bytyçi: Vuçiqi dhe Rama synojnë dobësimin e shtetit të Kosovës, propozimi për Faton Bislimin duhet shqyrtuar seriozisht appeared first on Albeu.com.

Kryetarja e Komunës së Preshevës, Ardita Sinani, ka reaguar pas qëndrimit të presidentit serb Aleksandar Vuçiq në këtë komunë, duke kërkuar që të gjithë banorët të trajtohen në mënyrë të barabartë.

Sipas Sinanit, Presheva nuk duhet të kujtohet vetëm në rastet kur institucionet qendrore kanë nevojë për të, ndërsa çdo investim që ndikon në përmirësimin e kushteve të jetesës së qytetarëve, ajo e konsideron të mirëpritur.

“Presheva nuk mund të ketë dy standarde”, ka deklaruar Sinani.

Ajo ka sjellë në vëmendje investimet e kryera nga Komuna e Preshevës në Mamincë, Strezoc, Svinjishtë dhe në vendbanime të tjera, duke nënvizuar se pushteti lokal nuk bën dallime mes qytetarëve në bazë të përkatësisë etnike.

Kryetarja e Preshevës ka thënë se të njëjtin parim barazie që, sipas saj, zbatohet nga komuna, qytetarët presin ta shohin edhe në veprimet e institucioneve qendrore të Serbisë.

“Kemi kërkuar zyrtarisht investime për Shkollën ‘Prof. Ibrahim Kelmendi’, për shkollën në Mamincë, për çerdhen ‘8 Marsi’ dhe për projekte të tjera që lidhen drejtpërdrejt me jetën e qytetarëve tanë”, ka shkruar ajo.

Duke iu referuar projekteve të bëra publike gjatë vizitës së Vuçiqit, Sinani ka pyetur përse qytetarët shqiptarë, sipas saj, duhet të presin me vite për përgjigje, investime dhe realizimin e projekteve nga institucionet qendrore.

“Nuk kërkojmë që të merret nga njëri për t’i dhënë tjetrit. Kërkojmë të mos merret nga shqiptarët për t’u dhënë të tjerëve”, ka deklaruar Sinani.

Ajo ka kujtuar se në Preshevë jetojnë shqiptarë, serbë, romë dhe pjesëtarë të komuniteteve të tjera, të cilët duhet të kenë të gjithë mundësinë për të ndërtuar një jetë më të mirë.

Megjithatë, Sinani ka vlerësuar se përparimi i një komuniteti nuk mund të shërbejë si justifikim për diskriminimin e një komuniteti tjetër.

Komuna e Preshevës, sipas saj, mbetet e gatshme të bashkëpunojë me institucionet e Serbisë, por nuk do të heshtë përballë pabarazive.

“Ne nuk kërkojmë privilegje. Kërkojmë barazi. Nuk kërkojmë më shumë se të tjerët. Kërkojmë të mos marrim më pak”, ka shkruar kryetarja.

Sinani ka bërë të ditur se këtë çështje do të vazhdojë ta ngrejë në Preshevë, Beograd, Prishtinë dhe Tiranë.

“Shqiptarët e Preshevës janë këtu. Janë qytetarë. Kanë nevoja. Kanë të drejta. Dhe nuk do të pranojmë të trajtohemi si qytetarë të dorës së dytë ose që nuk ekzistojnë fare”, ka përfunduar ajo.

The post Ardita Sinani pas vizitës së Vuçiqit në Preshevë: Nuk pranojmë të trajtohemi si qytetarë të dorës së dytë appeared first on Albeu.com.

Xhelal Sveçla, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, ka shprehur shqetësimin e tij lidhur me incidentin e Nenad Rashkoviqit, duke e akuzuar Aleksandar Vuçiqin, presidentin e Serbisë, se synon ta manipulojë këtë çështje për të larguar fokusin nga gjetjet tronditëse në territorin e Kosovës, përfshirë tri varreza masive dhe një sasi të madhe armatimi.

Sjellja e Vuçiqit u cilësua nga Sveçla si krejtësisht e papranueshme, duke nënvizuar se ky rast po keqpërdoret që të zbehet përgjegjësia e Serbisë për veprimet e saj gjatë konfliktit të fundit në Kosovë.

“Gjithashtu, dua të veçoj qëndrimin absolutisht të papranueshëm të Presidentit Vuçiç, i cili synon ta përdorë një akuzë për të minimizuar veprimet e shtetit serb në luftën e fundit në Kosovë, si dhe për të shmangur vëmendjen nga ato që kemi zbuluar, të cilat janë vërtet të tmerrshme. Pra, kemi zbuluar tri varreza masive dhe 71 armë të gjata,” u shpreh Sveçla.

Në një bisedë për “Bota sot”, analisti Eduard Gashi ka analizuar rastin e Nenad Rashkoviqit, pretendimet për brutalitet nga ana e efektivëve të Policisë së Kosovës, si dhe reagimet e Serbisë dhe të presidentit Aleksandar Vuçiq, duke përfshirë edhe mënyrën se si këto ngjarje po reflektohen në skenën ndërkombëtare.

Gashi theksoi se kjo çështje duhet trajtuar në dy plane të veçanta, duke kërkuar një hetim të plotë dhe të paanshëm për akuzat për keqtrajtim, por njëkohësisht duke tërhequr vëmendjen për rrezikun që Beogradi ta shfrytëzojë politikisht këtë situatë.

“Çështja duhet shqyrtuar në dy dimensione të ndryshme, që nuk duhet të ndërthuren. Së pari, pretendimet e Nenad Rashkoviqit për keqtrajtim nga ana e pjesëtarëve të Policisë së Kosovës kërkojnë një hetim të plotë dhe të pavarur. Fakti që Inspektorati Policor ka ndërhyrë dhe dy zyrtarë policorë janë pezulluar, tregon pikërisht mënyrën se si duhet të funksionojë një shtet demokratik. Nëse ka pasur shkelje, përgjegjësit duhet të mbajnë llogari. Kosova nuk ka asgjë për të fituar duke e zbehur një pretendim për keqtrajtim; përkundrazi, forca e saj qëndron në aftësinë për të hetuar veten,” tha ai.

Megjithatë, ai shtoi se kjo nuk e mohon mundësinë që Beogradi ta instrumentalizojë politikisht rastin Rashkoviq. “Këtu besoj se ministri Sveçla ka prekur një problem real. Vuçiqi e ka personalizuar në mënyrë ekstreme këtë rast, ndërsa në të njëjtën zonë janë gjetur tri vende me mbetje mortore të së paku 23 personave dhe një sasi e konsiderueshme armësh. Këto janë realitete që do të meritonin një vëmendje ndërkombëtare shumë më të thellë,” u shpreh ai.

Gashi nuk e cilëson automatikisht çdo deklaratë të Serbisë si “dezinformim”, por pranon se Beogradi ka një interes të dukshëm politik për ta zhvendosur agjendën ndërkombëtare nga krimet e luftës, të zhdukurit dhe llogaridhënia e institucioneve serbe, drejt një narrative ku serbët në Kosovë paraqiten si viktima të një represioni sistematik. “Rasti Rashkoviq i përshtatet në mënyrë të përkryer kësaj strategjie komunikimi. Në këtë kuptim, po: ekziston një luftë narrative dhe Vuçiqi po përpiqet të vendosë temën që dominon diskursin,” shtoi ai.

