Kur romakët ndërtuan rrugën Egnatia, aty ku ishte e mundur, ndoqën rrjedhën e lumit dhe nuk tentuan ta përshtatnin Shkumbinin me projektin e tyre. Sot po bëjmë të kundërtën.

2. Porti historik i vendit

Grekët dhe romakët nuk e zgjodhën rastësisht Durrësin. Epidamni-Dyrrahu ishte port i rëndësishëm që nga shekulli VII p.e.s. dhe më vonë u bë pikënisja e rrugës Egnatia. Durrësi lindi e u rrit si qytet prá prej portit. Sot, ne po e çmontojmë atë.

3. Të moçmit ndërtonin në kodra

Mjafton të shohësh shpërndarjen historike të vendbanimeve: kodra, shpate, tarraca natyrore e vende të mbrojtura. Poshtë liheshin tokat pjellore dhe zonat që përmbyteshin. Në kodër ishe i mbrojtur, me ajrim të mirë e kullim natyror. Sot ku gjejmë shesh, bëjmë përshesh.

4. Lumit nuk i merrej prona

Fushat aluvionale janë krijuar pikërisht sepse lumenjtë kanë dalë nga shtrati dhe kanë depozituar sedimente gjatë shekujve. Kur i grabit pronën lumit, një ditë ai do ta marrë, pa të njoftuar dhe pa të paraqitur certifikatën e pronësisë.

5. Urat shekullore

Ura e Mesit mbi lumin Kir është shembull i shkëlqyer: 108 metra e gjatë, me 13 harqe. Harqet nuk ishin dekor; ato lejonin kalimin e lirë të ujit kur rriteshin prurjet. (Urat u ndërtuan pa tender!)

6. Qytetet e dinin çfarë ishte hija. Orientimi i ndërtesave, oborret, pemët, muret e trasha dhe materialet natyrore ishin përgjigja ndaj klimës përpara se të shpikeshin kondicionerët. Edhe kur planifikohej kryeqyteti në shekullin e kaluar, arkitektët kishin parasysh korridoret e ajrit dhe lëvizjen e Diellit. Sot kemi lagje që nuk shohin kurrë dritë, ku betoni po i merr frymën qytetit.

7. Toka si pasuri

Nga veriu në jug, toka bujqësore trajtohej si pasuri e rrallë, jo si territor ndërtimi. Pa ekskavatorë e pa betonarme, njerëzit vëzhgonin me kujdes ku kalonte lumi, ku rrëshqiste mali, nga frynte era dhe ku ishte toka më pjellore.

Sot kemi teknologji shumë më të zhvilluar se romakët, bizantinët e osmanët, por po shkatërrojmë të vetmen vatër që kemi për të jetuar.

Nga; Lutfi Dervishi

The post Dy mijë vjet mësime dhe ende nuk kemi mësuar! appeared first on Albeu.com.

Ndërkohë, i njëjti parlament dhe të njëjtët deputetë – ata të PS’së – nuk pranuan ta miratojnë rezolutën që dënon gjenocidin serb mbi shqiptarët e Kosovës?!

Kryeministri i Shqipërisë shkoi deri në Izrael për t’ia shtrënguar dorën Netanyahut dhe për t’i treguar se sa krenar ndihet që qëndron pranë tij.

Me këtë, mbase deshi të dëshmojë se e ka për mision t’ua shpërlajë duart e përgjakura atyre që shumëkush i konsideron përgjegjës për vrasjen e mijëra fëmijëve të pafajshëm.

Ndërkohë, shumë politikanë serbë e maqedonas shprehin publikisht keqardhjen pse Millosheviqi nuk i shfarosi shqiptarët, apo përsërisin thënien se ‘Shqiptari i vdekur është shqiptari i mirë”, ndërsa Tirana zyrtare nuk gjen asnjë serb apo maqedonas që ta konsideronte të rrezikshëm për Shqipërinë dhe ta shpallte ‘non grata’.

Nga ana tjetër, me ritmin që po shpallen “non grata” shqiptarët që jetojnë jashtë mëmëdheut, së shpejti do të duket sikur Shqipëria është themeluar për ta mbrojtur shqiptarinë nga vetë shqiptarët, e jo nga ata që publikisht shprehin urrejtje ndaj popullit tonë.

Andaj nuk mund të mos ndihesh i mjerë si shqiptar kur sheh se edhe sot, njësoj si në kohën e Esad Pashës, Shqipërinë e banojnë shqiptarët, por politika e saj shpesh i mbron interesat e serbëve.

Ku ta dish, mbase ka ardhur koha të pranojmë se Shqipëria ndodhet në këtë gjendje edhe sepse ka elita pa dinjitet e krenari kombëtare, elita të pandjeshme ndaj fatkeqësive të vendit dhe të popullit të vet.

Siç duhet pranuar se shumëkush ende nuk e sheh se shpresa e vetme e shqiptarisë janë protestat rinore në Tiranë, se vetëm të rinjtë mund ta pastrojnë Shqipërinë nga plehu tridekadësh neokomunist.

Pleh i cili nuk përbëhet vetëm nga elitata politike që duan të hapin konzullat serbe në Shkodër, por edhe nga ato shoqërore e intelektuale që kanë pranuar të jetojnë me fytyrën e paturpësisë, nga ata që heshtin ndërsa Shqipëria kalbet dhe që shtiren sikur nuk e shohin se mëmëdheu ynë është në duart e “Aleancës së Qelbësirave”.

Ndërkohë, autori i këtij teksti ka një lutje për shërbimet sekrete të Shqipërisë: kur të më shpallni “persona non grata”, mos e zbuloni sa më kanë paguar ajatollahët e Iranit, shërbimet sekrete ruse, kineze e greke, sepse jo të gjitha paratë ua kam treguar familjarëve të mi.

