Përktheu: Alket Goce-AlbEu.com

Para vitit 1914, bota jetonte në epokën e Fuqive të Mëdha. Pas vitit 1945 kishim Luftën e Ftohtë dhe dy superfuqitë. Më pas, pas rënies së Bashkimit Sovjetik dhe Bllokut Lindor, jetuam në epokën unipolare të hegjemonisë perëndimore, për të cilën tani na thuhet se po i vjen fundi.

Në 3 muajt e parë të këtij viti, fraza kryesore që dëgjohet është “multi-polaritet”. Aty ku dikur Amerika pushtoi globin, dhe ishte në gjendje të ndërhynte kudo në ajër dhe në tokë, nga Somalia në Kosovë në Irak, kanë ndryshuar rregullat e lojës. Me pushtimin e Irakut që përfundoi me dështim dhe pas një tërheqje në panik nga Afganistani, Perëndimi duket si shumë më pak hegjemonist.

Fuqitë e reja janë në rritje, dhe takimi i javës së kaluar midis Xi Jinping dhe Vladimir Putin shënoi një bashkim të këtyre forcave në rritje në kundërvënien e tyre ndaj Perëndimit. Ose të paktën kjo ka qenë narrativa mbizotëruese. Nuk ka asnjë dyshim se Perëndimi ka përjetuar jo pak pengesa vitet e fundit.

Por këto nuk janë asgjë e re. Lufta e Ftohtë nuk u humb prej saj, pavarësisht ngërçit në Kore dhe situatës së sikletshme në Vietnam. Sa i përket diskutimeve mbi rikthimin në skenë të Rusisë dhe rishfaqjes së Kinës, narrativës së një Lufte të re të Ftohtë dhe një bote shumëpolare i mungon një element thelbësor: demografia.

Numri i njerëzve – sidomos i të rinjve – është një faktor përcaktues vendimtar dhe shpesh i anashkaluar i çështjeve botërore. Dhe në aspektin demografik, as Ariu rus dhe as Dragoi kinez nuk janë në gjendje të mirë. Rusët kanë pasur shumë pak fëmijë për të zëvendësuar veten që nga koha e Nikita Kruschev.

Mesa duket përpjekjet e Putinit për të rritur shkallën e lindjeve kanë pasur efekte të kufizuara dhe vetëm të përkohshme. Në rast se Rusia nuk është plakur aq shumë sa disa vende të tjera, kjo nuk ka ndodhur për shkak të popullatës shumë të re, por sepse shumë nga moshat e mesme, sidomos burrat, po vdesin në masë nga alkoolizmi dhe dëshpërimi.

Jetëgjatësia në Rusi është e krahasueshme me atë në Indi dhe Egjipt. Por ndërsa njerëzit në këto vende jetojnë shumë më gjatë se dikur, rusët kanë përjetuar 60 vite stanjacion në këtë aspekt. Ndërkohë, Kremlini e sheh veten duke sunduar një vend pa të rinj.

Shumë pak kanë lindur 20-30 vjet më parë, dhe kjo dobësi demografike është përforcuar sepse shumë njerëz janë larguar nga vendi që nga nisja e luftës në shkallë të gjerë kundër Ukrainës. Kjo e ka privuar Putinin nga furnizimi në masë me “mish për top”.

Por kjo do të thotë gjithashtu se edhe më pak foshnja ruse do të lindin në vitet në vijim, duke i shtuar problemet për ekonominë, dhe e pakësuar për dekada fuqinë ushtarake të Moskës. Qindra mijëra burra nuk do të bëhen prindër sepse ose po e shohin krizën nga Tbilisi i Gjeorgjisë ku kanë emigruar ose po vdesin në fushat e Ukrainës.

Ndërkohë Kina, po vuan pasojat katastrofike të politikës së saj “Një familje, Një Fëmijë”. E imponuar në mënyrë të padrejtë dhe e vënë në zbatim shumë vonë për të pasur ndonjë ndikim pozitiv, trashëgimia e saj është një popullsi – sidomos ajo në moshë të re  – që tashmë po bie dhe ka të ngjarë të përgjysmohet deri në fund të këtij shekulli.

Kina e ka humbur tashmë vendin e parë në listën e shtetit me popullsinë më të madhe në botë. Tashmë ai kryesohet nga India, popullsia e së cilës është më e madhe dhe ka ende dekada rritje përpara. Sigurisht Kian do të ketë ende shumë të rinj në dispozicion për t’i dërguar në çfarëdo beteje që do të zgjedhë Partia Komuniste, por do të zvogëlohet avantazhi i fuqisë punëtore të Kinës.

Dhe një popullsi e plakur nuk do të ngjallë shumë entuziazëm për aventura në vendet e huaja. Kjo nuk do të thotë se në Perëndim gjithçka është mirë në aspektin demografik. Normat e lindshmërisë janë kudo nën normën që duhet të jenë.

Por nëse zgjedh, Perëndimi mund të ofrojë ende një mënyrë jetese shumë më joshëse për të tërhequr një numër të madh emigrantësh që të punojnë në industritë e tij por edhe si infermierët në spitalet e tij.

Në rastin më të mirë, emigracioni është një rregullim i përkohshëm i dobësisë demografike dhe mund të mos pëlqehet nga disa. Por të paktën për SHBA-në, Britaninë e Madhe dhe Gjermaninë mbetet një opsion. Në të kundërt, shumë pak njerëz dëshirojnë sot të shkojnë të jetojnë në Rusi,

Por edhe nëse do të donin të shkonin në Kinë, do të ishin si një pikë në një oqean. Individualisht ose së bashku, Kina dhe Rusia kanë ende një potencial të madh për të shkaktuar probleme. Dëshmi për këtë është dëmi i shkaktuar nga ushtarët e Putinit në Ukrainë.