Lidhur me mbulimin e ngjarjeve në Kosovë nga mediat ndërkombëtare, Gashi vërejti se nuk ka një heshtje totale, por një disproporcion në vëmendje. “Edhe tek mediat perëndimore duhet të jemi të saktë. Nuk ka pasur heshtje absolute: Associated Press, për shembull, ka raportuar për gërmimet dhe varrezat e dyshuara masive. Megjithatë, është e drejtë të ngrihet pyetja për raportin e vëmendjes. Hedhja e vezëve ndaj Albin Kurtit në Kuvend u pasqyrua menjëherë në Reuters, DW dhe shumë media të tjera ndërkombëtare, ndërsa zbulimi i mbetjeve mortore nga lufta nuk ka prodhuar të njëjtën jehonë politike dhe mediatike. Kjo nuk tregon domosdoshmërisht një komplot kundër Kosovës, por ilustron se logjika e lajmit ndërkombëtar shpesh favorizon spektaklin politik ndaj proceseve të rënda historike që kërkojnë kontekst,” shpjegoi ai.

Ai theksoi se Bashkimi Evropian duhet të jetë shumë më konsekuent në këtë pikë. “Kosova dhe Serbia kanë miratuar Deklaratën për Personat e Zhdukur dhe në janar të këtij viti u zhvillua takimi i parë trepalësh i Komisionit të Përbashkët për Personat e Zhdukur. Ky mekanizëm nuk duhet të mbetet thjesht ceremonial. Serbia duhet të ofrojë qasje reale në arkiva, informacione, vendndodhje të dyshuara dhe dokumentacionin që mund të ndihmojë në gjetjen e të zhdukurve. BE-ja tashmë e ka mjetin politik për ta kërkuar këtë dhe duhet ta lidhë përparimin evropian me bashkëpunimin konkret, jo vetëm me deklarata,” vijoi ai.

Duke diskutuar ushtrimin e sovranitetit nga institucionet e Kosovës dhe bashkërendimin me partnerët ndërkombëtarë, Gashi nënvizoi se siguria e vendit vazhdon të varet fuqishëm nga KFOR-i, SHBA-ja dhe aleatët evropianë.

“Kosova ka të drejtë të insistojë që në territorin e saj të zbatohen ligji, rendi dhe institucionet e Republikës. Megjithatë, Kosova nuk gjendet në të njëjtën pozitë gjeopolitike si një shtet i njohur universalisht, anëtar i OKB-së dhe i NATO-s. Siguria e saj vazhdon të mbështetet fuqishëm te KFOR-i, SHBA-ja dhe partnerët evropianë. Për këtë arsye, kostoja diplomatike e një veprimi të pakoordinuar është shumë më e lartë për Kosovën sesa për shumë shtete të tjera,” u shpreh ai.

Ai vazhdoi duke shpjeguar se “këtu qëndron paradoksi ynë: nuk mund t’i kërkojmë BE-së, NATO-s dhe SHBA-së të jenë pranë nesh sa herë që Serbia kërcënon sigurinë e Kosovës, ndërsa koordinimin me të njëjtët partnerë ta konsiderojmë të panevojshëm kur këshilla e tyre nuk na pëlqen.”

E njëjta logjikë, sipas tij, vlen për Urën e Ibrit. “Kosova duhet ta ketë synim të qartë që ura të jetë një urë normale e një qyteti normal dhe jo kufi etnik brenda territorit të saj. Por pyetja politike nuk është vetëm ‘a kemi të drejtë?’, por edhe ‘si e realizojmë këtë të drejtë me koston më të vogël strategjike?’,” shtoi ai.

Gashi theksoi se duhet nxjerrë mësim edhe nga rasti i Banjskës. “Nuk është e saktë të thuhet se nuk ka pasur fare pasoja: tre persona janë dënuar nga drejtësia e Kosovës në prill të këtij viti. Por problemi kryesor mbetet fakti se shumë të dyshuar, përfshirë Milan Radoiçiqin, ndodhen në Serbi. Vetë Bashkimi Evropian ka shprehur keqardhje që Serbia nuk ka bashkëpunuar sa duhet në hetimin dhe ndjekjen e përgjegjësve për Banjskën, sulmet ndaj KFOR-it në Zveçan dhe shpërthimin në kanalin e Zubin Potokut,” përmendi ai.

Sipas Gashit, Kosova duhet të gjejë një ekuilibër ndërmjet mbrojtjes së sovranitetit dhe bashkërendimit me aleatët ndërkombëtarë. “Në menaxhimin ndërkombëtar të krizave ekziston edhe një realitet tjetër brutal: aktorët e jashtëm shpesh janë më të interesuar për të shmangur trazira sesa për të përcaktuar në atë moment se kush kishte moralisht të drejtë. Nëse nesër shpërthen dhuna në veri, lajmi ndërkombëtar do të jetë ‘trazira në veri të Kosovës’. Shpjegimi se kush e provokoi situatën, kush kishte të drejtë juridikisht dhe kush reagoi do të pasojë më vonë – nëse vjen fare,” paralajmëroi ai.

Prandaj, Kosova duhet të jetë njëkohësisht e vendosur dhe inteligjente: “të mos heqë dorë nga sovraniteti, por ta ushtrojë atë në mënyrë që Serbia të mbetet pala që izolohet diplomatikisht, jo Kosova.”

Në këtë rast konkret, Gashi argumenton se BE-ja dhe shtetet perëndimore duhet t’i kërkojnë Serbisë bashkëpunim të plotë për personat e zhdukur dhe për hetimin e krimeve të luftës, ndërsa Prishtina duhet të rikthejë koordinimin me aleatët në qendër të strategjisë së saj.

“Sepse për Kosovën sot pyetja nuk është vetëm: ‘A kemi të drejtë?’ Pyetja vendimtare është: ‘Si e kthejmë të drejtën tonë në rezultat politik, pa humbur aleatët që na duhen për ta mbrojtur atë?’ Ky është dallimi ndërmjet demonstrimit të sovranitetit dhe ndërtimit afatgjatë të fuqisë shtetërore,” përmbylli Gashi për “Bota sot”.

The post Rasti Rashkoviq i shërben axhendës së Beogradit” – Gashi tregon si Vuçiqi përpiqet të devijojë vëmendjen nga krimet e luftës appeared first on Albeu.com.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka bërë të ditur se do t’i dërgojë një letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, për t’i kërkuar që të mos lejohet hapja e urës kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë.

Vuçiq ka thënë se letra do të niset gjatë mbrëmjes së sotme dhe ka shprehur shpresën që kreu i NATO-s do ta shqyrtojë kërkesën e tij.

Presidenti serb ka përsëritur se Serbia do të vazhdojë ta kundërshtojë hapjen e urës, duke deklaruar se për këtë çështje do të “luftojë aq sa mundet”.

Ndërkohë, KFOR-i ka nisur më herët një proces gradual për ndryshimin e pranisë së tij në urën kryesore mbi Ibër.

Ky zhvillim, sipas njoftimeve, lidhet me përmirësimin e gjendjes së sigurisë dhe me përshtatjen graduale të misionit të NATO-s në Kosovë.

Islami: Vuçiqi po përpiqet ta çojë çështjen e urës nga niveli lokal në atë ndërkombëtar

Avni Islami, profesor i shkencave të sigurisë, ka deklaruar për “Bota sot” se Aleksandar Vuçiqi e ka rritur ashpërsinë e retorikës së tij kundër planeve për hapjen e urës kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë.

Sipas tij, presidenti serb pritet t’i drejtojë Mark Rutte-s një letër zyrtare, përmes së cilës do të kërkojë që ura të mos hapet për qarkullim.

“Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ish-ministër i propagandës në kohën e Millosheviçit, e ka ashpërsuar qëndrimin ndaj planeve për hapjen e urës kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë.

Ai ka paralajmëruar se do t’i dërgojë sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, një letër zyrtare me kërkesën e qartë që të parandalohet hapja e urës për qarkullim”, ka thënë Islami.