Dhe ma mundësoni që edhe më tej t’i gënjej pasardhësit e mi se edhe gabimet e mia kanë të bëjnë me bindjen se shumëçka blihet e shitet, por jo edhe dinjiteti dhe krenaria kombëtare.

Nga; Kim Mehmeti

The post Kim Mehmeti: Shqipëria e piktorit ngjan sikur është mëmëdhe i serbëve, jo i shqiptarëve! Potestat e të rinjve mund ta pastrojnë vendin nga plehu neokomunist appeared first on Albeu.com.

Në Shqipëri, pothuajse çdo vendim paraqitet si reformë dhe shpesh justifikohet me pretendimin se vjen si kërkesë e Bashkimit Europian. Edhe riorganizimi i ri territorial dhe administrativ është futur në këtë logjikë të politikës së vjetër, ku debati është përqendruar te numri i bashkive dhe jo te problemi themelor.

Bashkimi Europian nuk ka përcaktuar as madhësinë, as numrin e bashkive që duhet të ketë Shqipëria. Kjo është një çështje e brendshme e vendit. Ajo që kërkohet nga BE-ja është forcimi i demokracisë vendore, rritja e kapaciteteve dhe sigurimi i burimeve financiare, pasi njësitë vendore kanë rol kyç në garantimin e standardeve europiane përmes shërbimeve që u ofrojnë qytetarëve.

Një reformë e mirëfilltë duhet të përqendrohet te temat bazë të qeverisjes vendore, veçanërisht te demokracia dhe përfshirja e qytetarëve në procesin e vendimmarrjes.

Pas ndarjes territoriale të vitit 2015, bashkitë u zgjeruan, ndërsa kompetencat e tyre u reduktuan. Marrëdhënia mes qendrës dhe periferisë nuk u mor në konsideratë, duke sjellë braktisjen e disa zonave të vendit. Ndërkohë, lidhja mes bashkive dhe komuniteteve u dobësua. Tirana dhe bashkitë përgjatë bregdetit janë shembuj të mënyrës se si asetet më të rëndësishme u kalojnë vendimmarrësve nga lart, ndërsa banorët marrin dijeni vetëm kur shfaqen gardhet dhe nisin punimet me betonieret.

Planifikimi urban, menaxhimi i ujësjellësve dhe kanalizimeve, trajtimi i mbetjeve, administrimi i plazheve, zonave të mbrojtura dhe funksioneve të tjera vijon të drejtohet kryesisht nga qendra. Kryetarët dhe këshillat bashkiakë shihen si zgjatime të qeverisë, në vend që të trajtohen si përfaqësues të zgjedhur nga qytetarët. Për këtë arsye, çështja kryesore nuk lidhet me numrin e bashkive, por me transferimin e pushtetit nga zyra e kryeministrit te të zgjedhurit vendorë.

Pesha e shpenzimeve publike të menaxhuara nga pushteti vendor në Shqipëri, krahasuar me totalin e financave publike, është dukshëm më e ulët se mesatarja e vendeve të BE-së. Një bashki nuk mund të vlerësohet për efektivitetin e saj kur nuk ka financa dhe kompetenca të mjaftueshme. Përpara se të rishikohen kufijtë administrativë, duhet të shqyrtohet modeli me të cilin financohet pushteti vendor.

Vendi ka nevojë për një strategji të zhvillimit vendor dhe rajonal. Pjesa dërrmuese e popullsisë dhe e veprimtarisë ekonomike është përqendruar në Tiranë dhe në zonat përreth saj. Në rastin më të mirë, pjesët e tjera të vendit mbështeten te turizmi sezonal, por nuk arrijnë të krijojnë ekonomi të qëndrueshme dhe shërbime publike që t’u mundësojnë banorëve të ndërtojnë jetën aty ku jetojnë.

Çdo ndryshim reformues duhet të mbështetet në kritere të qarta. Përse janë zgjedhur për t’u shkrirë disa bashki, ndërkohë që njësi të tjera me tipare të ngjashme nuk preken? Një proces që ndikon kaq shumë te qytetarët duhet të forcojë shtetin dhe të mbështetet në një mirëkuptim të gjerë politik e shoqëror.

Para se të nisë një tjetër riorganizim, duhet të provohet se përfitimet e tij afatgjata do të jenë më të mëdha se kostot. Gjithashtu, duhet të qartësohet se vështirësitë e sotme nuk mund të zgjidhen vetëm përmes ndryshimit të kompetencave, financimit dhe organizimit institucional, pa prekur kufijtë administrativë.

Bashkia nuk përbën thjesht një strukturë administrative. Ajo lidhet edhe me identitetin historik, kulturor dhe shoqëror të një komuniteti. Kur konsultimi me banorët mbetet formal dhe nuk zhvillohet realisht, siç dëshmojnë reagimet dhe protestat në disa zona të vendit, qytetarët ndihen të lënë mënjanë dhe e shohin reformën si një vendim të imponuar nga lart.

Vendimi që do të merret për ndarjen territoriale do të përcaktojë edhe “kufirin” e Shqipërisë së re. Ai do të tregojë nëse politika ka nxjerrë mësime nga protestat e muajve të fundit, të cilat kanë ngritur çështjen se kush i merr vendimet në emër të popullit dhe si merret vendimi.

Një ndër vendimet e para të kryeministrit të sapozgjedhur britanik ishte transferimi i pushtetit nga qeveria te bashkitë. Ky veprim ngre pyetjen nëse bëhet fjalë për një mësim të vlefshëm edhe për shqiptarët dhe nëse praktika e laburistëve mund të shërbejë si orientim për socialistët shqiptarë.

Shqipëria i ngjan një njësie administrative ku vendimmarrja është përqendruar në zyrën e kryeministrit. Çdo politikë e re duhet të synojë të kundërtën e këtij centralizimi dhe të vendosë komunitetet në qendër. Shqiptarët duhet të dëgjohen për mënyrën se si e imagjinojnë të ardhmen në vendet ku jetojnë dhe duhet t’u jepet mundësia të vendosin për të. Për ndryshime me një ndikim të tillë, referendumi duhet të jetë një mundësi për t’u marrë në konsideratë.