Por ndërsa Perëndimi po sforcohet për t’u përballur me sfidën, ai duhet të ngushëllohet nga kriza demografike serioze nga e cila vuajnë kundërshtarët e tij. Lufta e re e Ftohtë mund të ketë përfunduar tashmë. /albeu.com

The post Pse Kina dhe Rusia nuk janë në gjendje ta rivalizojnë Perëndimin për një periudhë afatgjatë appeared first on Albeu.com.

Kremlini i hedh poshtë me zemërim fajësimet, se Rusia mund të qëndrojë pas sabotimit të gazsjellësit, Nord Stream në Detin Balltik. Ashtu si Rusia pretendon, se nuk ka filluar luftë në Ukrainë, apo se nuk sulmon objektiva civile. Putini e ka quajtur edhe akuzën për përdorimin e energjisë si armë “një porcion budallallëk”. Presidenti rus dhe ministri i tij i Jashtëm, Lavrov para kontekstit të luftës në Ukrainë e kanë quajtur si spekulim dashakeq çdo gjë në këtë drejtim. Këto ditë ata pretendojnë, se tek pseudo-referendumet në Ukrainë, të gjithë janë për bashkimin me Rusinë. Lista e gënjeshtrave zgjatet sa të duash.

Humbja e besueshmërisë

Nëse qeveria ruse hedh poshtë çdo përgjegjësi për “incidentet” në Detin Balltik askush nuk do dhe nuk duhet ta marrë seriozisht. Qeveria ruse ka humbur çdo besueshmëri apo seriozitet. Ajo që ka mbetur është frika para humbjes së pushtetit, perspektiva e humbjes së luftës në Ukrainë dhe dalja para përgjegjësisë për krimet e veta. Frikë që shfaqet në thirrje histerike dhe kërcënime të egra kundër perëndimit.

Nëse Rusia është kaq e sigurtë për fitoren kundër botës së civilizuar, ku mbeti qetësia e saj? Por dihet, se në fushëbetejë nuk po ecin gjërat, sipas planit të Moskës. Përkundrazi – një ushtri e vogël, krahasuar me atë ruse, por shumë e motivuar, po i tregon vendin aparatit ushtarak të Moskës. E gjithë bota e shikon, edhe Kina. Vetëm ky fakt e ka dobësuar autoritetin e Rusisë së Putinit: kur ushtarët ukrainas tregojnë superioritet përballë ushtrisë ruse, sa duhet ta marrë në konsideratë këtë Kina, Turqia po vende të tjera. Përpjekja e Putinit, të paktën të shihej si i barabartë me SHBA u bë ajër në tokën ukrainase.

Kujt i vlen kjo?

Për shkak se kanë për të zgjatur javë, derisa të dihet më shumë për sfondin e aktit të sabotazhit në tubacionet e gazsjellësit, tani vetëm mund të spekulohet. Kujt i shërben ky akt? Europës me siguri që jo. Por as SHBA-së. Sepse me sulmin e Putinit kundër Ukrainës, amerikanët ia arritën qëllimit: Agresioni rus e shndërroi gazsjellësin Nord Stream 2 nga mollë sherri në skrap çeliku në fund të detiti. Ndërkohë Europa bën të pamundurën për të reduktuar furnizimet me gaz nga Rusia. Pas vështirësive të fillimit kjo është e mundur. Sigurisht Europa do të paguajë ekonomikisht një çmim të lartë për këtë. Mirëqenia do të pakësohet. Por edhe këtë Europa mund ta përballojë.

Rusia nuk prodhon asgjë të vlefshme për tregun e jashtëm

Më keq situata është për Moskën. Rusia jeton nga shitjet e lëndëve të para, nga gazsjellësit që çojnë gaz në Europë. Me çfarë do tëk jetojnë rusët, nëse perëndimi nuk e do më naftën, gazin, arin nikelin dhe lëndë të tjera të tyre, edhe nëse janë më të lira në tregun botëror? Rusia nuk prodhon asgjë të vlefshme për tregun jashtë. Qeveria e Putinit ka treguar 20 vjet rresht, se nuk e modernizon dot ekonominë vendase.

Pas këtij dimri perspektiva ekonomike e Rusisë është më e errët: Europa do të blejë gazin e lëngshëm, LNG nga SHBA, Norvegjia, Katari dhe vende të tjera. Edhe në Afrikën Veriore ka naftë, edhe në vendet arabe. Njoftimi i Moskës për riorientim në tregjet aziatike do të kërkojë dekada. Mund të parashikosh, se edhe ky objektiv i qeverisë ruse është thjesht një mirazh.

Presioni si rrugëdalje?

Pra çfarë i mbetet të bëjë Moskës në këto kushte? Edhe njëherë më shumë presion perëndimit! Mund të supozosh, se Rusia sulmon edhe gazsjellësit e vet, të Gazpromit, për t’i dërguar mesazh Europës: Herën tjetër mund të jenë edhe gazsjellësit nga Norvergjia në Poloni, apo nga Afrika në Itali. Nëndetëset e Moskës mund të godasin kudo!

Perëndimi nuk mund dhe nuk duhet të lejojë të shantazhohet. NATO nuk është pa mbrojtje. Nevoja për të mbrojtur infrastrukturën kritike është një arsye tjetër, për të rritur ndjeshëm buxhetet e mbrojtjes të vendeve perëndimore. Edhe për të treguar më shumë prezencë me anijet luftarake dhe nëndetëset në Detin Balltik, në Atlantikun Verior dhe në Detin e Zi./DW

The post Opinion: Qëndron Rusia pas sabotimit të gazsjellësit Nord Stream? appeared first on Albeu.com.