Vlerësimi i tij është se kjo qasje synon të shtojë trysninë ndërkombëtare ndaj Kosovës dhe ta përfshijë drejtpërdrejt KFOR-in në vendimmarrjen rreth urës së Ibrit.

Islami mendon se Beogradi po përpiqet të krijojë përshtypjen se hapja e urës mund të rrezikojë sigurinë e serbëve në Kosovë. Në këtë mënyrë, sipas tij, forcohet edhe narrativa e Vuçiqit si “mbrojtës” i këtij komuniteti.

“Kjo lëvizje e tregon qartë strategjinë e Vuçiqit për ta zhvendosur çështjen nga niveli lokal në arenën më të lartë ndërkombëtare dhe diplomatike.

Duke iu drejtuar drejtpërdrejt kreut të NATO-s, Beogradi synon t’ia heqë Kosovës autoritetin vendimmarrës dhe ta vendosë NATO-n e KFOR-in përballë një përgjegjësie të drejtpërdrejtë për ruajtjen e status-quosë.

Paralajmërimi për dërgimin e letrës zyrtare përbën një përshkallëzim të ri politik dhe shoqërohet me një ekuacion të rrezikshëm sigurie. Përmes kësaj retorike, Vuçiqi synon tri objektiva kryesore: t’i bëjë presion KFOR-it dhe t’i implikojë drejtpërdrejt trupat e NATO-s për të bllokuar vendimet sovrane të institucioneve të Kosovës.

Njëkohësisht, synohet ndërtimi i një narrative ku hapja e urës paraqitet si kërcënim për sigurinë dhe stabilitetin e komunitetit serb, duke e përdorur frikën si mjet presioni. Objektivi i tretë është forcimi i figurës së “mbrojtësit”, përmes propagandës së brendshme se Beogradi mbetet garantuesi i vetëm i sigurisë dhe ekzistencës së serbëve në Kosovë”, ka përfunduar Islami për “Bota sot”.

Shala: Ura nuk është vetëm një rrugë, por simbol i ndarjes së Mitrovicës

Njohësi i sigurisë, Drizan Shala, ka thënë në një bashkëbisedim me “Bota sot” se kundërshtimi i Vuçiqit ndaj hapjes së urës nuk mund të shpjegohet vetëm me argumentet e sigurisë, pasi ai përmban edhe elemente politike dhe strategjike.

Sipas Shalës, ura përfaqëson ndarjen e Mitrovicës, ndërsa hapja e saj do ta dobësonte këtë realitet dhe do ta ngushtonte hapësirën e ndikimit të Beogradit në veri të Kosovës.

“Deklarata e Aleksandar Vuçiqit se do t’i drejtohet Mark Rutte-s me kërkesën që ura kryesore mbi Ibër në Mitrovicë të mos hapet duhet të analizohet përtej rëndësisë simbolike të vetë urës.

Arsyeja e parë pse Vuçiqi e kundërshton hapjen lidhet me faktin se ura e Ibrit nuk është thjesht një objekt infrastrukture. Për më shumë se dy dekada, ajo është shndërruar në simbol të ndarjes fizike, politike dhe psikologjike të Mitrovicës.

Hapja e saj do të sillte pasoja shumë më të gjera sesa lejimi i kalimit të automjeteve, sepse do ta dobësonte rolin e urës si vijë ndarëse.

Për Beogradin, ruajtja e kësaj ndarjeje ka rëndësi politike. Një Mitrovicë e ndarë mund të paraqitet më lehtë si dëshmi e një realiteti ende të pakonsoliduar dhe si argument për ndërhyrjen e vazhdueshme të Serbisë në çështjet e veriut të Kosovës.

Prandaj, kundërshtimi i hapjes nuk duhet parë vetëm si shqetësim për sigurinë e komunitetit serb. Ai ka një prapavijë të dukshme politike dhe strategjike”, është shprehur Shala.

Ai e konsideron kërkesën e Beogradit për përfshirjen e NATO-s në çështjen e urës si përpjekje për të ndërhyrë në një fushë që i përket juridiksionit të institucioneve të Kosovës.

Shala thekson se Serbia ka të drejtë të shprehë shqetësime për sigurinë, por nuk mund t’ia kalojë NATO-s kompetencën për të vendosur nëse infrastruktura në Kosovë duhet të hapet apo jo.

“Nëse synimi i kërkesës është që një autoritet i jashtëm të ndalojë një vendim për funksionimin e territorit dhe infrastrukturës që ndodhen nën juridiksionin e institucioneve të Kosovës, atëherë kemi të bëjmë me një ndërhyrje.

Shqetësimet e Serbisë për sigurinë e serbëve në Kosovë mund të shprehen dhe NATO/KFOR duhet t’i trajtojë ato me seriozitet. Megjithatë, duhet bërë dallimi mes ngritjes së një shqetësimi sigurie dhe kërkesës për përcaktimin e fatit të një infrastrukture në Kosovë.

Në këtë rast, Beogradi po tenton që vendimmarrjen ta zhvendosë nga institucionet e Kosovës te NATO-ja. Kjo është çështja që duhet shqyrtuar me kujdes”, ka thënë ai.

Sipas Shalës, NATO duhet ta vlerësojë me seriozitet kërkesën e Vuçiqit, por ajo nuk duhet të shndërrohet në veto politike ndaj institucioneve të Kosovës.

Ai shton se, në mungesë të kërcënimeve konkrete për sigurinë, ura nuk duhet të vazhdojë të mbetet simbol i ndarjes politike.

“NATO nuk duhet ta shpërfillë kërkesën, por as nuk duhet ta trajtojë atë si urdhër politik.

Qasja më profesionale do të ishte që ta dëgjonte dhe ta analizonte nga këndvështrimi i sigurisë, ndërsa çdo përpjekje për ta përdorur KFOR-in si instrument të vendimmarrjes politike të Beogradit duhet të refuzohej.

KFOR-i ka përgjegjësi për sigurinë dhe stabilitetin, por kjo nuk nënkupton se ai duhet të marrë kompetencat e institucioneve të Kosovës.

Edhe qëndrimi evropian ka qenë se ura duhet të hapet, por në koordinim me partnerët e sigurisë. Për këtë arsye, pyetja kryesore nuk duhet të jetë nëse Vuçiqi e dëshiron hapjen e urës, por nëse ekziston ndonjë kërcënim konkret dhe i verifikueshëm që do ta arsyetonte mos-hapjen e saj.

Nëse ka një kërcënim konkret, ai duhet të përballohet me masa konkrete sigurie. Nëse një kërcënim i tillë nuk ekziston, atëherë argumenti i sigurisë nuk mund të përdoret për të ruajtur një ndarje politike.

Beogradi e kundërshton hapjen në një hapësirë ku institucionet e Kosovës kanë përgjegjësi sepse ura ka peshë simbolike shumë më të madhe se funksioni i saj fizik.

Hapja e saj do të përcillte mesazhin se veriu i Mitrovicës nuk duhet trajtuar si zonë e veçantë politike dhe e izoluar nga pjesa tjetër e Kosovës. Ky mesazh bie drejtpërdrejt ndesh me narrativën politike të Beogradit.

Nga këndvështrimi i sigurisë, duhet shmangur reduktimi i çështjes në një përplasje shqiptaro-serbe. Problemi kryesor është nëse një infrastrukturë publike mund të mbahet e mbyllur pa afat vetëm pse është shndërruar në simbol të një konflikti politik.

Mesazhi nga perspektiva e sigurisë kombëtare duhet të jetë i qartë: institucionet e Kosovës duhet të kenë përgjegjësinë kryesore për rendin publik dhe funksionimin e infrastrukturës në territorin e Kosovës. KFOR-i duhet të garantojë sigurinë brenda mandatit të tij, ndërsa çështjet politike duhet të trajtohen përmes dialogut politik.