Demokracia vendore duhet të përbëjë një nga shtyllat kryesore të Shqipërisë së re. Nevojitet një reformë reale që ta zhvendosë pushtetin nga lart poshtë dhe nga qendra drejt periferisë, duke krijuar një politikë të zhvillimit vendor e rajonal. Vetëm në këtë mënyrë shqiptarët në të gjithë vendin do të ndihen të dëgjuar, të vlerësuar dhe të respektuar.

Nga; Ditmir Bushati

The post Ditmir Bushati: BE-ja nuk ka kërkuar numrin e Bashkive, sfida është decentralizimi i pushtetit në Shqipërinë e re appeared first on Albeu.com.

Lufta ime e yjeve!

Kam bërë vetëm katër review në Google. Pra, nuk jam ndonjë veteran i frontit të yjeve dhe as ndonjë marshall i Google Maps. Por katër vlerësimet e mia kanë një karakteristikë: janë ekstreme. Kur më ka pëlqyer shumë një vend, kam dhënë pesë yje. Kur jam larguar i pakënaqur, kam dhënë një.

Mes vlerësimeve pozitive është një byrektore modeste në Mbrostar, që është bërë tashmë pit stop sa herë më bie rruga andej. Kam vlerësuar me pesë yje edhe një lokal të thjeshtë, pothuajse provizor, në Borsh. Plazhi ishte i pastër, ushqimi shumë i mirë dhe shërbimi po ashtu. Madje përmenda me emër kamarierin e ri që na shërbeu.

Më jep kënaqësi fakti që ky vlerësim pozitiv është parë nga mijëra njerëz. Ndoshta ndonjëri ka ndaluar aty edhe prej atyre pak rreshtave. Por kam shkruar edhe dy review me një yll, të dy për restorante luksi. Njëri ishte për një restorant dikur shumë të mirë, në Durrës, ku prita pothuajse një orë dhe ku cilësia e ushqimit ishte zhgënjyese. Megjithatë vlerësova sjelljen e kamarierit me notë të lartë.

Tjetri ishte edhe më i ashpër, por plotësisht i merituar. Isha ftuar në një darkë me një grup të huajsh, në një lokal ndoshta nga më të shtrenjtët në Tiranë. Muzika ishte aq e lartë sa nuk dëgjoja njeriun që kisha në krah. Kërkova disa herë që volumi të ulej, pak, por kërkesat e mia dhanë aq rezultat sa merr njeriu që prashit në det.

Review ishte shumë negativ, por jo qorrazi. Ushqimit i dhashë notën 4 nga 5, ndërsa shërbimit dhe atmosferës 1. Pra, kuzhinieri u shpall i pafajshëm. Menaxheri dhe kamarieri morën ndëshkim. Afro dy mijë njerëz e kanë parë vlerësimin.
Nga restoranti? Asnjë përgjigje, as një pyetje, as një ndjesë, as një përpjekje për të kuptuar se çfarë kishte ndodhur. As edhe formulën standarde: “Na vjen keq që përvoja juaj nuk përmbushi pritshmëritë”, atë fjali që sot ta prodhon inteligjenca artificiale para se menaxheri të ketë rrufitur kafenë e mëngjesit.

Kjo më bën përshtypje sidomos sot, kur Shqipëria është përfshirë në atë që mund ta quajmë lufta e yjeve. Pas reagimeve publike të një grushti pronarësh të bizneseve ndaj protestës dhe protestuesve, ka nisur një aksion i organizuar për vlerësime negative ndaj një numri të kufizuar restorantesh dhe hotelesh.

Zemërimin e kuptoj. Madje e mirëkuptoj. Kur një pronar biznesi vendos të hyjë në debat publik, të përçmojë ose të fyejë protestuesit, nuk mund të presë që të kthehet qetësisht pas banakut dhe të thotë: politika është politikë, biznesi është biznes. Sidomos në kapitalizëm, ku klienti është mbret, jo tabelë qitjeje.

Dje, drejtori i Policisë së Shtetit deklaroi se policia do të hetojë çështjen e review-ve. Në një vend me probleme të krimit të organizuar, të të shumëkërkuarve, trafikut të drogës dhe korrupsionit, ideja që policia ngrihet në këmbë për yjet e restoranteve është, të paktën, një zgjedhje interesante prioritetesh. Kërcëno me jetë Kryeministrin në rrjete sociale dhe nuk të ndodh asgjë. Guxo t’i japësh një yll një restoranti dhe ngrihet në këmbë policia, me në krye drejtuesin madhor me dy yje.
Por pikërisht sepse reagimi i policisë është joproporcional, nuk duhet rënë në të njëjtin kurth të mungesës së masës.

Një review negativ nga një klient që ka qenë në lokal, ka paguar faturën dhe tregon përvojën e vet, është një gjë, por një mijë review negative, të koordinuara nga njerëz që nuk kanë shkelur kurrë në atë biznes, janë diçka tjetër. Në rastin e parë flet klienti, në të dytin flet turma. Dhe turma, edhe kur zemërimin e ka të ligjshëm, nuk e ka gjithmonë shënjestrën të saktë.
Nëse lufta yjeve del nga shinat, bashkë me të thatin mund të digjet edhe i njomi. Pas një hoteli nuk është vetëm pronari që ka bërë një deklaratë IDIOTE dhe arrogante. Ka recepsionistë, kamarierë, kuzhinierë, pastruese, furnitorë dhe familje që jetojnë me ato paga. Është një zinxhir i tërë.