Nuk duhet lejuar krijimi i një modeli ku çdo vendim i institucioneve të Kosovës në veri bllokohet përmes presionit politik që Beogradi ushtron mbi NATO-n. Një praktikë e tillë do të krijonte precedent të rrezikshëm.

Në fund, ura e Ibrit nuk është vetëm çështje betoni, asfalti dhe qarkullimi. Ajo është një test për të përcaktuar se kush e vendos normalitetin në veri të Kosovës. Nëse siguria mund të garantohet, lëvizja e lirë duhet të jetë synimi. Nëse ekzistojnë kërcënime, ato duhet të neutralizohen, por siguria nuk duhet të përdoret si pretekst për të ruajtur ndarjen politike.

Për këtë arsye, kërkesa e Vuçiqit duhet të trajtohet me seriozitet diplomatik, por nuk duhet të lejohet që ajo të shndërrohet në veto politike ndaj institucioneve të Kosovës”, ka përfunduar Drizan Shala për “Bota sot”.

The post Vuçiqi kërkon nga Rutte të pengojë hapjen e urës së Ibrit, ekspertët: Beogradi synon ta ndërkombëtarizojë çështjen appeared first on Albeu.com.

Deklarata e deputetit të PDK-së, Xhavit Haliti, se “Serbinë edhe po ta lusim, ajo nuk vjen në Kosovë”, ka nxitur reagimin e profesorit Enver Bytyçi.

Duke iu referuar zhvillimeve që kanë ndikuar në veriun e vendit dhe qëndrimeve të mëparshme të udhëheqjes politike të Kosovës kundrejt Serbisë, Bytyçi e ka vënë në dyshim pohimin e Halitit.

Në reagimin që ia ka dërguar “Bota sot”, profesori ka shtruar pyetjen se çfarë nënkupton kjo deklaratë dhe cili pozicion politik fshihet pas saj.

Bytyçi shkruan se Xhavit Haliti del shpesh me pohime të pazakonta. Ai kujton se, para pak vitesh, Haliti deklaroi se të gjithë në Kosovë kanë nga dy milionë euro. Sipas profesorit, meqë vetë Haliti i disponon kaq euro, mendon se të njëjtën pasuri duhet ta kenë edhe të tjerët, duke e cilësuar atë si një politikan të shkëputur tërësisht nga realiteti.

Profesori vijon se para dy ditësh Haliti bëri një tjetër deklaratë të çuditshme, kur tha se Serbia nuk vjen në Kosovë edhe sikur t’i lutemi. Nisur nga ky pohim, Bytyçi e pyet përse atëherë iu lutën Vuçiqit që të vinte dhe të merrte pasuritë e çmuara të Kosovës në veri. Ai shton se, nëse këtë nuk e ka bërë vetë Haliti, e ka bërë shefi i tij, i cili sot ndodhet në Hagë.

Bytyçi thekson gjithashtu se Xhavit Haliti nuk është distancuar nga Hashim Thaçi dhe as nga Vlora Çitaku. Sipas tij, Haliti nuk ka reaguar as për ministren e integrimit të partisë së vet, e cila pagoi nga buxheti i shtetit për të lobuar në favor të ndarjes së Kosovës.

Në fund, profesori kërkon të dijë përse duhej që Serbisë t’i jepej territor i Kosovës, nëse ajo nuk paska asnjë interes për vendin. Ai pyet nëse deklarata e Halitit duhet parë si një “valium” për t’i vënë njerëzit në gjumë apo si mbështetje për Vuçiqin, në mënyrë që komuniteti ndërkombëtar ta pranonte atë si njeri të paqes, dhe i kërkon deputetit të tregojë se si duhet kuptuar.

The post Përse iu lutët Vuçiqit?”/ Enver Bytyçi kritikon Xhavit Halitin pas deklaratës për Serbinë dhe kërkon përgjigje appeared first on Albeu.com.

Që nga nisja e konfliktit, Kosova ka treguar solidaritet me popullin ukrainas dhe shtetin e Ukrainës, duke imponuar sanksione kundër Rusisë dhe duke pritur gazetarë ukrainas të detyruar të ikin nga vendi i tyre. Pavarësisht kësaj, Ukraina nuk ka lëvizur nga qëndrimi i saj për të mos e njohur pavarësinë e Kosovës.

Gjatë një konference për shtyp në Beograd, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky theksoi se pozicioni i tyre mbetet i palëkundur, ndërsa shprehu mirënjohje për Serbinë.

“Ne respektojmë integritetin territorial të partnerëve tanë dhe të drejtën ndërkombëtare. Sa i përket Kosovës, qëndrimi ynë mbetet i pandryshuar. Jemi mirënjohës ndaj Serbisë për respektimin e integritetit territorial të Ukrainës, përfshirë Krimenë”, deklaroi Zelensky në konferencën e përbashkët me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq.

Reagimet ndaj këtyre deklaratave kanë ardhur si nga Kosova ashtu edhe nga Shqipëria, ndërsa njohësit e zhvillimeve politike theksojnë se qëndrimi ukrainas vijon të jetë i njëjtë dhe se rasti i Kosovës dhe i Ukrainës janë dy situata krejt të ndryshme.

Sipas analistëve, Serbia i përdor këto vizita për ta kthyer opinionin kundër Kosovës, por kjo e fundit nuk duhet të bëjë gabimin e një reagimi të ngjashëm, por të vijojë të rreshtohet përkrah vendeve evropiane.

Kosova, Ukraina dhe ‘qëllimi i vizitës’ në Beograd

Opinionisti Fadil Lepaja, në një prononcim për “Bota sot”, pohon se Ukraina nuk e ka njohur ndonjëherë Kosovën, por sipas tij, një njohje e tillë mund të sillte edhe probleme të caktuara.

Ai shton se përpjekja për të krahasuar rastin e Kosovës me atë të Ukrainës është plotësisht e pabazuar.

“Në vizitën e tij të parë zyrtare në Beograd, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky konfirmoi se shteti i tij nuk ka ndryshuar qëndrim për mosnjohjen e Kosovës dhe se respekton integritetin territorial të Serbisë si dhe të drejtën ndërkombëtare. Në radhë të parë, njohja nga Ukraina nuk është se na hyn shumë në punë, madje mund të na krijojë telashe me një vend që ende ka të drejtën e vetos në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Kjo temë është ringjallur nga politikanët kosovarë për shkak të vëmendjes që Ukraina ka në mediat ndërkombëtare dhe marrëdhëniet globale, duke u përpjekur të fitojnë publicitet për çështjen e Kosovës, pa e analizuar në thellësi nëse këto raste janë të ngjashme. Krahasimi i rastit të Kosovës me Ukrainën është krejtësisht i paqëndrueshëm dhe një diletantizëm i politikës sonë. Përfitimet e kësaj lidhjeje janë të dyshimta dhe analogjia është plotësisht e pambështetur. Vendosja dhe heqja e ‘përkrahjes’ kosovare, madje edhe në Shqipëri, për lirinë e Ukrainës, po të mos ishte dritëshkurtë dhe tragjikomike, do të shërbente vetëm si humor i zi”, deklaron Lepaja.

Sipas tij, vizita e Zelenskyt në Serbi nuk ishte e motivuar kundër Kosovës, por fjalët për të shërbyen për të maskuar qëllimet e vërteta të kësaj vizite.

Lepaja vlerëson se deklarata e tij nuk është e veçuar nga një vend apo popull që lufton për lirinë e vet.