Kjo nuk do të thotë se klienti duhet të heshtë. Përkundrazi. Review është një nga instrumentet më demokratike të kapitalizmit modern. Një klient i vetëm mund t’u tregojë mijëra njerëzve përvojën e tij. Nuk i duhet televizion, gazetë, parti dhe, deri dje, as edhe leje nga policia. Përvoja ime më e mirë me review nuk lidhet me restorante luksoze. Lidhet me kënaqësinë që një vlerësim pozitiv për një biznes modest është parë nga mijëra klientë potencialë.

Përvoja më e keqe nuk është as ushqimi i dobët, as pritja një orë dhe as muzika që të bënte të kërkoje azil akustik. Është heshtja. Mospërfillja. Fakti që një klient shkruan publikisht për një përvojë të keqe, mijëra njerëz e lexojnë, dhe biznesi nuk interesohet fare të kuptojë çfarë ka ndodhur. Pronarët që duan të bëjnë politikë duke përçmuar klientët ose protestuesit, besoj se e kanë marrë mesazhin. Kartoni i verdhë është nxjerrë. Por pavarësisht kartonit të verdhë loja vazhdon, nuk është sinjal për të hyrë të gjithë në fushë. Sepse kur turma vendos të bëjë drejtësi me yje, e vetmja gjë që del me pesë yje në fund është kaosi.

Nga; Lutfi Dervishi

The post Kur klienti të nxjerr karton të kuq appeared first on Albeu.com.

Megjithatë, pas 36 ditësh mobilizimi masiv, mungesa e një qëndrimi më energjik nga ana e faktorit ndërkombëtar është zhgënjyese. Ata që dikur nuk kursyen lavdërimet, mbështetjen, madje edhe puthjet për kryeministrin, sot kanë detyrimin moral të mbajnë një qëndrim të qartë ndaj kësaj krize delikate. Në frymën e urtësisë kineze se “ai që i vari zilen tigrit, duhet edhe t’ia heqë”, ndërkombëtarët duhet të ndërgjegjësohen se investimi i tyre tek liderë si Rama, nuk mund të tejkalojë vullnetin e një populli të cfilitur nga korrupsioni dhe keqqeverisja. Kërkesa për “edukatë” ndaj një pushteti që ka ushtruar “dhunë” sistematike ndaj qytetarëve, është një paradoks që arkivoli në shesh e çmitizon më së miri.​

Edhe roli i SPAK mbetet kritik. Ky institucion zotëron çelësat e zgjidhjes; hetimi i menjëhershëm i krimeve zgjedhore, të cilat janë të dokumentuara dhe të grumbulluara në sirtarët e tyre, mund t’i bënte zgjedhjet e fundit ligjërisht të pavlefshme. Shpresa për një ndërgjegjësim të disa deputetëve në një mocion mosbesimi mbetet e paktë, përderisa mandatet e tyre janë peng i grupeve kriminale dhe jo i vullnetit të qytetarëve. Ndërkombëtarët, përtej retorikës, duhet të monitorojnë SPAK-un, i cili, përmes heshtjes dhe mosveprimit, po mban peng fatin e demokracisë shqiptare.

Përballë këtij ngërçi, ku as protestuesit dhe as qeveria nuk tërhiqen, kërkohen metoda më radikale demokratike. Përshkallëzimi i mosbindjes civile përmes një “blackout-i” kombëtar – ku bizneset të pezullojnë veprimtarinë për të paralizuar mekanizmin e pushtetit – mund të jetë hapi i domosdoshëm. Si sipërmarrës, jam i gatshëm të pranoj sakrificën financiare të përkohshme në këmbim të çlirimit nga një barrë fiskale dhe administrative që po mbyt ekonominë. Jam i sigurtë se një paralizim i tillë, e rrëzon qeverinë shumë shpejt.

Tani është momenti për një nivel tjetër rezistence. Nëse sfida është se kush do të rezistojë më gjatë, atëherë sakrifica duhet të jetë e përbashkët dhe e përshkallëzuar, deri në arritjen e një zgjidhjeje të sigurt dhe përfundimtare.

Nga; Nikollaq Neranxi

The post Nikollaq Neranxi: Arkivoli ne shesh, kur populli varros një pushtet të mbaruar! appeared first on Albeu.com.

Ndërgjegja kolektive e fyer dhe e revoltuar

Më vjen një ndjenjë neverie dhe mjerimi për disa analistë, profesorë, apo moralistë që hapur apo tërthorazi, si hijena ose si dhelpra, bëjnë siikur nuk kuptojnë dhe formulojnë në thelb pyetjen idiote : Si u revoltuan kështu menjëherë xhanëm?

Faktin që prej dekadash i kanë mbyllur veshët dhe sytë, por jo gojën, kujtojnë se pakënaqësia popullore nuk ka ekzistuar, nuk ka ardhur duke u rritur, dhe nuk ishte bërë një vullkan përvëlues. Tani bëjnë sikur gjejnë shkaqet, ndërkohë që shkaqet janë vetë ata.

Ndërgjegja e opinionit publik, sidomos ajo e revoltuara, nuk formohet në një sekondë, as pa arësye, as e nxitur dhe e mbajtur gjallë nga faktorë konspiracionistë. Ajo krijohet gradualisht deri sa ngjizet në një opinion publik të përbashkët.

Pa dashur të pretendoj të jem shterrues, kjo pakënaqësi që sot derdhet shesheve dhe rrugëve të kryeqytetit, në rrjete sociale, në shtëpitë dhe lagjet e mbarë vendit, u krijua dalëngadalë dhe i zuri vendin iluzioneve dhe utopive që se Shqipëria pas rrëzimit të diktaturës, tani, menjëherë, do të bëhej automatikisht si e gjithë Evropa!!!