“Vizita e Presidentit të Ukrainës në Beograd nuk ishte e drejtuar kundër Kosovës, dhe përmendja e Kosovës duket se ka pasur për qëllim krijimin e pluhurit mediatik dhe fshehjen e arsyeve reale të kësaj vizite, të cilat mund të jenë tregtia e armëve, prodhimi i përbashkët i armatimit dhe, në një këndvështrim më të gjerë, edhe roli i mundshëm ndërmjetësues i Serbisë në armëpushime e ndoshta në një paqe të ardhshme mes Rusisë dhe Ukrainës. Deklarata e presidentit ukrainas nuk është e para që na vjen nga një vend apo popull që përpiqet për lirinë e vet. Ngjashëm kishin deklaruar më parë edhe diplomatët palestinezë në Beograd, të cilët i zhgënjyen islamistët tanë vendorë, që i mbështesnin palestinezët jo për të drejtën bazë për liri, por për shkak se ishin besimtarë myslimanë. Në të vërtetë, politikanët palestinezë, përballë një force të madhe dhe diktatit gjeopolitik rajonal, thjesht kishin ndjekur interesat e tyre duke iu afruar Serbisë. Edhe pritshmëria jonë që Ukraina do të na njohë vetëm sepse edhe ajo lufton për liri dhe kundër Rusisë, është naive dhe një pozicionim i gabuar i politikës sonë të zhurmshme. Pavarësisht retorikës së politikanëve të një vendi, çdo popull ka të drejtën të jetë i lirë, të jetojë në paqe nga puna e tij dhe ta organizojë jetën sipas nevojave dhe interesave të veta. Gjeopolitika nuk e lejon këtë në mënyrë të barabartë në çdo cep të botës dhe për të gjithë popujt”, nënvizoi opinionisti.

Lepaja diskuton edhe sulmin rus ndaj Ukrainës, duke theksuar se edhe mes vendeve perëndimore ka dallime thelbësore mbi këtë luftë.

“Qëndrimi i Ukrainës për të mos njohur shtetin e Kosovës ka qenë i pandryshuar që nga shpallja e pavarësisë më 2008. Ukraina, për shkak të kushteve të veta gjeopolitike dhe përplasjes me Rusinë, e sheh respektimin e integritetit territorial si parim themelor të politikës së jashtme. Sulmi rus në Ukrainë dhe aneksimi i disa rajoneve të saj ngjan më shumë me pretendimet serbe për Veriun e Kosovës, ndërsa nuk ka asgjë të përbashkët me ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë dhe pushtimin e pjesëve të Ukrainës nga Rusia. Mbi këtë luftë ka diferenca të thella edhe midis vendeve perëndimore. SHBA dhe Evropa kanë mosmarrëveshje thelbësore. Parimi i paprekshmërisë së kufijve, i zbatuar në rastin e shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, është parim politik e jo moral që mund e duhet të vlejë për gjithë botën, sidomos kur kemi parasysh kufijtë artificialë që janë vendosur mes popujve në ish-BRSS apo vendet e Afrikës dhe Amerikës Latine. Nëse ky parim nuk do të ishte zbatuar në Ballkan, konferenca e paqes do të shndërrohej në konferencë për territore e jo për parime dhe paqe”, shprehet Lepaja.

Sipas Lepajës, lufta në Ukrainë dhe intervenimi i NATO-s në Kosovë janë dy ngjarje krejtësisht të ndryshme.

Ai thekson se Perëndimi asnjëherë nuk e ka mbështetur “luftën tonë të drejtë”, por ka përkrahur popullin e Kosovës në të drejtën për të jetuar i lirë, në paqe dhe për të shprehur vullnetin e vet politik.

“A përbën kjo një qasje me standarde të dyfishta ndaj Kosovës? Jo, kjo nuk ka të bëjë fare me standardet e dyfishta. Kemi të bëjmë me një kontekst krejt tjetër gjeopolitik, madje edhe moral. Lufta në Ukrainë dhe ndërhyrja e NATO-s në Kosovë janë krejtësisht të ndryshme. Njëra motivohet nga humanizmi, e tjetra nga pushtimi i territoreve të huaja. Pozicionimi ynë për këtë parim na ka sjellë probleme edhe me disa vende të BE-së si Spanja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Qiproja. Ne, të zhytur në folklorin politik dhe nevojat banale të politikës sonë lokale, nuk kemi denjuar as të pranojmë arsyet e vërteta të ndërhyrjes ndërkombëtare në Kosovë. NATO nuk erdhi në Kosovë për të mbështetur luftën tonë të drejtë, por ndërhyri për të parandaluar një katastrofë humanitare dhe krijoi kushtet që kosovarët të shpreheshin të lirë për të ardhmen e tyre politike. Pikërisht në këtë pikë është përqendruar e gjithë diplomacia dinake serbe, duke u përpjekur ta kthejë debatin në çështje territoresh apo nëse është e drejtë lufta që prek kufijtë e një vendi sovran. Perëndimi asnjëherë nuk e ka përkrahur ‘luftën tonë të drejtë’, por e ka përkrahur popullin e Kosovës në të drejtën për të jetuar i lirë, në paqe dhe për të deklaruar vullnetin e vet politik”, shton opinionisti.

Në përfundim, ai thekson se ka deklarata që bëhen për qëllime të brendshme paraelektorale.

“Çfarë mesazhi i dërgon kjo deklaratë Beogradit dhe sa mund të përdoret nga Serbia për të forcuar pozicionin e saj kundër Kosovës në skenën ndërkombëtare? Aspak. Kërkesat e Serbisë që gjithçka të kushtëzohet me Kosovën dëshmojnë se sa të dëshpëruara janë pozitat e saj. Prandaj, mendoj se ne nuk kemi nevojë ta përjetojmë çdo deklaratë mediatike që bëjnë mysafirët e z. Vuçiç. Fati i popujve nuk vendoset në konferenca për media. Këto janë deklarata që presidenti serb me gjasë i ka kërkuar për nevoja të brendshme, paraelektorale. E ngjashme dhe e motivuar njësoj është edhe deklarata e ministres Paunoviç, si dhe ajo gjenocidale e presidentit serb për ndryshimin e rrjedhës së Ibrit. Ne nuk duhet të bëhemi qesharakë duke ndërruar qëndrimet tona parimore në mbështetje të lirisë së popujve dhe vendeve, vetëm sepse liderët aktualë për nevoja të politikës së ditës japin deklarata boshe. Asgjë nuk ka ndryshuar në qëndrimin e Ukrainës ndaj Kosovës që nga viti 2008. A duhet Kosova ta kundërshtojë më fuqishëm këtë qasje të Ukrainës? Kosova duhet të vijojë komunikimin me institucionet dhe zyrtarët e Ukrainës, si dhe me vendet e tjera që nuk e kanë njohur ende. Ukraina ka probleme të tjera dhe ne nuk jemi pjesë e luftës atje. Ne duhet të vazhdojmë përpjekjet për të ndërtuar marrëdhënie edhe me vendet që nuk na kanë njohur, qoftë edhe kur këto duken të pashpresa. E ardhmja e Kosovës ndërtohet këtu, jo në Ukrainë, dhe në marrëdhëniet konstruktive mes nesh dhe komuniteteve të tjera në vend, përfshirë edhe komunitetin serb”, përmbyll analizën Lepaja.

Dallimet Kosovë-Ukrainë dhe rruga që duhet të ndjekë Kosova

Edhe analisti Eduard Gashi thekson se çështja kryesore është se Kosova nuk është Krimeja, Donetsku apo Luhansku.

Ai shton se nuk mund të vihet shenjë barazimi ligjor midis Kosovës dhe territoreve ukrainase të pushtuara e aneksuara nga Rusia.