1. Pakënaqësia erdhi dhe u forcua nga vetë realiteti shoqëror që në vend të vërtetonte propagandën, e kundërshtonte hapur atë. Zbrazje demografike, rrënim i shkollimit, degradim i infrastrukturave prodhuese të vendit, mbetje në vend për integrimin evropian, zgjedhje elektorale të manipuluara, klasë politike e vjetërruar dhe që nuk pranonte rrotacionin politik dhe vullnetin qytetar, degradim i kujdesit për shëndetin, papunësi, pra gjithçka e zezë që masa e qytetarëve mban mbi supe.
2. Emigracioni u bë një urë lidhëse e përvojës së jetesës së masave të mëdha të shqiptarëve që jetojnë jashtë vendi, nëpër vende evropiane dhe më gjerë, dhe njerëzve që jetojnë në Shqipëri. Opinioni publik mësoi prej këtej se jeta me dinjitet, liritë qytetare, shteti si shërbyes i qytetarëve, liria e fjalëve, etj., në Evropë nuk janë këto që na ofron në Shqipëri një klasë politike anadalloke.
3. Rrjetet sociale, aq shumë të anatemuara nga ana e propagandës së të gjitha rregjimeve në Shqipëri, të shënjuara me gisht nga lloj lloj skolastikësh injorantë, dëshmuan fuqinë e tyre si mediat e popullit, si kafene universale të popullit, ku ai qan hallet e tij. Pakënaqësia popullore gjen te rrjetet sociale vendin ku u mpiks.
4. Kuvendi i degraduar i Shqipërisë gjithësesi i ka dhënë mundësi opozitës në luftën e saj për pushtet që të kritikojë qeverinë dhe të nxjerrë jo pak në pah korrupsionin dhe gjithçka antipopullore. Kjo nuk i duhet mohuar opozitës, sado që e gjitha kjo ishte një betejë llafesh pa asnjë rol politik praktik. Sikurse e kam thënë, për arësye të ndryshme opozita aktualisht nuk është në Kuvend një faktor politik, por vetëm ligjërues. Ky aspekt ligjerues gjithsesi e ndihmoi ndezjen e pakënaqësive popullore, kurse me vepripmin e vet politik e bllokon atë.
5. Me kodet dhe ligjet antikueshtetuese popullsia ka kuptuar se vota në Shqipëri nuk vlen. Atë që opozita e konsideronte si blerje e votës e zhvleftësonte atë, por çdo blerje ka edhe një shitës, dhe shitja e votës ishte në vetvetye një akt revolte popullore ndaj inflancionit të votës që edhe sot nuk vlen për asgjë. Kurse qeveria e kontrollonh votën, aq sa i duhet, duke zgjedhur edhe ata deputetë opozitarë që dëshiron, me mekanizma që qytetarët i njohin mirë! Kur sistemi politik i ngjan një sistemi të mbyllur atëhere energjitë qytetare do të rrjedhin sidomos jashtë tij, jashtë politikës, në një revoltë dhe pakënaqësi popullore që përfshin në inatin dhe zemërimin e vet të gjithë klasën politike të vendit, madje jo vetëm atë.
6. Dihet se ndërgjegja e pakënaqësisë dhe e revoltës ushqehet te masat sidomos nga skandalet dhe mëkatet e veset e klasave sunduese. Kështu ka qenë dhe kështu vazhdon të jetë. Sado të zbehta dhe të rralla akuzat e SPAK, ato treguan se korrupsioni nuk ishte një artefakt i ligjërimit politik, por një realitet i prekshëm. Milarda lekë të vjedhura, grabitura, keqmenaxhuara. Mos harrojmë se populli sheh se çfarë jete luksoze bëjnë ata që quajnë veten shërbëtorët e tij. Shërbëtori i ka hypur mbi qafë zotërisë dhe i thotë : Pa bëj si kalë! hingëlli duke trokëlluar!, duke e qëlluar me thembra në ije! Rrogat e deputetëve në stratosferë, administrata publike e mbushur me miq, patronazhistë, dhe miltantë, një pjesë e të cilëve edhe euforikë socio-politikë deri në idiotësi. Sherret brenda klasës sunduese politike, akuzat e ndërsjella qeveri – opozitë shpesh kanë qenë se kush ka qenë më vjedhës se tjetri, më i paaftë se tjetri, më plaçkitës votash se tjetri, më dhunues sheshesh dhe njerëzish se tjetri. Kjo histori e gjatë në dy a tri dekada një ditë rrënjosi idenë në popull se këta janë njësoj dhe e ka radikalizuar natyrshëm revoltën dhe opinionin publik të pakënaqur!
Masat e qytetarëve kuptuan se kishin ngelur të braktisura, i kishte braktisur pushteti, politika si e tillë që vetëm tjerr e tjerr në Kuvend e sallone mediash darkave, e ka braktisur nëpunësi.
1. Ah nëpunësi! Pa dëgjojeni qytetarët seç thonë, seç tregojnë me qindra e mijëra raste kur në zyrë të shtetit nuk mbaron dot asnjë punë pa i bërë lajka nëpunësit, pa i thënë : u sa i bukur dhe sa e bukur je, sa e mençme je, pa i premtuar se do t’ja dish për nder për shërbimin që po të bën, për të cilin ti e paguan me taksat e tua, dhe më në fund, më në fund, duke i dhënë në dorë lekun që ai apo ajo ta kërkon me sy, me fjalë, me sjelljen e vet.
2. Revolta dhe opinioni publik i pakënaqur nuk erdhi sepse qytetarët lexuan traktatet teorike të Lokut, Spinozës, Rusoit, por sepse i mësoi jeta, sepse ndihen të braktisur në spitale, në farmaci, në zyra hipotekash ku pronat i merr sipas ligjit që e ka berë vet deputeti, politikani dhe u thotë të tjerëve pastaj : A kam shkel gjë ligjin? Cfarë keni populistë? Një popull i zhveshur nga çdo pronë që akumulohet në duart e atyre që caktohen me vendime politike ose thjesht sepse kanë aftësinë të jenë kukulla për të fshehur pronarin e vërtetë, kthejnë mbarpsht te politikani a administratori një më një lekët që fitojnë gjoja me tenderat.

Pa shpresë, i braktisur, i keqpërdorur, i paguar sikur i jepet lëmoshë, i fyer në çdo zyrë, lënë veshur me rroba të përdorura, ofruar ilaçe mjekësore jo rrallë të padobishme, i lënë një shi dhe diell, duke parë ndriçimin pasunor të atyre që i thonë çdo ditë : Jemi shërbëtorët e tu!, i zhgënjyer, kur pas 35 vjetësh premtimet janë shkelur me këmbë, kur pasuritë natyrore falen, shiten, doroviten për interesa personalë, kur i thuhet : Rri aty se ti nuk di, di unë! – çfarë i mbetet tjetër ndërgjegjes qytetare, opinionit publik, veç të jetë i pakënaqur, veç të revoltohet?

The post Analiza e Artan Fugës: Qytetarët kuptuan se pushteti i kishte braktisur. Shërbëtorët e popullit me jetë luksoze! Çfarë mbetet veç revoltës? appeared first on Albeu.com.

Na duhet të theksojmë se, sipas konceptit demokratik të një vendi si Shqipëria, kur ngrihet në proteste rinia studentore masivisht, qeveria nuk reziston dot më, dhe vendi shkon në një qeveri teknike. Por ndërkohë ka nisur fantazia me pyetjen: “kush po i financon studentët?”. Por ky është një mendim i prapambetur, sepse për të shpjeguar një fenomen shoqëror si protestë politike, duhet të analizosh shkakun dhe jo paranë.

Shkaku i një protestë me karakter politik, është mosprani masiv i qëverisë aktuale që është në pushtet. Dhe kjo po ndodh tani edhe në Shqipëri. Kurse kjo, mund ta dobësojë, por nuk mund ta rrëzojë një qeveri, sepse dihet që protesta paqësore nuk është revolucion.

Por sigurisht që, nëse protestat bëhen masive në katër ose pesë qytetet e mëdha të Shqipërisë, gjendja mund të shkojë në ndryshimin e kryeministrit me një person me vlerë në opinionin publik; ose në zgjedhje të reja, me anë te një qeverie të përbashkët – por qeveria e përbashkët sot nuk i ka ende shenjat se mund të ndodhë në Shqipëri. Dhe nuk mund të ndodhë, sepse socialistet sot kanë në Parlamentin e Shqipërisë 83 deputetë, në 140 deputetë që është numri i Kuvendit të Shqipërisë. Por…

Na duhet të theksojmë se një protestë paqësore që vijon, mund ta dobësojë një qeverisje, por nuk mund ta rrëzojë atë dhe të krijojë një tjetër, sepse ky quhet grusht shteti, i cili e kthen vendin në diktaturë.

Megjithatë duhet të presim e të shohim se sa do të vijojë të jetë përkrahja e studentëve që janë hedhur aktualisht në protestë në Tirane; sepse masiviteti i madh në numur, që vijon kundër një qeverie, ka sjellë në histori – ose ndryshimin e kryeministrit me një qeveri të re, ose zgjedhje të reja.

Por në Shqipëri nuk ka mundësi për zgjedhje të reja, prandaj, nëse revolta studentore kundër qeverisë Rama do të vijojë, me zmadhimin e saj në numur, gjendja do të vijë me krijimin e një qeverie të re të Partisë Socialiste. Sepse, nëse revoltat e studentëve, të zmadhuara, do të vijojnë në rritje numerike, kryeministri Rama është i detyruar të largohet me dorëheqje. Dhe ky eshte një fenomen i njohur i demokracisë, që nga lindja e saj si sistem politik. Por, a është kaq i aftë në logjikën e pushtetit politik Edi Rama?

Deri tani Rama nuk e ka pasur këtë aftësi, sepse kuptohet qartë qe ai drejtohet, dhe është drejtuar, nga instikti i pushtetit të tij absolut. Atëherë asgjë.

Po! Sepse, derisa atë do të vijojë e ta dominojë instikti i verbër i pushtetit absolut, instinkt ky që në fakt është a clear pathology (një sëmundje e pastër); Rama ka mundësi të shkojë drejt një fundi fatal.

Nga; Spartak Ngjela

The post Protestat masive të qytetarëve/ Spartak Ngjela: Derisa Edi Ramën do të vijojë e ta dominojë instikti i verbër i pushtetit absolut, mund të shkojë drejt një fundi fatal! appeared first on Albeu.com.

Kjo protestë nuk po u jep aktorëve publikë thjesht një “shans”, por po i vendos para pasqyrës.

1. Qeverisë po i tregon kufijtë e arrogancës.

Vota e marrë vitin e kaluar nuk është leje gjuetie për katër vjet. Shumica parlamentare nuk e zëvendëson legjitimitetin shoqëror dhe as e bën të panevojshëm dëgjimin e qytetarëve.

Kur mijëra njerëz dalin çdo mbrëmje, pa parti, pa autobusë dhe pa pagesë, sistemi nuk mund t’ia faturojë pakënaqësinë as sondazheve, as algoritmeve dhe as agjentëve të huaj, edhe pse i ka provuar të gjitha.

2. Opozitës tradicionale po i tregon diçka që deri dje dukej e pamendueshme: sheshi nuk është pronë e saj.

Protestuesit nuk kërkuan kartë anëtarësie dhe as leje nga selitë opozitare. Madje, në shumë raste, u distancuan prej tyre.

Nëse opozita nuk kupton pse u refuzua, do ta ketë edhe më të vështirë të bindë qytetarët se alternativa që ofron do të jetë diçka tjetër nga pushteti që kërkon të zëvendësojë.

3. Mediave po u dërgon ndoshta paralajmërimin e fundit të mundshëm.

Edhe kjo protestë u raportua kryesisht përmes prizmit partiak, pro ose kundër, shpesh sipas atij që paguan faturën. Qytetarët e vunë re.