“Deklarata e Volodymyr Zelenskyt në Beograd është e kuptueshme nga pikëpamja e interesit të ngushtë shtetëror të Ukrainës, por është shumë më e vështirë të mbrohet si argument i qëndrueshëm i së drejtës ndërkombëtare. Zelensky rikonfirmoi se Ukraina nuk e ndryshon qëndrimin për Kosovën dhe, duke iu referuar Serbisë, theksoi respektimin e integritetit territorial dhe të së drejtës ndërkombëtare. Problemi themelor është: Kosova nuk është Krimeja, Donetsku apo Luhansku. Barazimi i nënkuptuar i këtyre rasteve është juridikisht dhe historikisht i mangët. Kosova doli nga shpërbërja e Jugosllavisë, pas heqjes së autonomisë, represionit sistematik, luftës së viteve 1998–99, ndërhyrjes së NATO-s dhe më pas gati nëntë vjet administrimi ndërkombëtar nga OKB-ja. Mbi të gjitha, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë konstatoi në vitin 2010 se deklarata e pavarësisë së Kosovës nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare. Prandaj nuk mund të vendoset shenjë barazimi juridik midis Kosovës dhe territoreve ukrainase të pushtuara e aneksuara nga Rusia”, deklaron Gashi për “Bota sot”.

Sipas tij, kemi më shumë një standard të dyfishtë politik sesa një kontradiktë të pastër ligjore.

“Këtu lind edhe problemi i standardit të dyfishtë politik. Ukraina kërkon me të drejtë nga bashkësia ndërkombëtare që rasti i saj të gjykohet në bazë të fakteve konkrete, historisë, agresionit të jashtëm dhe normave ndërkombëtare. Por Kosovës praktikisht i mohohet ky individualizim: ajo futet në formulën e përgjithshme të ‘integritetit territorial të Serbisë’, sikur historia politike dhe juridike e Kosovës të mos kishte ndodhur. Megjithatë, duhet të jemi të saktë: ky standard i dyfishtë është më shumë politik sesa një kontradiktë e pastër juridike. Mosnjohja e një shteti është vendim sovran i një shteti tjetër. Ukraina nuk është juridikisht e detyruar ta njohë Kosovën. Por nëse Kievi e justifikon mosnjohjen duke u mbështetur vazhdimisht në ‘integritetin territorial’ dhe ‘të drejtën ndërkombëtare’, atëherë Kosova ka të drejtë t’i kërkojë Ukrainës të shpjegojë pse precedenti juridik, administrimi i OKB-së dhe opinioni i GJND-së trajtohen sikur të mos ekzistonin”, nënvizon analisti.

Deklaratën e Zelenskyt, Gashi e cilëson si një dhuratë diplomatike për Serbinë, ndërsa thotë se Beogradi po zhvillon një lojë shumë më pragmatike nga ç’duket.

“Fituesi real politik është Beogradi! Për Serbinë, kjo deklaratë është një dhuratë diplomatike. Beogradi tani mund të pohojë: edhe shteti që sot e ndërton gjithë politikën e jashtme mbi mbrojtjen e integritetit territorial mbështet integritetin territorial të Serbisë. Pikërisht këtë narrativë Serbia synon të ndërtojë ndërkombëtarisht; Ministria e Jashtme serbe vazhdon ta paraqesë pavarësinë e Kosovës si shkelje të sovranitetit dhe integritetit territorial të Serbisë. Dhe këtu Beogradi po luan një lojë shumë më pragmatike nga sa duket. Serbia nuk ka bërë kthesën strategjike që Perëndimi kërkon prej saj ndaj Rusisë, por njëkohësisht po ndërton ura me Ukrainën. Vizita solli bisedime për thellimin e bashkëpunimit ekonomik dhe një marrëveshje të mundshme të tregtisë së lirë. Madje Serbia është rreshtuar me disa masa të BE-së kundër njohjes, pushtimit ose aneksimit ilegal nga Rusia të territoreve ukrainase. Pra, Vuçiq po synon të arrijë diçka shumë të çmuar: afrimin me Perëndimin dhe Ukrainën pa paguar çmimin e plotë të shkëputjes nga Rusia, ndërsa siguron nga Kievi mbështetje për pozicionin serb ndaj Kosovës. Kjo është diplomaci transaksionale dhe, nga këndvështrimi serb, mjaft efektive”, thekson Gashi.

Sipas Gashit, Kosova nuk duhet të bjerë në grackën e një reagimi emocional, por duhet të qëndrojë fuqimisht në kampin euroatlantik dhe kundër agresionit rus.

“Gabimi që Kosova nuk duhet ta bëjë! Përgjigjja e Kosovës nuk duhet të jetë: ‘Atëherë as ne nuk e mbështesim Ukrainën.’ Kjo do të ishte emocionalisht e kuptueshme, por strategjikisht e gabuar. Kosova duhet të mbetet qartësisht në kampin euroatlantik dhe kundër agresionit rus. NATO vijon ta konsiderojë mbrojtjen e Ukrainës si ushtrim të së drejtës së saj për vetëmbrojtje dhe mbështet sovranitetin e saj. Pikërisht këtu qëndron argumenti më i fortë kosovar: Ne e mbështesim integritetin territorial të Ukrainës jo sepse Ukraina na njeh, por sepse agresioni rus është i gabuar. Por të njëjtin respekt ndaj fakteve dhe së drejtës ndërkombëtare e kërkojmë kur Ukraina flet për Kosovën. Kjo e vendos Kosovën moralisht dhe diplomatikisht në një pozitë shumë më të fortë. Prandaj Prishtina duhet ta kundërshtojë Kievin më fuqishëm, por jo më armiqësisht. Kërkohet një ofensivë diplomatike: kontakt i drejtpërdrejtë me Presidencën dhe MPJ-në ukrainase, prezantim juridik i rastit të Kosovës, koordinim me Shqipërinë dhe aleatët kryesorë perëndimorë dhe kërkesë që Ukraina të paktën të mos përdorë formulime që e paraqesin Kosovën thjesht si çështje të integritetit territorial serb. Shqipëria tashmë reagoi duke ritheksuar sovranitetin dhe pavarësinë e Kosovës pas deklaratave të Zelenskyt. Objektivi afatshkurtër nuk duhet të jetë domosdoshmërisht: ‘Ukraina duhet ta njohë Kosovën nesër.’ Objektivi realist duhet të jetë: ta nxjerrim Ukrainën nga pozicioni aktiv në favor të narrativës serbe drejt neutralitetit konstruktiv, e më pas, kur rrethanat politike ta lejojnë, drejt njohjes”, shton Gashi.

Në fund, sipas Gashit, çështja nuk është thjesht që Ukraina nuk e njeh Kosovën, por që Serbia po synon ta përdorë Ukrainën për të legjitimuar ndërkombëtarisht tezën se Kosova është analoge me territoret separatiste ukrainase.

“Kosova nuk duhet të reagojë me inat ndaj Ukrainës; duhet të reagojë me shtetësi. Sepse problemi më serioz nuk është vetëm se Ukraina nuk e njeh Kosovën. Problemi është që Serbia po përpiqet ta përdorë Ukrainën për të legjitimuar ndërkombëtarisht tezën se Kosova është analoge me territoret separatiste të Ukrainës. Kjo analogji duhet thyer në mënyrë sistematike.

Mesazhi i Prishtinës duhet të jetë i thjeshtë: Kosova nuk kërkon standard të veçantë. Kërkon që historia, faktet dhe e drejta ndërkombëtare të zbatohen me të njëjtin seriozitet për Kosovën me të cilin Ukraina kërkon që ato të zbatohen për veten. Sovraniteti nuk mund të mbrohet me parime universale në Kyiv dhe me interpretime selektive në Beograd. Dhe mbi të gjitha, Kosova duhet ta kuptojë sinjalin strategjik: Serbia po përpiqet gradualisht t’i afrohet Perëndimit pa hequr dorë nga Rusia dhe duke e mbajtur Kosovën si interes kombëtar konstant. Prishtina nuk mund t’ia lejojë vetes të bëjë të kundërtën — të izolohet nga BE-ja, NATO-ja dhe SHBA-ja për shkak të betejave të brendshme politike. Nëse Beogradi zvogëlon distancën me Perëndimin ndërsa Prishtina e rrit atë, raporti diplomatik mund të ndryshojë në dëm të Kosovës edhe pa lëvizur asnjë kufi në hartë”, përfundon Gashi për “Bota sot”.

The post Mesazhi i Zelenskyt në Beograd për Kosovën, analistët zbulojnë çfarë qëndron pas tij appeared first on Albeu.com.

Paralajmërimet e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, për ujërat e Kosovës dhe mundësinë e ndërhyrjes në rrjedhat e lumenjve janë analizuar nga inxhinieri hidroteknik Mumin Morina.

Morina ka shpjeguar se, në aspektin teknik, një shtet mund të ndërtojë brenda territorit të tij vepra hidroteknike që ndikojnë në rrjedhën e një lumi. Megjithatë, ai ka vlerësuar se në rrethanat e sotme një veprim i tillë do të ishte i vështirë dhe i papranueshëm, për shkak të konventave dhe normave ndërkombëtare.

“Nga pikëpamja inxhinierike dhe teknike, një ndërhyrje e tillë është e mundur. Brenda shtratit të një lumi dhe në territorin e një shteti mund të ndërtohen vepra hidroteknike për qëllime të ndryshme. Por, duke pasur parasysh situatën aktuale, është e paimagjinueshme që kjo të ndodhë”, ka deklaruar Morina.

Ai ka nënvizuar se përdorimi dhe administrimi i ujërave ndërkufitare rregullohet sot nga një numër i madh konventash ndërkombëtare.

Sipas Morinës, lumenjtë kanë burimin e tyre dhe rrjedhin në bazë të gravitetit, ndaj nuk mund të kufizohen në mënyrë arbitrare. Çdo ndërhyrje nëpërmjet veprave hidroteknike, ka thënë ai, duhet të kryhet duke marrë në konsideratë pasojat që mund të shkaktojë.

Duke iu referuar liqenit të Ujmanit, inxhinieri ka kujtuar se projekti i këtij akumulacioni është hartuar në kohën e ish-Jugosllavisë, ndërsa ndërtimit i kanë paraprirë analiza të shumta teknike.

“Për ndërtimin e Ujmanit janë kryer shumë analiza. Projekti e ka origjinën në periudhën e Jugosllavisë dhe nuk është menduar të shërbejë në një mënyrë të tillë apo të shkaktojë pasoja ndaj një shteti tjetër”, ka thënë Morina.

Ai ka theksuar se çdo projekt që mund të ndryshojë drejtimin ose të rrezikojë prurjet e ujit drejt një shteti fqinj duhet të jetë në përputhje me konventat ndërkombëtare dhe të marrë edhe miratimin e vendit fqinj.

“Çdo vepër që devijon ose rrezikon prurjen e ujit drejt shtetit fqinj duhet t’i respektojë konventat ndërkombëtare, por për të nevojitet edhe leja e shtetit fqinj”, është shprehur ai.

Morina ka shtuar se realizimi i një nisme të tillë nuk mund të mbështetet vetëm te një studim fizibiliteti. Sipas tij, janë të domosdoshme edhe vlerësime të tjera, mes tyre studimet për ndikimin në mjedis.

“Nuk mund të mjaftohemi me një studim fizibiliteti nëse nuk ekzistojnë edhe studimet për ndikimin në mjedis. Këto janë çështje të kufizuara, pavarësisht fuqisë që mund të ketë një shtet”, ka përfunduar Morina.

The post Morina: Ndryshimi i rrjedhës së Ibrit do të ishte i paimagjinueshëm appeared first on Albeu.com.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar se Beogradi po analizon mundësinë për të ndërhyrë në rrjedhën e lumit Ibër, duke shkaktuar shqetësime për Kosovën. Sipas tij, Serbia po angazhon ekspertë, inxhinierë dhe profesionistë të ndërtimit për të shqyrtuar mënyrën se si mund të zbatohet një projekt i tillë. Ai e lidhi këtë paralajmërim drejtpërdrejt me pretendimet e tij rreth trajtimit të serbëve në Kosovë.

Vuçiq tha se, përderisa sipas tij njerëzit e tyre po ngacmohen në këtë masë, Serbia do të shqyrtojë arsyet e ndryshme që ka për ndryshimin e rrjedhës së ujit të Ibrit. Ai shtoi se do të shihet se çfarë do të bëjnë shqiptarët dhe si do të veprojnë, ndërsa theksoi se Serbia është shtet sovran dhe do të sillet në përputhje me interesat e veta.

Ndërkohë, vitin e kaluar, ushtruesi i detyrës Hysen Durmishi, në emër të Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, nënshkroi vendimin për mbrojtjen paraprake të zonës “Mali Mokna dhe Liqeni i Ujmanit”. Ky konsiderohet një nga vendimet më të rëndësishme për mbrojtjen dhe ruajtjen e trashëgimisë natyrore të Republikës së Kosovës.

Presidenti serb iu drejtua gjithashtu atyre që, sipas fjalëve të tij, paraqiten si “mbrojtës të mëdhenj të interesave të popullit serb”. Ai u kërkoi që t’i pyesin serbët në Kosovë se kë e konsiderojnë mbrojtësin e tyre të vetëm.

Duke folur për mundësinë e një përballjeje, Vuçiq shtroi pyetjen nëse Serbia mund të hynte në luftë me NATO-n në këtë moment, duke thënë se nuk e mendon një gjë të tillë si mundësi. Sipas tij, autoritetet serbe po bëjnë gjithçka që munden për t’ua lehtësuar jetën serbëve, të cilën ai e përshkroi si jashtëzakonisht të vështirë.

Vuçiq e përsëriti paralajmërimin për lumin Ibër, duke deklaruar se Serbia ka arsye të ndryshme për t’ia ndryshuar rrjedhën ujit të tij. Ai tha se do të vëzhgohet reagimi dhe sjellja e shqiptarëve, ndërsa nënvizoi se, si vend sovran, Serbia herë ka interesa të një natyre dhe herë interesa të tjera, ndaj do të veprojë sipas rrethanave.

Ai kritikoi edhe personat që, siç u shpreh, “do të ishin të lumtur të uleshin në kafene dhe taverna” për t’u dhënë të tjerëve leksione se nuk janë heronj, ndonëse personi që sulmojnë ka luftuar shumë më fort se të gjithë ata së bashku. Vuçiq tha se ndjenjat patriotike janë të mira, por kërkoi që kritikët të tregojnë gjithmonë se cila është zgjidhja që propozojnë.

Sipas presidentit serb, sot ai ka diskutuar për Kosovën me Matthias Döfner, nga Ax Springer, të cilin e cilësoi si një nga njerëzit më të fuqishëm në Evropë. Vuçiq tha se gjatë bisedës është trajtuar edhe “kutia e Pandorës”, e cila, sipas tij, u hap në vitin 1999.

Mesazhi i tij ishte se Serbia nuk qëndron në disa karrige, por ka vetëm një: karrigen serbe.