Besueshmëria nuk rikthehet duke kthyer pllakën për një ditë. Mjafton një lajm për ta humbur dhe lipsen vite për të fituar. Duhet kuptuar se sheshi nuk është kundër gazetarëve, por kundër “produktit mediatik”

Ky 34-ditësh ishte një provë për median. Sa media e kaluan atë, do ta tregojë audienca pas gjashtë muajsh.

4. Biznesit të madh po i tregon se kapitalizmi pa përgjegjësi shoqërore është, vetëshkatërrues.

Nuk mund të ndërtohet një ekonomi e qëndrueshme mbi një shoqëri të varfëruar dhe të pakënaqur.

Biznesi që është rritur mbi monopole, koncesione, favore dhe kapje të shtetit nuk ka ndërtuar kapital të qëndrueshëm, por varësi. Dhe varësia nga favoret bëhet veçanërisht e rrezikshme pikërisht kur shteti fillon të ketë frikë nga qytetarët e vet.

5. Shoqërisë civile po i kujton distancën midis projektit dhe problemit.

Organizata që kanë punuar prej vitesh për demokracinë, transparencën, llogaridhënien dhe qeverisjen e mirë, shpesh u gjendën jashtë një lëvizjeje që kërkonte pikërisht këto gjëra.

Ndoshta sepse një gjë është gjuha e projekteve dhe një tjetër gjuha e problemeve. Një gjë është të flasësh për pjesëmarrjen qytetare në sallën e një hoteli dhe një tjetër ta njohësh atë kur të shfaqet, e paftuar, në shesh.

6. Policisë po i kujton se uniforma nuk është garanci imuniteti.

Mënyra si menaxhohet një protestë paqësore, komunikimi, proporcionaliteti, vetëpërmbajtja dhe respekti për qytetarin, bëhen pjesë e kujtesës kolektive.

Një polici që mbron shtetin duke respektuar qytetarin fiton autoritet. Një polici që përdoret si instrument i presionit politik mund të fitojë një përplasje në rrugë, por humbet diçka shumë më të vështirë për t’u rikthyer: besimin.

7. Drejtësisë po i bën pyetjen që nuk mund ta shmangë pafundësisht.

Kur do të jenë gati dosjet për çështjet e njohura publikisht, për kontratat e dyshimta, për vendimet e marra jashtë procedurave dhe për shkeljet flagrante të ligjit dhe logjikës?

SPAK-u nuk i detyrohet sheshit dhe nuk duhet të nxitohet nga presioni i rrugës. Drejtësia e diktuar nga turma nuk është drejtësi, por edhe hetimi i ngadalshëm, në dritën e qiriut, për gjëma janë bërë në dritën e diellit, e bën gjithnjë e më legjitime pyetjen: kush përfiton nga zvarritja?

8. Partive të reja po u ofron provën më të vështirë: të mos bëhen si të vjetrat.

Shenjat e para nuk janë gjithmonë inkurajuese; edhe mes zërave të rinj shfaqen reflekse të vjetra: kërkimi i liderit shpëtimtar, retorikë emocionale pa program, personalizimi i lëvizjes dhe tundimi i kultit të kryetarit.

Ndryshimi nuk dëshmohet me një logo të re dhe as me moshën e re të drejtuesit. Dëshmohet kur figura numër dy e një lëvizjeje, nëse ekziston një e tillë, mund ta kundërshtojë figurën numër një dhe të mbijetojë politikisht.

9. Vetë protestuesve, ky 34-ditësh po u tregon se zemërimi mund të kthehet në qëndresë.

Por qëndresa pa organizim dhe pa strukturë negociuese ka një datë skadimi. Kërkesat ekzistojnë. Mënyra për t’i imponuar ato ende nuk është e qartë. Sheshi mund të prodhojë presion, por presioni që nuk arrin rezultate konkrete, me kalimin e kohës, prodhon lodhje e konsumim.

Pas guximit për të dalë në shesh, vjen një guxim tjetër, ndoshta edhe më i vështirë: organizimi.

10. Dhe gjithë sistemit, pa përjashtim, po i tregon se kostoja e indiferencës është rritur.

Jo çdo protestë rrëzon një qeveri. Historia e tranzicionit shqiptar është dëshmitare e kësaj. Por suksesi i një proteste nuk matet vetëm me rrëzimin mekanik të një qeverie, sidomos nëse ajo zëvendësohet me një tjetër që qeveris njësoj.

Suksesi matet edhe me rritjen e kostos së arrogancës dhe të mungesës së llogaridhënies.

Matet me faktin se, herën tjetër, kushdo që merr një vendim në emër të qytetarëve duhet të dijë se çmimi i arrogancës nuk është më zero.

P.S.

Çfarëdo rruge të ndjekë kjo lëvizje, reformë e pjesshme, ndryshim qeverie apo konsumim i heshtur, një gjë tashmë ka ndodhur dhe vështirë të kthehet mbrapsht: ka ndryshuar pritshmëria kolektive.

Jo ende institucionet, jo ende mënyra e qeverisjes, por pritshmëria.

Njerëzit që dolën në shesh për 34 net radhazi kanë mësuar diçka për veten që sistemi nuk mund t’ua çmësojë lehtë: se mund të dalin, mund të qëndrojnë dhe mund të mos binden kur u thuhet se gjithçka do të bëhet mirë. Protesta mund të mbyllet, mund të zvogëlohet, por e sigurte është se ajo mund të rikthehet në forma të tjera, për çështje të tjera dhe me një kosto më të lartë për ata që zgjedhin ta shpërfillin.

Nga; Lutfi Dervishi

The post Ra kjo protestë e u pamë appeared first on Albeu.com.