Duke iu përgjigjur sot kritikave se Serbia përpiqet të ulet në shumë karrige, Vuçiq deklaroi se vendi i tij ka vetëm karrigen e vet, atë serbe. Ai tha se për këtë politikë sulmohet në Gjermani, SHBA, Angli, si dhe shpesh në Rusi dhe Ukrainë.

Vuçiq u shpreh se këto kritika nuk i interesojnë dhe se ato vetëm sa ia konfirmojnë politikën. Ai tha se nuk dëshiron që Serbia të jetë shërbëtore e askujt, duke kujtuar se është zgjedhur dhe është betuar mbi Kushtetutën dhe mbi Ungjillin e Mirosllavit. Sipas tij, nëse paraqitet nevoja, duhen bërë sakrifica për të mbrojtur pavarësinë dhe autonominë e vendit.

Presidenti serb shtoi se leksione për Kosovën po i vijnë edhe nga Mali i Zi, pikërisht nga ata që dërgojnë misionet e tyre në Kosovë.

Ai kritikoi vendet që e kanë njohur Kosovën dhe që, sipas tij, nuk mendojnë për asgjë tjetër. Vuçiq përmendi gjithashtu ata që dërgojnë ushtarë për të festuar “Stuhinë” dhe më pas i kujtojnë atij patriotizmin. Sipas tij, të njëjtët janë të gatshëm t’i mbajnë Serbisë një “fjalim mortor” për çdo marrëveshje me Prishtinën, edhe kur bëhet fjalë për marrëveshje tregtare, ndërsa njohja e Kosovës prej tyre trajtohet si diçka normale dhe e lejueshme.

The post Vuçiq ngre shqetësime për Kosovën, thotë se Serbia mund të ndryshojë rrjedhën e Ibrit appeared first on Albeu.com.

Vizita e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky në Beograd dhe takimi me homologun e tij serb, Aleksandar Vuçiq, janë komentuar nga njohësi i çështjeve të sigurisë, Dorajt Imeri.

Përmes një reagimi në X, Imeri e kritikoi afrimin e Zelenskyt me presidentin serb, duke e cilësuar Vuçiqin si “hijen e Putinit në Ballkan”. “Volodymyr Zelensky, sapo ke përqafuar hijen e Putinit në Ballkan: Aleksandar Vuçiç. Duhet ta them këtë: rrezikon të zhgënjehesh thellësisht nga kjo përpjekje për të gjetur miq të rinj në luftën tënde. Serbia nuk e ka dënuar agresionin e Rusisë kundër vendit tënd”, shkroi ai.

Gjatë konferencës së përbashkët për media në Beograd, Zelensky deklaroi se qëndrimi i Ukrainës ndaj pavarësisë së Kosovës nuk ka ndryshuar.

“Ne respektojmë integritetin territorial të partnerëve tanë dhe të drejtën ndërkombëtare. Sa i përket Kosovës, qëndrimi ynë mbetet i pandryshuar. Jemi mirënjohës ndaj Serbisë për respektimin e integritetit territorial të Ukrainës, përfshirë Krimenë”, tha presidenti ukrainas.

Ukraina nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, e shpallur në vitin 2008. Megjithatë, Kosova është rreshtuar me sanksionet e Bashkimit Evropian dhe të Shteteve të Bashkuara ndaj Rusisë për shkak të luftës në Ukrainë, ndërsa Prishtina ka strehuar edhe gazetarë ukrainas të larguar nga vendi për shkak të konfliktit.

Në anën tjetër, Vuçiq bëri të ditur se gjatë bisedimeve me Zelenskyn është diskutuar edhe bashkëpunimi ushtarak. Serbia është një nga vendet e pakta evropiane që nuk i është bashkuar sanksioneve kundër Rusisë, e cila nisi pushtimin e Ukrainës në shkurt të vitit 2022.

“Çfarë do të ndodhë kur të përfundojë lufta, kjo është çështje tjetër”, u shpreh Vuçiq, i cili priti Zelenskyn në vizitën e tij të parë zyrtare në Serbi.

Presidenti serb njoftoi gjithashtu se në Serbi do të hapet një fabrikë dronësh në mesin e shtatorit, në bashkëpunim me partnerë izraelitë.

“Ukrainasit janë shumë të suksesshëm dhe kanë shumë fabrika të tyre të dronëve”, shtoi Vuçiq.

Zelensky, ndërkaq, theksoi se Ukraina synon një paqe dinjitoze dhe se duhet shfrytëzuar çdo mundësi që mund të çojë drejt arritjes së saj, raporton Radio Evropa e lirë.

The post Imeri pas takimit Zelensky–Vuçiq: Presidenti ukrainas iu afrua “hijes së Putinit” në Ballkan appeared first on Albeu.com.

Sa herë institucionet e Kosovës ndërmarrin hetime ose arrestojnë persona të dyshuar për krime lufte, presidenti serb Aleksandar Vuçiq i përshkruan këto veprime si “terror”. Me të njëjtën retorikë ai reagoi edhe ndaj aksioneve të fundit në veri të Kosovës, ku në Zubin Potok dyshohet se ndodhet një varrezë masive.

Gjatë qëndrimit në Republikën Srpska, Vuçiq foli për arrestimin e fundit të disa serbëve në veri të Kosovës. Ata u ndaluan nën dyshimet që lidhen me zhdukjen e 23 intelektualëve nga Mitrovica në vitin 1999.

Duke përsëritur pretendimet e tij të zakonshme, presidenti serb akuzoi autoritetet në Prishtinë se po “ushtrojnë presion” mbi komunitetin serb.

Sipas Danas, Vuçiq pretendoi se serbët në Republikën Srpska janë të fuqishëm, ashtu si edhe ata në Kosovë, të cilët, sipas tij, po përballen çdo ditë me një “terror të tmerrshëm” dhe me akuza të reja. Ai gjithashtu tha se askush nuk flet për vuajtjet e të krishterëve ortodoksë, ndërsa shtoi se atyre që, siç pretendoi, po e terrorizojnë popullin serb në Kosovë, “nuk u ka ecur dita deri në agim”.

Edhe zyrtarë të tjerë serbë kanë bërë deklarata me përmbajtje dezinformuese gjatë ditëve të fundit, duke nxjerrë në pah mobilizimin e Serbisë rreth narrativave kundër Kosovës.

Ish-ministrja serbe Snezhana Paunoviq shkoi deri aty sa përmendi “spastrimin etnik të Kosovës”, duke deklaruar se një veprim të tillë do ta ndërmerrte në kohën e Millosheviqit, më 1998.

Ndërkohë, në fshatin Kalludër e Vogël të Zubin Potokut po vijojnë gërmimet për shkak të dyshimeve se aty mund të ketë një varrezë masive nga periudha e luftës. Në këtë vend janë gjetur mbetje mortore të njeriut dhe veshmbathje. Gjatë ditëve të fundit, lokacionin e vizituan krerët shtetërorë në detyrë, Albulena Haxhiu dhe Albin Kurti, ministri për Familje, Andin Hoti, si dhe zyrtarë të tjerë institucionalë.

Një varrezë tjetër u zbulua dje, më 2 gusht, në Jabukë të Zubin Potokut.

Institucionet e Kosovës kanë përsëritur kërkesën që Serbia t’i hapë arkivat shtetërore, ushtarake dhe policore. Në veçanti është kërkuar dokumentacioni i Brigadës së 37-të të Motorizuar të Ushtrisë Jugosllave, me qëllim që të ndihmohet zbardhja e fatit të personave të zhdukur me forcë gjatë luftës. Kjo brigadë u nderua në Serbi gjatë kësaj fundjave.

The post Vuçiq i quan “terror” veprimet e drejtësisë kur hetohen të dyshuarit për krime lufte appeared first on Albeu.com.