Sipas vendimit të qeverisë, sipërfaqja e tokës shtetërore do të vihet në dispozicion për realizimin e një zone të lirë ekonomike në Vlorë. Për zbatimin e vendimit janë ngarkuar Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit, Agjencia Shqiptare e Zhvillimit të Investimeve dhe Agjencia Shtetërore e Kadastrës.

Kompania “RAMS Albania” rezulton e lidhur me Mehmet Faruk Burbul, pronarin e korporatës ndërkombëtare “RAMS Global”, me seli në Almaty të Kazakistanit (Shikoni detajet e kompanisë RAMS ALBANIA). Projekti i parashikuar në Vlorë kap vlerën e rreth 100 milionë dollarëve dhe synon ndërtimin e një zone të integruar ekonomike, të konceptuar si park industrial dhe teknologjik.

Zona pritet të përfshijë komponentë të automatizimit, inteligjencës artificiale dhe prodhimit të lehtë industrial, ndërsa hapësirat brenda saj do të jepen me qira për operatorë të ndryshëm ekonomikë.

Megjithatë, vendimi i fundit i qeverisë për t’i vënë në dispozicion RAMS Albania një sipërfaqe prej 88.5 hektarësh tokë shtetërore në Vlorë vjen në një moment të ndjeshëm politik dhe gjeostrategjik, kur burime diplomatike dhe të sigurisë flasin për pakënaqësi në Ankara ndaj qeverisë Rama, për shkak të afrimit të Tiranës me Izraelin në sektorët e mbrojtjes dhe turizmit, si dhe me Italinë në fushën e mbrojtjes, përfshirë edhe Pashalimanin.

Por ajo që e bën më “ekzotik” këtë projekt është lidhja e RAMS Global me aktorin e njohur turk Burak Özçivit. Nga informacionet e publikuara më herët, prej muajit mars 2025, Özçivit është bërë imazh dhe partner i RAMS Global. Bashkëpunimi u prezantua nga vetë kompania, duke e lidhur aktorin me disa projekte të grupit, përfshirë “Pavilion by RAMS” në Irakun e Veriut dhe “RAMS Beyond Almaty” në Kazakistan.

Burak Özçivit nuk është një emër i panjohur për Shqipërinë. Në verën e vitit 2025, aktori turk kaloi pushimet në vendin tonë dhe u ndal edhe në Vlorë, ku u prit nga kryebashkiaku i atëhershëm, Ermal Dredha.

Në atë kohë, Dredha shkruante në rrjetet sociale se Vlora i kishte lënë mbresa të shkëlqyera aktorit turk, ndërsa vizita e tij shkaktoi interes të madh publik, me dhjetëra qytetarë që prisnin për të bërë fotografi me të.

“Nuk kisha parë kaq shumë njerëz në Vlorë të prisnin në radhë për të bërë një fotografi me Burak Özçivit. Kënaqësi ta prisja sot në zyrë, bashkë me stafin e bashkisë, dhe të kalonim kohë në Vlorën që i la mbresa të shkëlqyera”, shkruante asokohe Dredha.

Ende nuk dihet nëse vizita e aktorit turk në Vlorë ishte vetëm për arsye pushimi dhe promovimi turistik, apo lidhej edhe me interesat e tij të biznesit si partner dhe imazh i grupit RAMS Global. /albeu.com/

The post Qeveria i jep falas 88.5 hektarë në Vlorë kompanisë turke RAMS Albania appeared first on Albeu.com.

Imagjinoni për një moment sikur Dritan Goxhaj të ishte ish-drejtor i AKSHI-t me akuzën për “organizatë kriminale”.

Ose sikur të ishte ideatori i inceneratorëve që, tamam si legjendat, përmenden pa fund, por askush nuk i ka parë.

Ose sikur t’i gjendeshin në telefon biseda të tipit: “Këtë tenderin e merr X.”

Ose t’i dilnin nja 500 mijë euro në oxhakun e shtëpisë.

Ose nja 3 milionë euro në bagazhin e një Toyota Yaris, të sistemuara aq bukur sa makina të mos kishte nevojë as për amortizatorë.

Ose të dilte në përgjimet e Sky ECC duke porositur vrasje me të njëjtën lehtësi me të cilën porositet një makiato në Bllok.

Ose të shpallej investitor strategjik dhe të ndërtonte mbi ndonjë “pikë të vockël” në ndonjë zonë të mbrojtur në Jug.

Me pak fjalë, imagjinoni sikur të kishte një apo disa nga këto “merita”. Më e pakta do të ishte deputet ose analist i pavarur në televizion.

Por jo.

Dritani bëri një gabim fatal: lexoi pesë pikat e protestës dhe, çfarë është më e keqja, i lexoi pa gabime drejtshkrimore. Kjo po që mund të konsiderohet rrezik kombëtar.

Kaq.

Një njeri pa akuzë, pa dosje, pa hetim, pa pasuri të fshehura, pa lidhje me bandat e kartelet, pa përgjime ku premton vende pune e tendera, pa koncesione e pa status special.

Një njeri që dikur la komoditetin, punën dhe rrogën dhe shkoi të luftonte për çlirimin e Kosovës, sot ka arritur statusin më të rrezikshëm në Republikë: është në shënjestër.

Dhe e kanë marrë në shënjestër nga mëngjesi në darkë.

Sepse të jesh i pastër, të jesh pa akuzë, është provokim, ėshtë ofendim për sistemin, është prishje e ekuilibrit ekologjik të korrupsionit.

Siç do të thoshte Fishta: “Nëse ke bisht ta presin, nëse nuk ke ta ngjesin.”

Këta janë kaq të talentuar në sulme, sa po t’u lihet dorë e lirë, jo vetëm e bëjnë priftin me barrë, por më pas i kërkojnë të paguajë edhe detyrimet e rritjes së fëmijës.

The post Dritan Goxhaj si anomali e normalitetit appeared first on Albeu.com.